SÜLEYMAN YAŞAR

Rusya başkentini Moskova'dan Vladivostok'a taşıyacak mı?

Rusya ekonomisi istenen gelişmeyi gösteremiyor. Gelişen Asya ekonomilerine daha yakın yeni bir başkent kurma düşüncesi de işte bu nedenle gündeme geldi. Yeni başkent olarak Moskova'nın 4 bin mil ötesindeki Vladivostok gündeme getiriliyor.
Bu düşünceyi ortaya atan kişilerin başındaki, Moskova Ekonomi Yüksek Okulu'ndan Sergei Karaganov "Artık yaşlı Avrupa'dan uzaklaşıp hızla gelişen Asya ülkelerine yakınlaşmakta fayda var. Dolayısıyla Asya ülkelerine yakın, ülkenin doğusunda yeni bir başkent inşa etmek gerekir" düşüncesini ileri sürüyor Karaganov. Yeni başkent inşa etmiş olan ülkelere örnek olarak da Hindistan, Türkiye ve Brezilya'yı veriyor.
Hindistan 1911'de sahildeki Kalküta'yı bırakıp başkentini ülkenin orta bölgesindeki Delhi'ye taşıdı ve daha sonra Yeni Delhi şehri kuruldu.
Türkiye'de Mustafa Kemal ve arkadaşları başkenti 1920'de İstanbul'dan Ankara'ya taşıdı. Böylece Anadolu'nun ekonomik gelişmesi sağlandı. Çünkü Osmanlı devleti altyapı yatırımlarının çoğunu Balkanlar'a yapmıştı. Anadolu ekonomik olarak zayıf kalmıştı. Yeni başkent Ankara Anadolu'ya dinamizm getirdi. Aynı şekilde Brezilya da yakın dönemde başkentini Rio de Janeiro'dan ülkenin orta bölgesinde Brasilia'ya taşıdı.
Başkentinin yerini değiştiren başka ülkeler de var. Mesela Kazakistan, başkentini Rusya'ya yakın olmak için Almatı'dan Astana'ya taşıdı. Ekonomist Karaganov Rusya'nın başkentini değiştirmesini önerirken işte bu örneklerden yola çıkıyor. Amaç, ülkenin dengeli kalkınmasını sağlamak.
Hatırlatalım... Rusya'da 77 milyarder bulunuyor ve bunların tamamı Moskova'da yaşıyor. Bu milyarderlerin serveti ülke milli gelirinin yüzde 20'sine ulaşıyor. Oysa Rusya'nın nüfusu 141 milyon kişi. Kalkınmanın ülkeye hem coğrafya hem de kişisel gelir olarak dengeli dağılması gerekiyor.
Haftalık Time dergisinin ünlü yazarı Fareed Zakaria'nın belirttiğine göre, Rusya'nın yeni reformlara ihtiyacı var. Çünkü Rusya aslında hızlı büyüyen ve yükselen bir ekonomi değil. Tek bir gelir kaynağı var, o da petrol. Petrol fiyatlarındaki gerileme Rusya'yı krize sokuyor. Hatta Rusya Devlet Başkanı Putin'in seçimlerde verdiği sözleri tutabilmesi için ham petrol varil fiyatlarının 117 doların altına düşmemesi gerekiyor. Aksi takdirde bütçe açık veriyor.
İşte bu nedenle Rusya artık başkentini hızla gelişen Asya ülkelerine yakınlaştırarak hem altyapısını hem de yeni imalat sanayisi yatırımlarını ülkeye yaygınlaştırabilir.
Gelelim Türkiye'ye... Türkiye de belli bir süre sonra Anadolu'nun görece azgelişmiş bölgelerini kalkındırmak için yeni bir başkent inşa edebilir. Gerçi mevcut anayasa buna imkân vermiyor, hatta "bu teklif dahi edilemez" diyor ama dünya değişirken yasalar da değişiyor.
Ülkeler ekonomilerini geliştirmek, vatandaşlarına eşit imkân ve refah dağıtmak için yeni başkentler inşa edebiliyorsa, eski başkentlerini terk edebiliyorsa, bizde de anayasadan bu yasak kaldırılmalı. Madem Rusya başkenti Moskova'yı ekonomik nedenlerle ülkenin başka bir yerine taşımayı tartışıyor, Türkiye de bunu tartışabilmeli.
BİZE ULAŞIN