DİŞ HEKİMİ İLKER ERDOĞAN DİŞ HEKİMİ İLKER ERDOĞAN

Ramazan’da ağız ve diş sağlığına dikkat!

Ağız kokusunu engellemenin en kolay yolu dişleri sık sık fırçalamaktan geçer. Ramazan ayında özellikle kokuya karşı ağız gargarası kullanmayı ve dilinizi fırçalamayı ihmal etmeyin

Solunum yolu enfeksiyonları, diş ve dişeti rahatsızlıkları, mide problemleri, böbrek ve karaciğer yetmezliği gibi ciddi hastalıklar ağız kokusuna neden olabileceği gibi, Ramazan ayında açlık ve susuzluğa bağlı olarak ortaya çıkan sıkıntıların başında da ağız kokusu gelmektedir. Bu dönemde, ortaya çıkış nedeni belli olan ağız kokusunu önleyebilmek mümkündür. Ağız kokusunu engellemenin en kolay yolu dişleri sık sık fırçalamaktır. Dişler fırçalanırken, dil yüzeyi ve diş eti bölgelerinin de iyice temizlenmesi gerekir. Ağız bakımı için ayrıca diş ipi kullanılmalı, ağız içindeki iç ve dış yüzeyler ile dil üstü mutlaka en az iki dakika fırçalanarak temizlenmelidir. Ağız kokusunun oluşmasının en büyük nedeni diş hastalıklarıdır. Koku, çürük veya kırık dişlerin ağızda bulunması ile ortaya çıkmaktadır. Bu sorunlar tedavi edilirse, ağız kokusunda da belirgin bir düzeyde azalma veya tamamen yok olma söz konusu olabilir. Ramazan'da dişler fırçalanmadığında sahurdan iftara kadar geçen süre bakterilerin ağızda kolayca üremesi için yeterli zamanı tanımaktadır. Bu durum ağızda kötü koku ve diş çürümelerine yol açar. İftar ve sahurdan sonra fırçalanmayan dişlerde oluşan bakteriler ağızda asitlenmeye ve diş çürümelerine neden olur. Diş çürüklerinden ve ağız kokusundan korunmak için, iftar ve sahurdan sonra dişlerin mutlaka fırçalanması gerekir.

ÇÜRÜK OLUŞUMUNA DİKKAT EDİN
Ağız kokusuna neden olan diş çürüklerinden korunmak için, bu aylarda asitli yiyeceklerden ve içeceklerden uzak durulması gerekir. Sahurda karbonhidratlı yiyecekler daha az tüketilmeli, peynir ve süt gibi kalsiyumlu yiyecekler ile meyve-sebze ağırlıklı beslenmeye dikkat edilmelidir. Oruç nedeni ile gün içinde yeme ve içme fonksiyonları olmadığı için, tükürük bezlerinin ürettiği salgı ve tükürüğün yıkama kapasitesi azalır. Bu nedenle bakterilerin üremesi ve çürüklerin oluşması için yeterli zemin hazırlanmış olur. Bu aylarda tatlı ve kahve, çay gibi içecekler daha çok tüketildiği için; bakteriler artar, dolayısıyla çürüklerin oluşumu da hızlanır. Tüm bunlar yaşanırken ağız kokusunun da ortaya çıkması an meselesidir. Bu yüzden Ramazan ayında tatlı tüketimine özen gösterilmesi ve ardından dişlerin fırçalanması önemlidir. Ramazan ayı ile ilgili en çok merak edilen soruları sizler için yanıtladım...

Ramazan ayında diş tedavisi yapılabilir mi?
Evet, oruçluyken diş tedavisi yapılabilir. Anestezi uygulanmadan yapılabilen işlemler oruç bozmaz. İşlem sırasında kişi ağzını temizlemek için kullandığı suyu yutmadığı müddetçe bir sorun yaşanmaz. Protez ölçüsü ve protez provaları yapılabildiği gibi, diş dolgusunun da yapılmasında hiçbir sorun yoktur. Bunların yanında cerrahi müdahalelerin iftar sonrasında yapılması tercih edilmektedir.

