E-transferde yeni düzenleme

Maliye Bakanlığı, karapara aklama ve terörün finansmanıyla daha etkin mücadeleye hazırlanıyor. Mücadele kapsamında elektronik transferlere de daha sıkı denetleme geliyor.

Çarşamba 09.12.2009 00:00
Son Güncelleme: Çarşamba 09.12.2009 11:15
ABONE OL
Vadeli İşlemler Aracılık Şirketleri ile Sigorta ve Reasürans Brokerları da kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi yapacak yükümlüler arasına dahil ediliyor.

Alınan bilgiye göre, Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik yeniden düzenleniyor.

Maliye Bakanlığı Mali Suçlar Araştırma Kurumu (MASAK) Başkanlığınca hazırlanarak Başbakanlığa gönderilen Yönetmelik Taslağı ile yükümlüler, yükümlülükler ve yükümlülüklere uyumun denetimi yeni esaslara bağlanıyor.

Yeni düzenleme ile Suç Gelirlerinin Aklanması ve Terörün Finansmanın Önlenmesine Dair Tedbirler Yönetmeliği Avrupa Konseyi Direktiflerine uyumlu hale getiriliyor ve Türkiye'nin uluslararası taahhütleri karşılanıyor.

YÜKÜMLÜLÜKLERİN KAPSAMI GENİŞLETİLİYOR
Resmi Gazetede yayımlandıktan sonra yürürlüğe girecek olan Yönetmelik Taslağı ile getirilen yeni düzenlemeler şöyle:

-Gerçek faydalanıcı tanımında değişiklik yapılıyor. Buna göre, yükümlü nezdinde işlem gerçekleştirilen kişileri kontrolünde bulunduran ya da bunlara ait hesap ve işlemin nihai faydalanıcısı durumunda olan gerçek kişi veya kişiler tanım kapsamına alınıyor. Kendi nam ve hesabına işlemi olanlar gerçek faydalanıcı olarak niteleniyor.

-Gerçek faydalanıcının tanınması ve tüzel kişilere özel dikkat gösterilmesine ilişkin maddede yapılan değişiklik ile de yönetmelik kapsamına sadece finansal kuruluşların değil tüm yükümlülerin alınması öngörülüyor. Bu şekilde sigorta şirketleri ve diğer yükümlüler de, sisteme dahil olacak.

-Hayat sigortası ve bireysel emeklilik gibi hizmetler sürekli iş ilişkisi sayılıyor. Böylece, uluslararası standartlara uyum sağlanıyor. Hayat sigortası sözleşmeleri sürekli iş ilişkisi tanımına alındığından, sigorta işlemlerine ilişkin kimlik tespitinde uygulanan işlem limiti de yürürlükten kaldırılıyor.

İŞLEM ÖNCESİ ADRES TEYİDİ
-Yükümlü tanımında da değişiklik yapılıyor. Kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi gibi işlemleri yerine getirmek zorunda olan yükümlüler arasına ''vadeli işlemler aracılık şirketleri'' ile ''sigorta ve reasürans brokerları'' da ekleniyor.

-Adres teyidinde 10 günlük süre kalkıyor. Sürekli iş ilişkisinin amacı ve mahiyeti hakkında bilgi alınması yükümlülüğü getiriliyor.

Yönetmeliğin müşterinin tanınması ilkesi çerçevesinde kimlik tespitine ilişkin maddesinde yapılan değişiklikle, müşterinin adres ve diğer iletişim bilgilerinin sürekli iş ilişkisi tesis edildikten sonra teyidine yönelik 10 günlük süre uygulaması son buluyor. Diğer kimlik bilgilerinin teyidinde olduğu gibi adres teyidinin de, iş ilişkisinin tesisinden önce yapılması zorunluluğu getiriliyor.

-Telefon ve faks numarasıyla elektronik posta adresi bilgilerinin mutad olarak teyit edilmesi mecburiyeti kaldırılıyor. Ancak risk temelli yaklaşımla bu bilgilerin gerektiğinde teyit edilmesi ve devamlı izleme (ongoing monitoring) kapsamına alınması için yükümlüler, risk yönetim sistemi kuracak.
Bu çerçevede ''müşterinin durumunun ve işlemlerin izlenmesi'' adı altında, bankalar ve diğer yükümlüler, riskli mükellefler için belli periyotlarda adres ve kimlik teyidi yapacak.

ELEKTRONİK TRANSFERLERE YENİ DÜZENLEME
-Elektronik transferlerde aranan bilgiler değiştiriliyor. Gelen transfer mesajlarında eksik bilgilerin bulunması halinde alınacak tedbirler düzenleniyor. Elektronik transferleri düzenleyen maddede yapılan değişiklikle yurtdışı ve yurtiçi elektronik transfer mesajları için farklı bilgi uygulaması kaldırılıyor. Yapılan düzenleme ile her iki transferde de, aynı bilgilerin aranması hükmü getiriliyor.

Aranan bilgilerden ''TC kimlik numarası, pasaport numarası, vergi kimlik numarası'' gibi göndereni belirlemeye yarayan bilgilere uluslararası standartlar kapsamında ''adres ya da doğum yeri ve tarihi'' bilgisi ekleniyor.

YABANCILARA ANNE-BABA ADI SORULMAYACAK
-Türk uyruklu olmayan gerçek kişiler için kimlik tespitinde aranan anne-baba adı bilgisi kaldırılıyor. Tüzel kişilerde temsile yetkili kişinin ''imza örneği'' alınması hususu yönetmelik kapsamına giriyor.
Yetkililer, yabancıların kimlik tespiti sırasında anne-baba adını ''mahrem'' olduğu gerekçesi ile vermek istemediğini, bunun işlemlerde sıkıntıya neden olduğunu, yeni düzenlemenin de bu sorunu ortadan kaldırma amacı güttüğünü ifade ediyor.

-Üçüncü tarafa güven uygulaması için öngörülen koşullar daha açık olarak tanımlanıyor. Mevcut düzenlemede yer alan ''aklama ve terörün finansmanı ile mücadelede etkin düzenleme ve denetlemelere tabi olma'' hususu ''aklama ve terörün finansmanıyla mücadele alanında uluslararası standartlara uygun düzenleme ve denetlemelere tabi olma'' şeklinde değiştiriliyor. Bu şekilde 3. tarafa güven uygulaması, somut ve tespiti mümkün kurallara bağlanıyor.

MASAK'TAN DEĞERLENDİRME RAPORU
-MASAK, şüpheli işlem bildirimlerinin etkinliğini dönemsel olarak değerlendirecek yönetmeliğe konulan bir madde ile Başkanlık belli aralıklarla genel değerlendirmelerde bulunacak.

-Yabancı paraların TL karşılıklarının tespitinde esas alınacak kur bilgisine ilave yapılıyor. Bazı dövizler için ''gösterge'' niteliğinde kur yerine, Merkez Bankasının yayımladığı ''bilgi amaçlı kurlar'' kullanılacak.