İran’da rejim ile tarikatlar arasındaki gerginliğin kısa tarihi

İran'da bir süredir rejim ile tarikatlar arasında gerginlik yaşanıyor. Birçok Ayetullah 2009'dan bu yana, tarikatların haram olduğu ve bunların İslam dışı olduğu yönünde fetvalar yayınladı. Başta Gonabadiler ve diğer tarikatlarla yaşanan sorunlarsa daha sonra sokak hareketine dönüştü..

  • Cuma 09.03.2018
İran’da rejim ile tarikatlar arasındaki gerginliğin kısa tarihi

Gonabadilerin lideri, rejimin yakından tanıdığı bir isim. Devrim sonrası ilk hükümette bakan yardımcısı olan Tabende, Şah döneminde ise Humeyni'nin ağabeyi Ayetullah Pesendide ile Ayetullah Talegani gibi isimlerin avukatlığını yapmıştıGonabadi dervişleri ile İran rejimi arasındaki gerginliğin gerçek sebebi eskiye dayanıyor; 2009 seçimlerinde hile yapıldığı iddiaları sonrası başlayan Yeşil Hareket gösterilerine, hatta ondan da öncesine... 2009'dan bu yana birçok Ayetullah, tarikatların haram olduğu ve bunların İslam dışı olduğu yönünde fetvalar yayınladı

İran’da rejim ile tarikatlar arasındaki gerginliğin kısa tarihi

REJİM İÇİN İLK DEĞİL

Gonabadilerle yaşadığı ve sonu ölümle biten olaylar, rejim için ilk değil. 2014 yılında da İran polisi, Yaresan tarikatı mensuplarıyla karşı karşıya gelmişti. Ayetullahların fetvası sonucu hakkında idam hükmü verilen İrfan-i Keyhani lideri Tahiri'nin idam cezasına itiraz süreci sürüyor. İdamı halinde ise rejimi, Tahiri'nin mensuplarıyla da yeni bir gerginlik bekliyor. İran'da sadece Gonabadi ya da Yaresan dervişleri yok. Başka tarikatların yanı sıra, az da olsa Budizm menşeili ve "nevzuhur "tabir edilen gruplar da İran toplumunda kendisine yer buluyor.

İran’da rejim ile tarikatlar arasındaki gerginliğin kısa tarihi

2009 Yeşil Hareket gösterileri ve içinde bulunduğumuz yılın başında ekonomik temelli başlayan, akabinde ise rejim aleyhtarlığına evrilen gösterilerden sonra, İran yeni bir gösteri dalgasıyla daha karşı karşıya kalabilir. 3 polis ile 2 Besiç'in (rejim yanlısı paramiliter) ve resmi rakamlarla bir göstericinin hayatını kaybettiği yeni gerginliğin sebebi, Gonabadi dervişleri olarak isimlendirilen bir grupla rejim arasındaki gergin ilişkiler.

İran’da rejim ile tarikatlar arasındaki gerginliğin kısa tarihi

Gösteri ve ölümler, 70 yaşındaki bir Gonabadi mensubunun gözaltına alınması ve sonrasında Gonabadi liderinin gözaltına alınacağı şayialarına dayansa da, aslında gerginliğin gerçek sebebi çok daha eskilere dayanıyor; 2009 seçimlerinde hile yapıldığı iddiaları sonrası başlayan Yeşil Hareket gösterilerine, hatta ondan da öncesine...

İran’da rejim ile tarikatlar arasındaki gerginliğin kısa tarihi

2006 yılında Kum'da "Hüseyniye" olarak isimlendirdikleri ibadethaneleri yıkılan Gonabadi dervişleri, Ayetullah Hameney'e hitaben yazıkları mektupta, kendilerine uygulanan baskılardan şikâyet ederek "Müslümanların ve Şiilerin arasına nifak sokmaya çalışanların önüne geçilmesini" talep etseler de,

İran’da rejim ile tarikatlar arasındaki gerginliğin kısa tarihi

İsfahan ve diğer bazı şehirlerdeki Hüseyniyyelerinin yıkılmasını durduramadılar. Binden fazla mensuplarının gözaltına alındığı bu gerginlikte, yıkım sırasında polis tarafından Gonabadilere uygulanan şiddet de ayrıca kayıtlara geçti. Yine bir mektupla şikayetlerini İran'ın dini lideri Ayetullah Hameney'e ilettiler ve yine bir karşılık alamadılar.

İran’da rejim ile tarikatlar arasındaki gerginliğin kısa tarihi

Yıkımlar ve dervişlere uygulanan şiddet, reformcu olarak bilinen Mehdi Kerrubi tarafından kınandı. 2009 seçimlerinde Mehdi Kerrubi cumhurbaşkanlığına aday olunca, ilk destek Gonabadi tarikatının lideri Nur Ali Tabende'den geldi. Tabende, İran rejiminin de çok yakından tanıdığı bir isim.

İran’da rejim ile tarikatlar arasındaki gerginliğin kısa tarihi

1979'daki devrimden sonra kurulan ilk hükümette bakan yardımcısı olan Nur Ali Tabende, Muhammed Rıza Şah döneminde ise devrim lideri Ayetullah Humeyni'nin ağabeyi Ayetullah Pesendide ve Ayetullah Talegani gibi önemli isimlerin avukatlığını yapmıştı.

BİZE ULAŞIN