Oruçluyken diş fırçalanabiliyor mu?
Yemekten sonraki 30 dakika içinde bakteriler dişte çürüme yapmaya başladığından sahurda mutlaka dişler fırçalanmalı. Ancak unutulması halinde gün içerisinde de fırçalanabilir. Oruçluyken diş fırçalamanın aslında hiçbir mahsurunun olmadığı, din adamları tarafından da defalarca onaylandı. Diş fırçalamak vücudu besleyen bir durum olmadığı için oruçluyken de, diş macununu yutmamak kaydıyla diş fırçalamanın bir mahsuru yok. Diş macunu da, ağız suyu da oruçluyken rahatlıkla kullanılabilir. Ramazan'da oruçluyken yeme içme faaliyeti olmadığından, ağızda tükürük salgısı az seviyededir. İftar ve sahur yemeklerinden sonra fırçalanmayan dişlerde oluşan bakteriler ağızda kolayca üreyebilir. Bakteriler ağızda asitlenmeye yol açar, bu da diş çürüklerine neden olur.

GENİZETİ AKINTISI KOKU YAPABİLİR

Oruçluyken ağız kokusu nasıl önlenebilir?
Ağız kokusu, yalnızca diş çürüklerinden meydana gelmez. En büyük sebebi diş eti iltihabıdır. Ayrıca protezler de ağız kokusu yapabilir. Diğer taraftan bronşlar ve mideyle ilgili kokular da meydana gelebilir. Bilhassa, daha önce yediğimiz gıdalar ve midenin boş olması, koku olasılığını artırır. Geniz eti akıntıları da koku yapabilir. Ağız bakımı, özellikle sahurda yeterince iyi yapılmadığında koku daha da artabilir. Ağız spreyleri oruçluyken de rahatlıkla kullanılabilir. Kokuyu gideren ağız gargaraları ise yutmamak kaydıyla gün içinde birkaç kez tekrarlanabilir. Ayrıca tükürük salgısını artırıcı tedbirler bu kokuyu baskılar. Ramazan'dan önce de kişiler diş bakımı yaptırırlarsa böyle bir sorunla karşılaşmazlar.

Ramazan ayı, çürük oluşumunu tetikler mi?
Evet, özellikle iftarda ve sahurda yenilen yemeklerden sonra ağızdaki dengeler tamamen bozulur, asit oranı artar. Dolayısıyla bakteri çoğalması için uygun ortam oluşur. Sahurda yemek yenildikten sonra hemen yatıldığı için ağız içi harareti artar, daha çok bakteri üreyebilir. Bu dönemde dikkat edilmezse, diş çürükleri artar.

MUTLAKA GARGARA YAPIN

Ramazan'da ağız bakımı nasıl yapılmalı?
İftardan ve sahurdan sonra dişlerin daha özenle fırçalanması gerekir. Bir ay boyunca dilaltı ve diş eti bölgelerinin iyice temizlenmesini, bir de ağız antiseptiği kullanılmasını özellikle öneriyoruz. En basiti; tuzlu suyla gargara yapmaktır. Daha etkili olan anti bakteriyel gargara ya da ağız spreyi gibi ürünler de kullanılabilir.

Oruçlu kimse diş tedavisi yaptırabilir mi?
Orucun bozulması için yeme, içme ve cinsel ilişki ya da bu anlamları ifade eden bir fiilin işlenmesi gerekir. Bu sebeple sırf diş tedavisi sebebi ile oruç bozulmaz. Tedavinin ağrısız gerçekleşmesi için yapılan enjeksiyonlar da beslenme amacı taşımadığı için orucu bozmazlar. Ancak tedavi sırasında yapılan başka işlemler sebebi ile -mesela ağız su ile çalkalanırken- boğaza su, kan veya tedavide kullanılan maddelerden biri kaçarsa oruç bozulur ve kaza edilmesi gerekir.

Diş fırçalamak orucu bozar mı?
Boğaza su kaçırmadan ağzı su ile çalkalamak orucu bozmadığı gibi diş fırçalamakla da oruç bozulmaz. Bununla birlikte, diş macununun, misvak parçalarının veya suyun boğaza kaçması halinde oruç bozulur. Orucun bozulma ihtimali dikkate alınarak, dişlerin imsaktan önce ve iftardan sonra fırçalanması uygun olur.

SAKIZ ÇİĞNEMEK ORUCU BOZABİLİR

Sakız çiğnemek orucu bozar mı?
Günümüzde üretilen sakızlarda, ağızda çözülen katkı maddeleri bulunduğundan, ne kadar itina edilirse edilsin bunların yutulmasından kaçınılması mümkün değildir. Bu sebeple bu tür sakızları çiğnemek orucu bozar. Ancak 'kenger sakızı' gibi katkısı bulunmayan sakızlarla daha önce çiğnenmiş olup içinde hiç katkı maddesi kalmamış olan ve çiğnendiğinde hiçbir eksikliğe uğramayan sakızların çiğnenmesi orucu bozmaz. Bununla birlikte, oruçlu iken bu tür sakızları çiğnemek mekruhtur.