Yeni anayasa ile güçlü Meclis ve temsilde adalet

Yeni anayasa ile Meclis kanun çıkarmaya odaklanacak. CHP 600 vekile itiraz ediyor ama nüfusu Türkiye’den daha az ülkelerde bile milletvekili sayısı daha yüksek

Yeni anayasa ile güçlü Meclis ve temsilde adalet

MADDE 2: Türkiye Büyük Millet Meclisi genel oyla seçilen altı yüz milletvekilinden oluşur.
MADDE 5: TBMM'nin görev ve yetkileri kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak; bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaş ilânına karar vermek; milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak, TBMM üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilânına karar vermek ve Anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmektir.
MADDE 6: TBMM; Meclis araştırması, genel görüşme, Meclis soruşturması ve yazılı soru yollarıyla bilgi edinme ve denetleme yetkisini kullanır. Meclis araştırması, belli bir konuda bilgi edinmek için yapılan incelemeden ibarettir. Genel görüşme, toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda görüşülmesidir.
MADDE 17-18: TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri 3 Kasım 2019'da birlikte yapılacak. Eğer Meclis bu tarihten önce erken seçim kararı alırsa cumhurbaşkanlığı seçimi de o tarihte birlikte yapılacak. Cumhurbaşkanının partisi ile ilişki kurabilmesini sağlayan hüküm teklifin halk oylamasında kabulü ile yürürlüğe girecek. HSK'ya ilişkin hükümler kabulden sonra yürürlüğe girecek. Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri ve başbakanlığın kaldırılması gibi düzenlemelerin önemli bir kısmı Meclis ve Cumhurbaşkanlığı için yapılan ilk seçimden sonra yürürlüğe girecek.



Yeni Anayasa ile Meclis'in yapısı güçlendirilirken, temsilde adalet sağlanıyor. 1995'te 450'den 550'ye yükseltilen milletvekili sayısı, nüfus artışı gerekçesiyle dünya örnekleri de gözetilerek 600'e çıkarılıyor.

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun, "Parlamentoda 550 milletvekili var. Sayıyı 600'e çıkarıyorlar, niçin? 550 de fazla, normali 450'dir" şeklindeki sözleri gerçeği yansıtmıyor.

KANUNLARI VEKİLLER ÇIKARACAK

Nüfusu Türkiye'den az olan İngiltere'de bin 449, İtalya'da 952, Fransa'da 925, İspanya'da 616 milletvekili görev yapıyor. Türkiye'de milletvekili sayısı 600'e çıkarılarak seçmenin temsil oranı yükseltiliyor. 1957-1960 arasında da Meclis'te 610 milletvekili görev yapmıştı.

Yeni anayasa ile hükümet ve Meclis'in birbirinden ayrılması, Meclis'in gücünü de artırıyor. Kanunlar sadece milletvekilleri tarafından hazırlanıyor ve Meclis'e sunuluyor. Seçilmiş cumhurbaşkanının belirleyeceği hükümetin sadece bütçe kanununu hazırlama ve Meclis'e sunma yetkisi var. Cumhurbaşkanının hazırladığı bütçe tekliflerini görüşmek ve kabul edilmesine karar vermek de Meclis'in görevleri arasında.

Para basılması ve savaş ilanı, milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını da Meclis karar verecek. Genel ve özel af ilanına da Meclis karar verebiliyor. Kanunları Meclis'in hazırlayıp çıkarması, cumhurbaşkanı ve hükümeti denetlemesi ortaya yeni bir uyum ve uzlaşma kültürü çıkaracak. Meclis; yazılı soru, Meclis araştırması, genel görüşme ve meclis soruşturması yöntemleriyle bilgi edinebilecek.

SHP de 1995'te '600 vekil' demişti

12 Eylül'den sonra CHP'nin yerine kurulan ve Erdal İnönü'nün genel başkanlığını yaptığı SHP de, 16 Şubat 1995'te milletvekili sayısının 450'den 600'e çıkarılmasına yönelik anayasa değişikliği teklifi vermişti.

BAKANLIK PAZARLIKLARI ARTIK TARİHE KARIŞACAK

CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit'in kurduğu ve Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk'ün onayladığı azınlık hükümeti Meclis'ten güvenoyu alamayınca düştü. Ardından Süleyman Demirel başkanlığında AP-MSP-MHP koalisyon hükümeti kuruldu.

12 vekile ihtiyacı olan Ecevit durmadı ve AP'li Tuncay Mataracı, Şerafettin Elçi, Mete Tan, Hilmi İşgüzar, Orhan Alp, Mehmet Oğuz Atalay, Mustafa Kılıç, Hasan Korkut, Ali Rıza Septioğlu, Enver Akova, Ahmet Karaaslan ve Güneş Öngüt ile Güneş Motel'de görüşüp bakanlık pazarlığı yapıldı.

Görüşmeler basına yansıyınca ikinci görüşme CHP'li İstanbul Belediye Başkanı Aytekin Kotil'in organizasyonunda belediyeye ait tesislerde yapıldı.

‘GÜNEŞ MOTEL’ ÜLKEYİ DARBEYE GÖTÜRDÜ

Ecevit, 12 AP'li milletvekiline, kuracağı hükümete destek karşılığında bakanlık önerdi, 11'i kabul etti. Sadece Konya Milletvekili Mehmet Oğuz Atalay bakanlık teklifini kabul etmedi. Bülent Ecevit'in 12 AP'li milletvekilinin desteğiyle AP-MSPMHP koalisyon hükümeti hakkında gensoru verdi ve 31 Aralık 1977 tarihinde Süleyman Demirel başkanlığındaki AP-MSP-MHP hükümeti düştü.

Oysa yeni anayasa ile Meclis'te bulunan milletvekilleri bakan olamayacak. Hükümet; Meclis'ten ayrı olacağı için milletvekillerinin bakanlık pazarlığı yapması veya hükümet krizi çıkarmasının önüne geçilecek. Milletvekilinin asli görevi kanun çıkarmak olacak.



DEMİREL
HÜKÜMETİ KENDİ PARTİSİ TARAFINDAN DÜŞÜRÜLDÜ

72 Adalet Partili (AP) senatör ve milletvekili iktidarda olan partilerinin genel başkanı Süleyman Demirel'e muhtıra verip ve toplumsal, iktisadi, siyasi karışıklıklara son verilmesi ve eski Demokrat Parti (DP) mensuplarının siyasi haklarının iadesi sorununun çözülmesi gibi isteklerde bulundu. Demirel, söz konusu talepleri kabul etmedi. 11 Şubat 1970'te 41 AP'li milletvekili bütçe görüşmeleri sırasında ret oyu vererek Demirel'i istifaya zorladı. Bütçenin güvenoyu alamaması üzerine Demirel ertesi gün başbakanlıktan istifa etti.

YARIN: Kuşatılan Türkiye'ye güçlü Cumhurbaşkanı
BİZE ULAŞIN