ERHAN AFYONCU ERHAN AFYONCU

III. Murad’ın İstanbul kadısına fermanı

III. Murad hayvan haklarıyla ilgili 17 Şubat 1587'de şöyle bir ferman yayınladı:
"İstanbul kadısına fermanımdır ki; Hâlen İstanbul muhtesibi olan Mehmed Çavuş mektup gönderip İstanbul'da at hamalları zayıf, bağırlı, sakat, nalsız ve semerleri harap beygirlerine ve katırlarına taşıyabileceklerinden fazla yük vurup ve bir hamal üçdört yüklü beygiri birbirine bağlamayıp salıverip yolda atlı ve yaya Müslümanlar'a dokunup sıkıntı verdikleri gibi, tahammüllerinden fazla yük yükleyip hayvanların ölümlerine sebep olduklarından bahsedilen hamallar taifesi davarlarını besleyip, sakat ve zayıf davarlara taşıyabileceklerinden fazla yük vurmayıp, hayvanlarını birbirine yularlarından bağlamaları hamallara ve kethüdalarına tembih olunmak üzere emrimi istemeleri üzerine buyurdum ki, emrin size ulaştığında hamal taifesini kethüdalarıyla bir araya getirip hepsine şöyle tembih edesin: Bundan sonra hayvanlarını beslesinler, sakat ve zayıf hayvanlara taşıyabileceklerinden fazla yük yüklemesinler ve şayet yolda yüklü giderlerse ve birkaç taneyse bunları birbirlerine bağlasınlar ve hayvanların ardından gitmesinler; eskiden olduğu üzere İstanbul'da her iskelenin hamallarına yük alıp gittikleri mahallerin mesafesine göre hamallık akçesi tayin olunmuşken, şimdi onunla yetinmeyip iki üç mertebe ziyade akçe alırlarmış. Şimdi bu hususa dahi özen gösterip tembih edesin ki, önceden tayin edilen hamallıktan fazla bir akçe almayıp kadimden olduğu üzere semtli semtine göre aldırasın. Şöyle ki tembih edildikten sonra bu emrime muhalif hareketleri olursa, bunu her kim yaparsa ve bu da sabit olursa bu kişiyi ismiyle birlikte yazıp bildiresin ki diğerlerine ibret olması için haklarından geline. Ama bu bahaneyle Müslümanları taciz için yük almayı ihmal ederlerse bu gibileri sert bir şekilde azarlayarak, bundan sonra bunları çalıştırtmayasın. Ve bu bahane ile hamallar kethüdası veya başkaları hamallar mübaşirlerinden akçe toplamaktan ve masum hamalların işlerini yapmalarına engel olunmamasına dikkat edesin. Bu emrim gereğince hareket eden hamallara herhangi bir kimse karışmasın. Bu emrimin bir sureti mahkeme kütüğüne aynen kaydedilsin ve buna göre hareket edilsin diye ferman yazılmıştır."

BİZE ULAŞIN