Gereksiz antibiyotik kullanmanın zararları

Geli?igüzel kullanılan antibiyotikler fayda sağlamadıkları gibi, pek çok ciddi sağlık problemine de neden olabiliyor. Böbrek veya karaciğer yetmezliği ile obezite bunlardan sadece bazıları.

Gereksiz antibiyotik kullanmanın zararları

Türkiye, ki?i ba?ına dü?en antibiyotik miktarı açısından Avrupa'da ilk sırada yer alıyor. Ülkemizde toplam ilaç harcamalarının yüzde 35'ini antibiyotikler olu?turuyor. Bunun nedenleri arasında ise geçmi?te toplumun kontrolsüz antibiyotik kullanımının zararları yönünden yeterince biliçlendirilmemesi ve ilaca kolayca ula?ılabilmesi yer alıyor. Antibiyotikler, bakterilerin neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde kullanılan ve oldukça ba?arılı sonuçlar alınan ilaç grubu. Ancak hekimin önerisi doğrultusunda ve uygun görülen doz ile sürede kullanıldıkları takdirde. Aksi halde tedavide etkisiz kalmalarının yanı sıra pek çok ciddi sağlık sorununa da davetiye çıkartabiliyor. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Özkan Uysal, 18 Kasım Antibiyotik Farkındalık Günü nedeniyle yaptığı açıklamada, geli?igüzel antibiyotik kullanmanın yaratacağı sakıncalara değindi.

MUTLAKA HEKİM ÖNERİSİ İLE KULLANILMALI

Uysal, antibiyotiklerin mutlaka hekim önerisi ile kullanılması gerektiğinin altını çizerek ?öyle konu?tu: "Antibiyotikler hastaların kendi kendilerine kullanmaya ba?layacakları ilaçlar değildir. Antibiyotikler 'ate? dü?ürücü, ağrı kesici, kırgınlık giderici' ilaç grubuna girmiyor. Ayrıca ate? vücutta bulunan bir enfeksiyonun belirtisi olabiliyor. Ancak her ate? bir enfeksiyon belirtisi olmayabileceği gibi her enfeksiyon da bakteriden kaynaklanmayabiliyor."

ANTİBİYOTİKLERE KAR?I DİRENÇ ÖLÜMCÜL TABLOYA NEDEN OLABİLİYOR

Antibiyotiğin geli?igüzel kullanılmasının neden olduğu en önemli sorunlardan biri; o bakterinin antibiyotiğe direnç olu?turması. "Bir antibiyotiğin belli bir bakteriyi öldürme veya çoğalmasını durdurma özelliğinin kaybolması, o bakterinin o antibiyotiğe direnç geli?tirdiği anlamına geliyor" diyen Dr. Özkan Uysal, bu sorunun hastalığın daha uzun sürmesine, hatta ölümcül olmasına yol açabileceği uyarısında bulundu. Ayrıca dirençli bir bakterinin neden olduğu enfeksiyonlar; daha pahalı, yan etkileri daha fazla olan antibiyotiklerin kullanılmasını da gerektirebiliyor.

GELİ?İGÜZEL ANTİBİYOTİĞİN YOL AÇTIĞI 6 BÜYÜK SORUN

Antibiyotiklerin masum ilaçlar olmadığının ve hatalı kullanıldıklarında ciddi yan etkilere neden olduğunu vurgulayan İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Özkan Uysal gereksiz antibiyotik alımının yol açtığı sorunları ?öyle sıraladı:

1. Ciddi alerjik reaksiyonlar olu?turabiliyor: Bu alerjik reaksiyonlar sadece hafif bir ka?ıntı ya da deri döküntüsü ?eklinde geli?ebildiği gibi, ölümle sonuçlanabilecek kadar ?iddetli olabiliyor.

2. Karaciğer fonksiyonlarını bozabiliyor: Karaciğer fonksiyon testleri adı verilen kan tetkikleriyle bu yan etkiler takip edilebilmektedir. Altta yatan karaciğer hastalığı olanlarda karaciğerde metabolize olacak bir antibiyotiklerden kaçınılmaktadır.

3. Böbrek yetmezliği yapabiliyor: Böbrekler üzerine toksik etkiler olu?turarak organ yetmezliğini tetikleyebiliyor. Akut böbrek yetmezliğinin en az 5'te biri, kullanılan ilaçlar nedeniyle geli?iyor.

4. Antibiyotik ili?kili ishale yol açabiliyor: Normalde bağırsak içinde 400'den fazla bakteri türü bulunuyor ve bunlar hastalık olu?turmadıkları gibi, fayda sağlıyorlar. Antibiyotik kullanımı bu normal floradaki bakterilerin ölmesine ve böylelikle fırsatçı bakterilerin üremelerine ortam hazırlıyor ve böylelikle ishaller olu?abiliyor. Hatta dizanteriyi taklit eden kanlı ishal tablosu geli?ebiliyor.

5. Obeziteye neden olabiliyor: Son yıllarda yapılan ara?tırmalar gösteriyor ki; özellikle bebeklik ve çocukluk dönemlerinde daha sık antibiyotik kullananlarda obezite daha çok görülüyor

6. Bağırsak sistemine hasar verebiliyor: İshal dı?ında görülebilen sindirim sistemi yan etkileri arasında bulantı, kusma, karın ağrısı gibi belirtiler de görülebiliyor.

ANTİBİYOTİK KULLANIRKEN BUNLARA DİKKAT

1. Hekiminiz önermediyse kendiniz geli?igüzel kullanmayın. Örneğin soğuk algınlığı ve grip gibi viral hastalıklarda antibiyotikler etkili olmuyor.

2. Bir yakınınızın aynı belirtilerde kullandığı, sağlık problemine iyi geldiği için antibiyotiğe ba?vurmayın.

3. Hekiminizin önerdiği dozun tamamını, önerilen sürede kullanın. Örneğin doktorunuzun önerdiğinden daha uzun süre almayın veya kendinizi daha iyi hissettiğiniz için yarıda kesmeyin. Tedaviye ara verilmesi veya doz atlanması bakterilerin direnç geli?tirmesine yol açıyor. Bunun sonucunda tedavi ba?arısızlığa uğruyor ve hastalık tekrarlıyor.

BİZE ULAŞIN