Arıların sesi çevresel değişimi gösterecek

Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 kapsamında konuşan Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Aytuğ Altundağ, hava kalitesinin insan sağlığı ve beyin üzerindeki etkilerini ele aldı. "Havadan Beyne: Koku Nörobiliminden Çevresel Zekâya" başlıklı panelde havadaki mikro ve nanoplastiklere, çevresel maruziyetin koku sistemiyle ilişkisine de değinen Altundağ, çevresel koşulların canlılar üzerindeki etkilerinin araştırılmasının önemini anlattı.

KOVAN İÇİNDEKİ KOŞULLAR İZLENECEK

Altundağ ve araştırma ekibinin geliştirdiği AirBee Environmental Intelligence Platform'un ilk prototipi, COP31 etkinliklerinde tanıtıldı. Sistem, arı kovanlarındaki sıcaklık ve nem değerlerini, arı kolonilerinin oluşturduğu biyoakustik sinyalleri ve konum bilgilerini izlemeyi hedefliyor. Sensörlerden elde edilen verilerin yazılım aracılığıyla toplanıp analiz edileceği platform, kovanın fiziksel koşullarıyla koloninin akustik faaliyetlerini birlikte takip edecek. Proje ekibi, fiziksel ölçümlerle arı davranışlarına ilişkin biyolojik verileri tek sistemde buluşturan bu yöntemin dünyada bir ilk olacağını belirtiyor.

VERİLER BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLECEK

AirBee'nin temel araştırma konularından biri, arı kolonilerinden elde edilen biyolojik sinyaller ile çevresel koşullar arasındaki ilişkinin incelenmesi. Farklı saha koşullarında toplanacak verilerin karşılaştırılmasıyla kolonilerin faaliyetlerindeki değişimlerin araştırılması amaçlanıyor. Araştırma ekibi, prototipin ölçüm ve analiz kapasitesini geliştirmek, sisteme yeni çevresel ölçümler eklemek ve farklı bölgelerde saha çalışmaları yürütmek için çalışmalarını sürdürüyor. Sensör verilerinin istatistiksel analiz ve yapay zekâ yöntemleriyle değerlendirilmesi de projenin sonraki aşamaları arasında yer alıyor.

HAVADAN BEYNE UZANAN BİLİMSEL ÇALIŞMA

Koku duyusu, koku bozuklukları ve koku sisteminin beyinle ilişkisi üzerine çalışmalar yürüten Prof. Dr. Altundağ, AirBee'nin biyoloji, elektronik ve veri analizini bir araya getiren disiplinler arası bir proje olduğunu söyledi. İlk prototipin araştırmanın sonraki aşamaları için teknik bir temel oluşturduğunu belirten Altundağ, canlı sistemlerden ölçülebilir veriler elde ederek bunları bilimsel yöntemlerle değerlendirmeyi amaçladıklarını ifade etti. Projenin uzun vadeli hedefi, arı kolonilerinin çevresel koşullara verdiği tepkileri daha iyi anlamaya ve elde edilecek bulgular doğrultusunda çevresel izleme çalışmalarına yönelik yeni uygulamalar geliştirilmesine katkı sağlamak.