Facebook ve sosyal medyada kelebek etkisi

Sosyal medyaya olan güveni ciddi şekilde sarsan Facebook skandalı sonrasında Cambridge Analytica uygulamasını 'den 223 kişinin indirdiği açıklandı. Kelebek etkisi ile bu sayı 235 bin kişiye ulaştı. Facebook şimdi sorumluluklarını azaltmanın, güvenlik sorgulamalarını artırmanın ve bazı uygulamaları kaldırmanın yollarını arıyor

Facebook ve sosyal medyada kelebek etkisi

Facebook, Cambridge Analytica skandalıyla ilgili rakamları sonunda paylaştı. Facebook üzerinden Cambridge Analytica uygulamasını Türkiye'den indiren kişi sayısı 223 olduğu, toplamda ise 234 bin kişinin doğrudan etkilendiği açıklandı. Facebook, uygulamadan toplam 87 milyon kişinin verilerini paylaşmış olabileceğini belirtiyor. Olayı bir kez daha hatırlamakta fayda var. Cambridge Analytica şirketinin masum gibi görünen kullanıcılara 1 veya 2 dolar kazandıran anketi, kullanıcıların verilerine sızmak için kullanıldı. Üstelik bundan sadece anketi indirenler değil, onların arkadaşları da etkilendi.

Facebook ve sosyal medyada kelebek etkisi

Ve biri sonunda odaya girdi, ışıkları yaktı ve belki de beklenen son, kelebek etkisiyle geldi. Facebook'un açıklamasına göre Türkiye'de Cambridge Analytica uygulamasından etkilenen kişi sayısı yaklaşık 235 bin. Uygulamayı indiren kişi sayısı ise 223 kişi. Kabaca hesap yapacak olursak, yaklaşık bin katı insan etkilenmiş.

KAOS TEORİSİ BAKIŞI

Kelebek etkisi, bilim-teknoloji. com internet sitesinde, küçük bir durumun beklenmeyen ya da hesaplanmayan, önceden bilinmeyen, ön görülmeyen ve kaos boyutlarına ulaşabilen hatta etkinin sürekli artması durumuna verilen ad, şeklinde tanımlanıyor.

Bu kavrama 'kelebek etkisi' denilmesinin sebebi ise tamamen Edward Norton Lorenz tarafından ortaya atılan 'kaos teorisi'nin bir çıkarımı. Edward Norton Lorenz, kaos teorisinde şu ifadeyi kullanıyor: "Amazon Ormanları'nda bir kelebeğin kanat çırpması, ABD'de fırtına kopmasına neden olabilir." Yani kötülüklerin kutusu açıldı. Artık kimse de kapatamaz.

Facebook ve sosyal medyada kelebek etkisi

Şimdi rakamlara tekrar dönelim ve kelebek etkisi dediğimiz şeyin sonuçlarına yakından bakalım. Yapılan incelemede Cambridge Analytica uygulaması aracılığıyla uygunsuz şekilde verileri paylaşılan, dünyada en çok kullanıcının etkilendiği ilk 10 ülke listesinde ilk 5 sırada 70 milyon kişi ile ABD, 1.1 milyon kişi ile Filipinler, 1 milyon kişi ile Endonezya yer alıyor. Face-book tarafından açıklanan en çok etkilenen ilk 10 ülke listesinde Türkiye yer almıyor. Türkiye'den uygulamayı indiren kişi sayısı 223 olmasına rağmen etkisi oldukça büyük. Bu 223 kişi üzerinden toplam 234 bin 584 kişinin verilerinin uygunsuz şekilde Cambridge Analytica ile paylaşıldığı düşünülüyor. Facebook'un Türkiye'deki toplam aylık aktif kullanıcı sayısı ise 44 milyon.

Facebook ve sosyal medyada kelebek etkisi

TEK GÜNAHKARI BULDUK!

Üstelik bu bilinen sadece Cambridge Analytica uygulamasının kötü niyetli davranışı. Peki başka kurum ya da uygulamalar olabilir mi? Mantıklı düşününce "neden olmasın" diyebilirsiniz.

