Yüzyılın deneyinde şok istifa

Yüzyılın deneyi olarak adlandırılan ve Büyük Patlama sonrası ortamın oluşturulmak istendiği, Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'nde (CERN) sonbaharda yapılan ve nötrinoların ışıktan hızlı hareket ettiklerinin tespit edildiği, ancak başka bir deneyle çürütülen deneyin koordinatörü İtalyan fizikçi istifa etti.

İtalyan Nükleer Fizik Enstitüsü (INFN) yaptığı açıklamada, Opera adlı deneyin başında yer alan İtalyan fizikçi Antonio Ereditato'nun bu görevinden ayrıldığını belirterek, bu deneyde elde edilen şaşırtıcı sonuçların doğruluğunun anlaşılması için ilkbaharda nötrinoların hızı konusunda yeni ölçümler yapılacağını kaydetti.

Yeni ölçümlerin CERN'ün Cenevre yakınlarındaki laboratuvarında gelecek ayın sonunda yapılacağı belirtildi.

Konuya yakın kaynaklar, Ereditato'nun Opera'daki görevinden gitmesi için bir önerge verildiğini, kabul edilmemesine karşın araştırmacılar arasında ayrılığa neden olduğunu belirttiler.

İtalyan Corriere della Serra gazetesinin acımasızca "fiyasko fizikçi" adını taktığı Ereditato ise yorum yapmaktan kaçındı.

Sonbaharda yapılan deneyde ölçülen atomaltı parçacıklar, nötrinoların ışıktan hızlı hareket etmediklerini bu ay içinde yayınladığı bir açıklamayla vurgulayan CERN, Einstein fizik kuramını tartışmaya açan bu sonucu aydınlatmayı amaçlayan bir başka ekip tarafından yapılan yeni ölçümlere göre, Opera adı verilen deneyde nötrinoların ışığın hızını geçmediğini belirtti.

Açıklamada, "Opera deneyinin sonuçlarının ölçüm hatasına bağlı olduğu yönünde kanı oluşmaya başladı" denilmişti.

Deney, nötrino adı verilen elektriksel yükü sıfır olan ve maddelerin içinden neredeyse hiç etkileşmeden geçebilen temel parçacıkların, CERN'in İsviçre-Fransa sınırındaki yeraltı tesisinden, 730 kilometre mesafedeki İtalya'da bulunan Gran Sasso'daki yeraltı laboratuvarına gönderilmesi suretiyle yapılmıştı.
Araştırmacılar yapılan deneyde nötrinoların ışık hızı olan saniyede 299 bin 792 kilometre hızla hareket etmeleri halinde laboratuvara ulaşmaları gereken süreden 60 nano saniye önce geldiğini tespit etmişlerdi. Deneydeki hata payı ise sadece 10 nano saniye olarak açıklanmıştı. Nano saniye, saniyenin milyarda birine eşit bir zaman birimini ifade etmek için kullanılıyor.

Deneyin Eylül 2011'de açıklanan sonuçları, ünlü Alman fizikçi Albert Einstein tarafından bulunan ve bugün modern fiziğin esasını teşkil ettiği kabul edilen "hiçbir şeyin ışıktan hızlı hareket edemeyeceği" kuralıyla çelişmesi nedeniyle bilimadamlarınca kuşkuyla karşılanmıştı.
BİZE ULAŞIN