Polikistik over sendromu kadınlarda kısırlık nedeni
Polikistik over sendromu, doğurganlık çağındaki her 10 kadından 1'ini etkileyen bir sağlık sorunudur. Polikistik over sendromlu kadınların genel sağlıklarını ve görünümlerini etkileyebilecek hormonal dengesizlik ve metabolizma sorunları vardır. Ayrıca kısırlığın yaygın ve tedavi edilebilir bir nedenidir. Kadın Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı, Embriyolog Op. Dr. Öznur Dündar Akın, kadınlarda kısırlık nedenlerinden birisi olan polikistik over sendromunu sizler için anlattı.
POLİKİSTİK OVER SENDROMU NEDİR?
Polikistik over sendromu, üreme hormonlarındaki dengesizliğin neden olduğu yaygın bir sağlık sorunudur. Hormonal dengesizlik yumurtalıklarda sorun yaratır. Yumurtalıklar, sağlıklı bir adet döngüsünün bir parçası olarak her ay salınan yumurtayı üretir. Polikistik over sendromu ile yumurta olması gerektiği gibi gelişmeyebilir veya olması gerektiği gibi yumurtlama sırasında salınmayabilir. Polikistik over sendromu, gözden kaçan veya düzensiz adet dönemlerine neden olabilir. Düzensiz adet dönemi kısırlığa ya da yumurtalıklarda kist gelişimine yol açabilir.
KİMLERDE GÖRÜLEBİLİR?
15 ila 44 yaş arası kadınlarda görülebilir. Çoğu kadın, gebe kalmada sorun yaşadıklarında 20'li ve 30'lu yaşlarında polikistik over sendromlu olduğunu öğrenir. Ancak ergenlikten sonra herhangi bir yaşta olabilir. Ailede hikayesi olanlarda daha yaygın olarak görülebilir.
BELİRTİLERİ NELERDİR?
Polikistik over sendromlu kadınlarda adet dönemleri düzensizleşebilir. Yüzde, çenede veya vücutta tüylenme görülebilir. Yüzde, göğüste ve sırtta sivilce oluşabilir. Saç seyrelmesi ya da dökülmesi görülebilir. Kilo almada veya kilo vermede zorluk yaşanabilir. Özellikle boyun boyunca, kasıklarda ve göğüslerin altında ciltte koyulaşma görülebilir.
NEDEN OLUŞABİLİR?
Çok sayıda klinik ve deneysel araştırmalara rağmen hastalığa neyin sebep olduğu tam olarak bilinmemektedir. Bununla birlikte hastalığa karbonhidrat metabolizmasını düzenleyen 'insülin' hormonunun neden olduğu düşünülmektedir. Aşırı kilonun insülin direncine neden olduğu ve insülin direncinin de polikistik over sendromunu tetiklediği düşünülmektedir. Vücuttaki ana besin kaynağı olan şekerin, enerji sağlamak için kandan vücut hücrelerinin (kas, yağ ve karaciğer hücreleri) içine girmesini sağlayan temel hormon olan insülin, pankreastaki beta hücrelerinden salgılanmaktadır. İnsülin direnciyle birlikte vücutta ortaya çıkan yüksek insülin düzeyleri, yumurtalıklarda erkeklik hormonu (androjenler) üretimini artırmaktadır.
NASIL TESPİT EDİLİR?
Teşhis için tıbbi geçmiş dinlenebilir, fizik muayene ve farklı testler yapabilir. Kan testleri, pelvik muayene, pelvik ultrason (sonogram) uygulanabilir. Kan testleri, androjen hormonu seviyesini kontrol eder. Ayrıca tiroid hastalığı gibi diğer yaygın sağlık sorunları ile ilgili hormonlar da kontrol edilir. Kolesterol seviyesi ve diyabet testi yapılabilir.
NASIL TEDAVİ EDİLİR?
Polikistik Over Sendoromu (PKOS) tedavisi yaşa ve hastanın istediğine göre değişmektedir. Hastalarının tedavileri planlanırken fazla kilolarından diyetisyen gözetiminde kurtulmaları sağlanmalıdır. Zira PKOS olan kadınlarda diğerlerine göre daha fazla görülen obezite, semptomları daha kötüleştirerek tedaviye yanıtı zorlaştırır. Kilo kontrolü neticesinde düzenli adet görme oranı yükseltilmelidir. Tıbbi tedavi ve kilo kaybı sonucunda adette önemli oranda düzelme olabilmekte, yumurtlama probleminin son bulmasıyla bazen gebelik kendiliğinden oluşabilmektedir. Adet düzensizliğinin devam ettiği durumlarda ise yumurtlamayı uyaran ilaçlar ve hormon iğneleri kullanılabilir. Takipler sonucunda gelişen yumurtalardan normal ilişki önerilerek veya aşılama yöntemi ile gebelik oluşturulmaya çalışılır. 3-4 kez yapılan takip ve aşılama neticesinde gebelik halen oluşmamışsa tüp bebek yöntemine geçilmesi önerilir.
Çocuk sahibi olmak istemeyen hastalarda ise amaç hastanın hormonal dengesini düzenlemek ve düzenli adet görmeyi sağlamaktır. Bunun için doğum kontrol hapları veya progesteron içeren hormonal tedaviler uygulanabilir. Tedavinin başarısında hasta ve yakınlarını doğru bilgilerle yönlendirerek doğru ilaçların kullanımının sağlanması önemli faktörlerdendir. Tıbbi duruma göre uygun bir diyet ve egzersiz programı da kişiye önerilir. Bununla birlikte insülin direncini kıran ve erkeklik hormonunun etkisini bloke eden ilaçlar da verilebilmektedir.
EN SON HABERLER
- 1 Hamilelikte mide yanmasına ne iyi gelir? Hamilelikte mide yanması ilaç kullanmadan nasıl geçer?
- 2 Boş gebelik de hamilelik belirtileri gösteriyor! Hamilelik belirtileri nelerdir, nasıl anlaşılır?
- 3 Emzirirken doğum kontrol ve ertesi gün hapı kullanılır mı? Ertesi gün hapı emzirme döneminde bebeğe zarar verir mi?
- 4 Hamilelik ne zaman belli olur, kaç günlük gebelik testte çıkar? İdrarda gebelik testi en erken ne zaman belli olur?
- 5 Tüp bebek tedavisi nasıl uygulanır? Tüp bebek nedir?
- 6 Gebelikte detaylı ultrason doğumsal hastalıkların yüzde 70'ini tespit ediyor
- 7 Donmuş embriyo transferi nasıl yapılıyor?
- 8 Tüp bebek tedavisinde genetik inceleme kimlere yapılır? Tüp bebek tedavisi genetik inceleme nedenleri
- 9 3 aylık hamilelikte kanama neden olur? Hamilelikte rahim içi kanama nedenleri
- 10 Tüp bebek ile normal gebelik arasındaki farklar - Hangi durumlarda tüp bebek tedavisi uygulanır?