YAŞAR ÖZAY

Başarı kaynakta saklı

Öğretmen açıkları, taşımalı eğitim, birleştirilmiş sınıflar. Ortaöğretimde okullaşma oranının istenen seviyeye ulaşamaması, açılan yeni üniversitelerde öğretim elamanı sıkıntısı eğitim geçen yıl eğitim başarımızı derinden etkiledi. Aynı sorunların 2010'da da ortadan kalkması mümkün görünmüyor. Çünkü 15 milyon öğrencisiyle dünyanın sayılı ülkelerini geride bırakan Türkiye'nin, eğitim sorunları da o derece büyük. 2010 bütçesinde en büyük pay yüzde 9.84 ile eğitime ayrıldı. Bütçenin aslan payı eğitime ayrılsa dahi eğitim sorunlarının son bulması imkânsız. Bunun başlıca nedeni, ayrılan bütçenin yüzde 70'inin personel giderlerine gitmesinde yatıyor. Geriye kalan yüzde 30'la eğitimi kör topal şekillendirmeye çalışıyoruz. Almış başını giden dünyayı, düşük okullaşma oranı, veliden alınan katkı payıyla yakalamaya çalışıyoruz.

Gerçek ortada

Oysa OECD 2009 raporuna göre eğitime yapılan kamusal harcamaların Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya oranı Türkiye'de yüzde 1.9 iken, İsveç'te yüzde 4.4, İngiltere'de yüzde 4 oranında. Başka bir deyişle Türkiye geleceği olan öğrencilerine çok az yatırım yapıyor. Rapora göre Türkiye'de öğrenci başına düşen harcama miktarı ilköğretimde yıllık bin 130 dolar iken, OECD ülkelerinde bu oran yıllık altı bin 437 dolar. Ortaöğretimde yıllık 8 bin, yükseköğretimde ise bu oran 12 bin 336 dolar. Başka bir sorun ise derslik başına düşen öğrenci sayısı. Türkiye'de ilköğretimde derslik başına düşen öğrenci sayısı 33.4, ortaöğretimde 35.1. OECD ülkelerinde ise ilköğretimde 21.4, ortaöğretimde 23.9. Tüm bu olumsuzluklar eğitimdeki başarıyı etkileyen en büyük etkenler.

Hizmet satın alınmalı

Sorunun büyüklüğü ortada. Kısa süre içinde çözüm görünmüyor. Çözüme ulaşmanın yolu rekabet sistemi içinde özel eğitimi teşvik etmekten geçiyor. Özel eğitim kurumlarına tanınacak vergi muafiyeti ve arsa tahsisi bu kurumların oranının bir anda yüzde beşlere çıkmasına neden olacaktır. Ayrıca bakanlığın bu kurumlardan hizmet satın alması, derslik başına düşen öğrenci sayısının düşmesine neden olacaktır. YÖK Başkanı Prof. Dr. Yusuf Ziya Özcan, vakıf üniversiteleri ile birlikte özel üniversitelerin kurulması gerektiğini açıklarken, yükseköğretimde de rekabet sitemiyle başarının yakalanacağının altını çizdi.
BİZE ULAŞIN