İstanbul Sanayi Odası tarafından geleneksel olarak düzenlenen "Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu" listesi üç gün önce açıklandı. Listeye İzmir'den 53 kuruluş girerken, diğer Ege illerinin katılımıyla, bölgeden toplamda 62 kuruluş, Türkiye'nin 500 büyük sanayi kuruluşu arasında yerini aldı. Öncelikle İzmir, ardından Ege açısından yaklaştığınızda, ortada olumlu tablo var.
İzmir geçtiğimiz yıl, aynı listede 46 kuruluş ile yer almıştı. Ege'nin listedeki toplam kuruluş sayısı ise İzmir ile birlikte 64'tü. Bölgenin bütünü açısından bakıldığında, Manisa ve Balıkesir'in ilk 500 kuruluş arasında, bu yıl daha geri sıralara gitmesi, Ege'nin toplamda çok küçük bir gerileme ile ancak kendisini korumasını yeterli kılabildi. İzmir ise ilk 500 büyük içinde, 46 rakamından 53'e yükseldi.

DENİZLİ ETKİSİ
Ayrıca ilk 100 içinde İzmirli 17 kuruluş yer aldı. Ege'nin toplam başarısında Denizli'nin payı çok önemli oldu.
Öncelikle İzmir ve Ege illerinden, İSO'nun geleneksel listesine giren kuruluşları ve temsilcilerini kutlamak gerekiyor. Çünkü hepsi bölgede ciddi istihdam yaratıyorlar. Bölge ekonomisinin küresel finans zincirine bağlanması konusunda, ciddi katkı üretiyorlar.
Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) Başkanı Ender Yorgancılar da, listede yer alan Oda üyesi 53 sanayi kuruluşunun, ilk 500'de yer alan diğer firmalara göre, daha önde olan; olumlu, rekabetçi yanlarını, başarılarını vurguladı. Örneğin 500 büyük firmanın ihracatı, bir önceki yıla göre ortalama yüzde 17.8 artarken, EBSO üyelerinin kendi alanlarında, özellikle alternatif yeni pazarları zorlayarak yaptığı ihracat, bu oranın iki kat üstüne çıktı. Bu da ekonomik olarak çok olumlu yansıma. Dünyaya açılan İzmir göstergesi. Bu tablonun dışında, genelde son yıllarda ciddi gözlenmesi gereken bir gelişme daha var:
Türkiye'de sermaye farklılaşıyor. Daha geniş bir tabana yayılıyor. Özellikle Anadolu sermayesi güçleniyor. Bunu son yıllarda, daha somut izlemek mümkün. Şu anda 500 büyük sanayi kuruluşundan tam 294'ü Anadolu'dan.
Anadolu, özellikle küresel ekonomik krizin ortalığı kavurduğu 2008 yılından bugüne, İSO listesindeki etkinliğini hızla artırıyor. Yani Türk sanayisinin süper liginde, artık Anadolu takımları yükseliyor.

İSTANBUL İNİŞTE
Türkiye'nin son 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Listesi'nde, Ankara'dakiler hariç, 267 Anadolu firması bulunuyor. Eğer Ankara'nın 27 firmasını da katarsanız, bu rakam 294 oluyor. Geçtiğimiz yıl aynı Anadolu, Ankara dahil listede 273 firma ile yer almıştı. Yani etkinliğini yüzde 8'e yakın artırmış oldu.
İstanbul'un ise bir yandan eski gücünü Anadolu sermayesi ile paylaşırken, diğer yandan yavaş da olsa kan kaybetmeye başladığını görüyoruz. Geçmiş yıllarda, listeye tamamen ağırlığını koyan İstanbul, artık eski konumunda değil. Geçen sene, listeye 215 firma ile adını yazdıran İstanbul, bu yıl ancak 193 firma ile temsil edilebildi. İstanbul yüzde 15 oranında kan kaybetmiş oldu. Ama aynı kente, ilk 100 açısından baktığınızda ise Türkiye'nin yarısının İstanbul'dan olduğunu görüyorsunuz.

DEMOKRASİ GELİŞİMİ
Sermayenin Anadolu eliyle tüm Türkiye'ye yayılması gerçeğini, kent çeşitliliğinde de izlemek mümkün. İSO'nun son açıkladığı listede, ilk 500 içindeki firmalar artık 48 kente yayılmış durumda. Bu çeşitlilik de, Türkiye açısından olumlu tablo. Listede yıldızı parlayan kentlerin bazıları sırasıyla; Gaziantep, Giresun, Hatay, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Muğla, Samsun, Tokat, Trabzon, Zonguldak gibi kentler. Isparta, Osmaniye, Rize ve Yalova ise ilk kez listeye girdi. Kanımca Türkiye'de, Anadolu sermayesinin güçlenerek, sermayenin İstanbul merkezli olmaktan kurtulmasının, demokrasinin gelişimi açısından da değeri var.
Bugünkü Diğer Yazıları