Amasya'nın renkli dünyası: Yalıboyu evleri

Mimar Mustafa Kazancıoğlu "Amasya'nın içeri şehir olarak adlandırdığımız Hatuniye Mahallesinde ki Yalıboyu evlerinin değeri son 10 yılda turizm açısından çok değerlenen yer oldu. Konaklar restore edilerek gelen turistlerin gözdesi haline geldi.

Anadoluda Neolitik dönemden günümüze kadar gelen süreç içerisinde, konut mimarisini incelediğimizde Amasya'nın kendine özgü bir mimari geleneğe sahip olduğu görülür. Türklerin Anadolu'ya geldikten sonra geliştirdikleri konut tipleri görülmektedir. Hımış yapı tekniği (ahşap çatkı arası kerpiç dolgu) sık kullanılmıştır. Ahşap kültürünün doğal yapısı gereği fazla uzun ömürlü olmayışı Selçuklu ve Erken Dönem Osmanlı evleri günümüze kadar ulaşamamıştır. Ancak son dönem Osmanlı konut mimari örnekleri günümüze kadar ulaşabilmiştir.

Özellikle Yalıboyu'nda Roma Dönemi kalın sur duvarları üzerine yapılmış konutlarda, Yeşilırmağa bakan güney yöndeki evler, eliböğründelerle desteklenerek dışarıya taşırılmış, böylece evlerin iç mekanında genişleme sağlanılmıştır. Pencereler genellikle üçlü gruplar halinde düzenlenmiş giyotin pencerelerdir. Ayrıca pencere önlerine kafeslik yapılarak mahremiyet sağlanmıştır.

Amasya'nın 1.Derece deprem bölgesinde yer alması 1915 yangını, 1939 depremi ve zaman zaman sel felaketleri konutları olumsuz yönde etkilemiş ve bunlardan en az etkilenen Hatuniye Mahallesi olmuştur.

Günümüze az sayıda ulaşan Yalıboyu evleri konak sayısının az olması, yerli ve yabancı turistlerin gün geçtikçe yoğunlaşmasına cevap veremez hale geldi. Görünümü ile dikkat çeken yalıboyu evlerinin ekonomide talebin artmasıyla birlikte fiyatların yükselmesi de kaçınılmaz olmuştur" dedi.