Donat Keusch Yılmaz Güney ile ilgili 37 yıllık sırrı Pazar Sabah'a anlattı

Donat Keusch, Altın Palmiye ödüllü Yol'un İsviçreli yapımcısı. Yılmaz Güney'i yurtdışına çıkaran isim olarak biliniyor. Resmi olarak asla bunu kabul etmiyor ama kaçırılma öyküsünün her yerinde o var. Vakti zamanında bildiği her şeyi anlatması için 100 bin dolarlık teklifi reddeden Keusch, 37 yıl sonra kaçırılma olayıyla ilgili ilk defa Pazar SABAH'a konuştu...

  • 1
  • 54
Donat Keusch Yılmaz Güney ile ilgili 37 yıllık sırrı Pazar Sabah'a anlattı
Donat Keusch Yılmaz Güney ile ilgili 37 yıllık sırrı Pazar Sabah'a anlattı
  • 2
  • 54
Donat Keusch Yılmaz Güney ile ilgili 37 yıllık sırrı Pazar Sabah'a anlattı
Donat Keusch Yılmaz Güney ile ilgili 37 yıllık sırrı Pazar Sabah'a anlattı

OLKAN ÖZYURT - MEHMET BEDİROĞLU

37 yıl önce Yılmaz Güney, yattığı Isparta Yarı Açık Cezaevi'nden bayram izniyle çıktı, Kemer yakınlarından bir tekne ile Türkiye'yi terk etti ve Fransa'ya gitti. 12 Eylül askeri darbesinin hemen sonrasında sıkıyönetim şartlarında gerçekleşen bu kaçış nasıl gerçekleşti bir türlü ortaya çıkmadı, o yıllarda. Kimse bir şey anlatmıyordu. İnsanlar suskun kaldıkça bu kaçış öyküsü efsaneleşti de efsaneleşti...

  • 3
  • 54
Donat Keusch Yılmaz Güney ile ilgili 37 yıllık sırrı Pazar Sabah'a anlattı
Donat Keusch Yılmaz Güney ile ilgili 37 yıllık sırrı Pazar Sabah'a anlattı

1990'larda Nihat Behram ve Kerim Puldi gibi isimler bu kaçış öyküsünü kendi cephelerinden anlattılar. Mesela Yılmaz Güney'in Kemer yakınlarından tekne ile Türkiye'yi terk ettiğini bu vesile ile öğrendik. Bu anlatımlarda İsviçreli yapımcı olarak geçen Yol'un yapımcısı Donat Keusch'un adı hep anıldı.

  • 4
  • 54
Donat Keusch Yılmaz Güney ile ilgili 37 yıllık sırrı Pazar Sabah'a anlattı
Donat Keusch Yılmaz Güney ile ilgili 37 yıllık sırrı Pazar Sabah'a anlattı

Donat Keusch 2007'de Yol'un bilinmeyen hikayesini Gezici Festival'de anlatmak için yıllar sonra Türkiye'ye gelmişti. Birlikte Ankara'dan Kars'a zorlu bir yolculuk yapmıştık. Yılmaz Güney'i Türkiye'den kaçıran adam olarak biliniyordu. Bu kaçırılmayla ilgili parça parça birtakım bilgiler veriyordu. Ama kayıtlı olarak anlatmıyordu yaşananları...

  • 5
  • 54
Donat Keusch Yılmaz Güney ile ilgili 37 yıllık sırrı Pazar Sabah'a anlattı
Donat Keusch Yılmaz Güney ile ilgili 37 yıllık sırrı Pazar Sabah'a anlattı

Aradan 10 yıl geçti Donat Keusch yine Türkiye'ye geldi. Gezici Festival kapsamında bu yıl Cannes'da gösterilen Yol filminin yenilenmiş kurgusunun Ankara'daki gösterimine katıldı. Sonra İstanbul'da buluştuk, çok uzun bir sohbet gerçekleştirdik. 10 yıl önce anlattıklarını bir söyleşide kayıtlı olarak anlatması için ikna ettik. O da Pazar SABAH'a 37 yıllık sırrı açıkladı.

  • 6
  • 54
Donat Keusch Yılmaz Güney ile ilgili 37 yıllık sırrı Pazar Sabah'a anlattı
Donat Keusch Yılmaz Güney ile ilgili 37 yıllık sırrı Pazar Sabah'a anlattı

Anlattıkları Behram ve Puldi'nin anlatımıyla örtüşüyor. Ama onların anlatımından daha fazlası var Donat Keusch'in anlattıklarında. Kaçırma operasyonu için parayı bulan, bağlantıları yapan, planlayan o. Gerçi direkt sorunca "Benim hiçbir şeyden haberim yok, o esnada tatildeyim" diyor ve gülüyor. Zaman zaman "Ben yapmadım erkek kardeşim yaptı" diye espri yaparak hedef şaşırtıyor ama anlattıklarını okuyunca anlayacaksınız ki üstü kapalı da olsa aslında her şeyi kabul ediyor. İşte Donat Keusch'un anlattıkları...

  • 7
  • 54
Donat Keusch Yılmaz Güney ile ilgili 37 yıllık sırrı Pazar Sabah'a anlattı
Donat Keusch Yılmaz Güney ile ilgili 37 yıllık sırrı Pazar Sabah'a anlattı

- Filmi başa saralım. Siz Yılmaz Güney ile nasıl tanışmıştınız?

- Berlin Film Festivali'nde Sürü'yü izlemiştim ve filmin İsviçre haklarını satın almak istiyordum. 1979'da anlaşma yapmak için İstanbul'a geldim. Yılmaz'ı hiç tanımıyordum. Hapishaneden bir günlüğüne, bir domates arabasının içinde çıktı, İstanbul'a geldi. Uzun bir konuşma yaptık. Tabii çeviriden dolayı da uzadı, ben Türkçe, o İngilizce bilmiyor. Fakat çok çabuk anladık birbirimizi. Çünkü benim geçmişimle onun geçmişi bir bakıma birbirine benzerdi. Politik duruşlarımız da birbirine yakındı. Felsefi ve kültürel açıdan düşüncelerimiz, çoğu noktada örtüşüyordu.

  • 8
  • 54
Donat Keusch Yılmaz Güney ile ilgili 37 yıllık sırrı Pazar Sabah'a anlattı
Donat Keusch Yılmaz Güney ile ilgili 37 yıllık sırrı Pazar Sabah'a anlattı

- 10 yıl önce Türkiye'ye geldiğinizde Gezici Festival ile Kars'a gitmiştik ve siz orada "Yılmaz Güney hapiste ve hastaydı. Onu kurtarmak Yol filminden daha önemliydi benim için" demiştiniz. Nasıl gelişti bu kurtarma?

- Yılmaz'ın o zamanlar şiddetli derecede mide ağrıları vardı. 1980'in sonlarından itibaren hapishaneye İsviçre'den ilaçlar göndermeye başlamıştık. Asistanı Canan organize ediyordu bu süreci. Daha sonra ben, "Bir şeyler yapmalıyız, eğer yapmazsak hapishanede ölecek" dedim. Hiç istememesine rağmen ülkeyi terk etmeye karar verdi. Oysa 1979'da, ona ülkeden ayrılması gerektiğini söylemiş "Aksi takdirde hapishanede ölürsün" demiştim. Fakat Yılmaz o zaman beni reddetti, "Sadece burada çalışabilirim, burası benim ülkem, benim kültürüm, benim dilim" demişti.

BİZE ULAŞIN