Facebook'un reklam verene ve geliştiricilere sunduğu olanaklar dijital reklam sektörünün ve geliştiricilerin bilgisi dahilinde olmasına rağmen, gelir kapısı olanların ses çıkarmadığı bir durumdu. Kimse kullanıcı verilerinin masumiyetine inanmak istemedi. Sadece bununla da kalmıyor. İnternet trafiğinin doğrudan paraya dönüştürüldüğü çağda masumları saymak daha kolay.

Facebook ve sosyal medyada kelebek etkisi

TOPLAM 87 MİLYON İNSAN

Facebook, toplamda 70 milyonu ABD'de olmak üzere 87 milyon kadar insanın Facebook bilgilerinin Cambridge Analytica ile uygunsuz bir şekilde paylaşılmış olabileceğini düşündüklerini açıkladı. Şirket önlem olarak birtakım değişiklikleri açıkladı. Bu değişikliklerin insanların bilgilerini daha iyi korurken, geliştiricilerin de yararlı deneyimler yaratmaya devam etmelerini sağlayacağını belirten Facebook, önümüzdeki süreçte yapılan değişikliklerle ilgili bilgi paylaşmaya devam edecek.

Facebook ve sosyal medyada kelebek etkisi

MASUM OLMAYAN 9 KONUMUZ VAR

Facebook acil önlemler almaya başladı. Daha önce gruplara, geliştiricilere açtığı kapıları "Masum değiliz, hiçbirimiz" diyerek kontrolleri artırmaya, hukuksal sorumluluğu paylaşmaya, kullanıcılara daha fazla bilgi vermeye başladı. Özellikle API (Application Programming Interface), Türkçe "Uygulama Programı Arabirimi" diye çevrilen benim "dönüştürücü arayüzler" adını verdiğim uygulamalar konusunda önlemler alıyor. İşte bu dokuz konuya madde madde bakalım:

1- Etkinlikler masum olmayabilir: Facebook etkinlikleri takvime, biletleme veya diğer uygulamalara eklemeyi kolaylaştırıyordu. Ancak Facebook etkinlikleri, diğer insanların katılımları ve etkinlik duvarında yapılan paylaşımlar ile ilgili bilgiler de içerdiğinden, uygulamaların bu erişimi doğru kullandıklarından emin olmak oldukça önemli. Bugünden itibaren dönüştürücü arayüzü kullanan uygulamalar, davetli listesine ya da etkinlik duvarındaki paylaşımlara erişemeyecek.

Facebook ve sosyal medyada kelebek etkisi

2- Masum olmayan gruplar: Hâlihazırda uygulamalar, grup içeriklerine erişebilmek için kapalı gruplarda grup yöneticisinin ya da bir üyenin, gizli gruplarda ise yöneticinin iznine ihtiyaç duyuyor. Bu uygulamalar yöneticilerin gruplarında kolayca paylaşım yapmalarına ve içeriklere cevap vermelerine yardımcı oluyor. Ancak gruplarda insanlar ve sohbetlerle ilgili Facebook'un daha iyi korunduğundan emin olmak istediği bilgiler olduğundan artık grup dönüştürücü arayüzü kullanan tüm üçüncü parti uygulamaların, grubun yararına olduklarından emin olmak için Facebook ve bir yönetici tarafından onaylanması gerekecek. Uygulamalar artık bir grubun üye listesine erişemeyecek. Onaylanmış uygulamaların erişebildiği, paylaşımlarda ya da yorumlarda bulunan isim ve profil fotoğrafı gibi kişisel bilgiler de kaldırılacak.

Facebook ve sosyal medyada kelebek etkisi

3- Masum olmayan sayfalar: Bugüne kadar herhangi bir uygulama, herhangi bir sayfadaki paylaşımları ya da yorumları okumak için sayfa dönüştürücü arayüzleri kullanabiliyordu. Bu geliştiricilerin, paylaşımları düzenleme ya da yorum ve mesajlara cevap verme gibi konularda sayfa sahiplerine yardımcı olacak araçlar geliştirmelerine olanak sağlıyordu. Ancak bu aynı zamanda uygulamaların gerektiğinden fazla veriye ulaşmasına da neden oldu. Sayfa bilgilerinden sadece topluluğa faydalı servisler sağlayan uygulamaların yararlandığından emin olmak adına artık gelecekteki tüm sayfa dönüştürücü arayüzlerine erişimin Facebook tarafından onaylanması gerekecek.

BİZE ULAŞIN