HAŞMET BABAOĞLU HAŞMET BABAOĞLU

Einstein, Tesla... Çocuklar ve bilim

Bazen gayet ciddi konularda, bazen havadan sudan sohbet etmekten pek hoşlandığım küçük dostlarım var.
Geçen gün Naz ve Yiğit'le de öyle oldu.
Önce yeni döndükleri Gaziantep gezisinden söz ettiler.
Naz kebapların, yuvalamaların, lahmacunların lezzetini hâlâ unutamamıştı; masamda duran jelibonları fena küçümsedi.
Bir dakika yahu, dedim; sen mi çocuksun, ben mi?
Gülüştük.
Sonra neden bilmem, birdenbire "bugünlerde bilimle aranız nasıl?" diye sordular.
Hah, diye geçirdim içimden; herhalde küçük dostlarım da medyada esen insan beyni ve yapay zekâ rüzgârından etkilendiler, konuyu oraya taşıyacaklar.
Yok, başka bir rüzgârmış!
On bir yaşındaki Naz hemen "Einstein hakkında ne düşünüyorsunuz?" diye sordu.
Yiğit, daha duygusal bir yerden girdi ve "Nikola Tesla" dedi.
***
Yetişkinler gibi, çocuklar için de öğrenmeye açılan kapılar insanlar ve kişisel serüvenler koridorlarında yer alıyor.
Bu olumlu bir şey mi? Başlangıç olarak, evet!
Olumsuz olabilir mi? Evet! Zaten çoğu zaman öyle sonuçlanıyor, çünkü ne öğretmenler ne de ebeveynler bu hikâyelerin arkasını getirmiyor.
Einstein hep "zekâsı yüksek, eğitimi feci" ve hafiften deli biri olarak akıllarda kalıyor. Eh hangi çocuğun hoşuna gitmez bu!
Tesla'ya gelince, muazzam haksızlıklara uğramış bir dâhi olarak hikâyesiyle yürek burkuyor.
Peki ya hakiki bilimsel merak ve bilgi ne oluyor derseniz...
Ne yazık ki, birkaç sene içinde sararıp solup ortalıktan çekiliyor.
***
Naz'a sordum: "Einstein büyük adam ama tam olarak ne yapmış, biliyor musun?"
Atom bombasının yapımında rol oynamış dedi yüzünü buruşturarak.
Tam öyle değil, deyip makro ve mikro fizik üzerine onların anlayacağı dille bir şeyler anlattım; ikisinin de gözleri parladı.
Sanırım kapıyı açıp öte yana geçebilmiştik.
Gerçek şu ki, popüler kültür, tv dizileri ve yaygın çocuk kitapları doğru düzgün biçimde "görelilik kuramı"ndan veya benzerlerinden söz etmiyor; ebeveynler ve öğretmenlerin çoğu da bilimsel bilgiyle ilgilenmiyor.
Dolayısıyla çocuklardaki tatlı merak ve heyecan doğumundan hemen sonra ölüyor.
Bugün bu konuyu not düşeyim dedim.
Tesla'ya gelince...
Tamam, acıklı hikâyeler satıyor ama bu kadar abartmanın da anlamı yok!
Bakıyorum, millet neredeyse Edison'a lanet yağdıracak! Ayıptır.
Neyse, bir gün konuşuruz.
BİZE ULAŞIN