SELAHATTİN DÖNMEZ SELAHATTİN DÖNMEZ

Karpuzdan korkmayın

Lezzetli, ferahlatıcı, yüzde 92’si su... Vazgeçilmez yaz meyvesi karpuzun özellikleri bunlarla sınırlı değil. Zannedildiğinin aksine diyet yapanlar için de ideal bir meyve. Vitamin ve mineral kaynağı karpuz hakkında bilmeniz gereken her şey bu yazıda

Yaz aylarında diyette yemekten korktuğumuz ama bir türlü vazgeçemediğimiz meyvelerin başında karpuz gelir. Peki karpuzun lezzetli, ferahlatıcı bir meyve olmasının dışında ne gibi yararları var? Yaklaşık yüzde 92'si su olan karpuzun metabolizmamız üzerinde olumlu etkisi olan A, B6 ve C vitaminlerinin; magnezyum, potasyum gibi minerallerin en önemli kaynağı olduğunu sizlere hatırlatmakta fayda görüyorum.

VOLÜMETRİK BESİN
Karpuz yendikten sonra içindeki bol sudan dolayı midede yüksek hacim kaplayan yani volümetrik besinler arasında yer alan nadir bir meyvedir. Volümetrik besinlerin su ve lif oranı yüksek olduğundan kalorileri de düşüktür. Ve karpuz gibi yüksek volümetrik etkiye sahip olan meyveler öğünle beraber yendiğinde kalorili yiyeceklerin daha fazla tüketilmesini de önler. Midede çok hacim kapladıkları için kilo vermek isteyenlerin de tercih etmesi gereken en doğru meyvelerin başında gelir. Ara öğünlerde de karpuz yüksek su içeriği ile doygunluk hissini arttırır, daha uzun süre tok kalarak sağlıksız atıştırmalıklara da meyli önler.

ANTİOKSİDAN DEPOSU
Karpuzun içinde yüksek oranda likopen antioksidanı bulunur. Bu önemli antioksidan bedenimizi birçok hastalığa sürükleyen serbest radikalleri etkisiz hale getirir ve bağışıklık sistemini güçlendirir. Aynı zamanda karpuza o tatlı kırmızı rengini veren likopen; kalp ve kemik sağlığında, prostat kanserinin önlenmesinde de etkilidir. Amerikan Beslenme ve Diyetetik Akademisi karpuzun domates dahil tüm taze sebze ve meyveler içinde likopen açısından en değerli kaynak olduğunu açıklamıştır. Karpuzdaki kırmızılık arttıkça likopen konsantrasyonu da maksimuma çıkar. Bu nedenle likopenden çok zengin bir karpuz almak istiyorsanız kıpkırmızı olanını seçmelisiniz. Ve karpuz olgunlaştıkça beta-karoten ve fenolik antioksidan içeriği de artar. Karpuzda bulunan diğer bir antioksidan olan beta karoten bağışıklığı güçlendirir ayrıca cilt, göz sağlığı ve kanserin önlenmesinde etkilidir.

KALP DOSTU
Taze meyve porsiyonlarınızın en az bir porsiyonunu mevsiminde karpuza ayırmanız likopen antioksidanından yüksek miktarda almanızı sağlar ve böylece kalbe giden damarlarınızın içinin de yenilenmesine olanak sağlarsınız. Birçok önemli araştırmada hipertansiyonu olan şişman kişilerin mevsiminde düzenli karpuz yemesiyle kan basınçlarının dengelendiği bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Menopozda olan kadınlara tavsiyem yaz ayları boyunca her gün en az bir dilim karpuz tüketmeleri. Çünkü menopoz sonrası hormon değişimine bağlı olarak görünen damar sertliğini karpuz ile yavaşlatmanız olası. Ayrıca karpuzun içerdiği sitrulin ve arjininin aminoasitleri de kan dolaşımını düzenleyerek kalp sağlığını destekler.

SPOR YAPANLARIN GÖZDESİ
Yoğun bir antrenman öncesi karpuz suyu içerseniz; egzersiz boyunca kalp tepe atımınız ani artmaz ve vücudun yağ yakma modunu arttırırsınız ve ertesi gün kas ağrısı da çekmezsiniz. Bu etki, dolaşımı düzenlemede etkili olan sitrulin ve arjinin aminoasitlerinden kaynaklanmaktadır. Buna ek olarak sitrulin, yüksek yoğunluklu egzersizlerde atletik performansın iyileştirilmesine de yardımcıdır.

PARLAK CİLT VE SAÇLARIN SIRRI
A vitamini, cildiniz için altın niteliğindedir ve sadece 1 porsiyon karpuz, önerilen günlük gereksinimin neredeyse dörtte birini karşılar. A vitamini cilt ve saçların sıvı dengesini ayarlamaya yardımcı olur ve aynı zamanda yeni kolajen ve elastin hücrelerinin sağlıklı gelişmesini sağlayarak pırıl pırıl bir cilde sahip olmanızı da destekler.

PORSİYONA DİKKAT!
Pek çok yararlı etkisi olsa bile sağlıklı tüm yiyecekler gibi karpuzun da sınırsız tüketimi söz konusu değildir. Her gün aşırı miktarda karpuz yemenin toksik düzeyde likopen veya potasyum alımından dolayı bir takım sağlık problemlerine yol açabileceği uyarısını yapmak isterim. Amerikan Kanser Derneği günlük 30 mg'dan fazla likopen alımının potansiyel olarak mide bulantısı, ishal, hazımsızlık ve şişkinliğe neden olabileceği belirtmiştir. Sağlıklı bireyler için günde bir porsiyon yani 200 gram karpuz yeterli miktardır.

BALLI KAR PUZ İÇECEĞİ

Malzemeler

3 parmak kalınlığında hilal şeklinde kesilmiş karpuz
1/2 su bardağı su
1 çorba kaşığı bal
2-3 dal taze nane Karpuzu 1 saat derin dondurucuda bekletiniz. Dondurucudan çıkardığınız karpuz ile diğer tüm malzemeyi blender yardımıyla karıştırınız ve bardağa alıp servis ediniz.

VANİLYALI DONDURMALI KARPUZ İÇECEĞİ

?Malzemeler

3 parmak kalınlığında hilal şeklinde kesilmiş karpuz
1 top vanilyalı dondurma
4-5 adet taze nane yaprağı
1 tatlı kaşığı haşhaş
Buz Tüm malzemeleri bir blender yardımıyla karıştırınız ve bardağa alıp servis ediniz.

?CHIA TOHUMLU KARPUZ SMOOTHIE

Malzemeler

3 parmak kalınlığında hilal şeklinde kesilmiş karpuz
1 avuç taze çilek
1/2 taze muz
1 çorba kaşığı chia tohumu
1 çay bardağı süt
1 adet lime dilimi Karpuz, çilek ve muzu 1 saat derin dondurucuda bekletiniz. Dondurucudan çıkardığınız meyvelerle birlikte diğer malzemeleri blender yardımıyla karıştırınız. Karışımı bardağa alınız ve lime dilimini içine atıp servis ediniz.

CEVİZLİ KARPUZ SMOOTHIE

Malzemeler

3 parmak kalınlığında hilal şeklinde kesilmiş karpuz
1 avuç ceviz
Taze zencefil
1/4 çay bardağı süt
Buz Tüm malzemeleri blender yardımıyla karıştırınız ve bardağa alıp servis ediniz.