MEHMET BARLAS MEHMET BARLAS

Vize krizi Türk-ABD ilişkilerinde ne ilk ne de son krizdir

Vize krizi Türkiye-Amerika ilişkilerini geren ne ilk krizdir ne de son kriz olacaktır. 1964'te dönemin Başbakanı İsmet İnönü'ye "Yeni bir dünya kurulur, Biz de bu yeni dünya içindeki yerimizi alırız" dedirten ve Kıbrıs'ı konu alan Johnson Mektubu, çok geride kaldı... Ama Kıbrıs 1974'te bu defa Türkiye'ye ABD ambargosunun uygulanmasına dayanmadı mı?

ABD ambargosu
Türk-ABD ilişkilerini kopma noktasına getiren gerginliğin kaynağı ise 2002'deki 1 Mart Tezkeresi'nin TBMM'de reddedilmesiydi. Bu olay Pentagon'la Türk Genelkurmayı'nın ilişkilerini kopma noktasına getirdi. ABD 1 Mart tezkeresinin reddedilmesinin intikamını sadece Irak'ta Türk askerlerinin başına çuval geçirilmesi ile almadı. FETÖ'cü savcıların açtığı komuta kademelerinde temizliği amaçlayan Balyoz benzeri davalar da, Tezkere'nin reddedilmesini sadece izleyen generallerden alınan ABD güdümlü intikamdı.

Bir dizi kriz
Son dönemde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın korumaları hakkında alınan tutuklama kararları, PYD/PKK örgütünün ABD tarafından silahlandırılması, Cumhurbaşkanlığı korumalarına silah satışının da, Türkiye'nin savunma sistemini takviye edecek silahların satışlarının da Kongre tarafından engellenmesi birer kriz nedenleriydi. Ama en önemlisi Fetullah Gülen'in Türkiye'de devleti ele geçirmek için örgütlenmesinin ve darbe girişimini organize etmesinin kanıtlarının ABD'ye verilmesine rağmen, bu kişinin ABD tarafından iade edilmek yerine kucaklanması krizi gündemdeydi. Ayrıca 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ABD tarafından önceden bilindiğine ilişkin kuşkular da çok yoğundu.

Krizkolik ABD
Son kriz İstanbul Amerikan Konsolosluğu'ndaki FETÖ'cü görevlilerden birinin tutuklanması ile patlak verdi. Bunu önce ABD'nin Türklere vize işlemlerini durdurması, sonra da buna Türkiye'nin karşılık vermesi izledi.
Tabii ki asıl soru şu... ABD Türkiye ile ipi kopartmaya mı çalışıyor? "Erdoğan benim arkadaşım oldu" diye açıklama yapan Trump bir kukla mı? İran'la, Kuzey Kore ile, Venezüella ile, Küba ile, Meksika ile kavga eden ABD'ye, bu kadar kriz yetmiyor mu? Ve müttefik Türkiye ile yok yere kriz başlatan Büyükelçi Bass bundan sonra gideceği işgal altındaki Afganistan'ı kim bilir ne hale sokacaktır.