Anlatıma Dayalı Anlatım Bozuklukları Konu Anlatımı Ve Örnek Cümleler

Türkçenin en karmaşık konularından biri olan anlatım bozuklukları konusunda yazılı metinlerde ya da sözlü anlatımda cümlenin ögelerinin kullanımı ek-fiil kullanımlarındaki hatalar tamlama hataları ve çatı hataları yapısal bozukluklar olarak adlandırılırken sözcük anlamları ve sözcüklerin sıralanışlarıyla ilgili hatalar anlamsal hatalar olarak adlandırılır. İşte anlatıma dayalı anlatım bozuklukları konu anlatımı ve örnek cümleler;

Anlatıma Dayalı Anlatım Bozuklukları Konu Anlatımı

Anlatıma dayalı anlatım bozuklukları ya da bazı kaynaklarda geçtiği gibi anlamsal bozukluklar cümledeki anlamı değiştiren hataların neden olduğu anlatım bozukluklarıdır. Bu anlatım bozukluklarının olduğu cümleleri fark etmez yapısal olarak göze çarpmadığı için biraz daha karmaşıktır.

Anlamca birbiriyle çelişen sözcüklerin kullanılması, kelimelerin yanlış anlamlarıyla kullanılması, gereksiz yere sözcük kullanılması, kelimenin cümle içinde yanlış yerde kullanılması, mantık ve sıralama yanlışlıkları gibi pek çok başlık anlatıma dayalı anlatım bozuklukları içinde yer alır.

Anlatıma Dayalı Anlatım Bozuklukları Örnek Cümleler

• Anlamca birbiriyle karıştırılan sözcüklerin neden olduğu bozukluklar: Bu iki defter arasında hiçbir ayrıcalık yoktu. (Ayrıcalık kelimesi imtiyaz anlamı taşır. Bu cümlede kullanılması gereken sözcük fark anlamına gelen ayrım kelimesi olmalıdır.)
• Gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan bozukluklar: Film başlayalı aşağı yukarı 25-30 dakika oluyor. (Bu cümlede aşağı yukarı sözcüğü zaten belirsizlik belirtiyor. 25-30 dakika ifadesi de belirsizlik belirtiyor. Aşağı yukarı ifadesi çıkarılmalı)
• Bu ceketi ilk tanıştığımız gece de giymiştin. (Bir insanla defalarca tanışmamız mümkün değildir çünkü tanışmak zaten bir kişi ya da bir durumla ilk defa karşılaşmak anlamına gelir. Bu yüzden bu cümlede geçen ilk tanıştığımız gece ifadesi hatalıdır. İlk kelimesi gereksiz kullanılmıştır.)
• Anlamca birbiriyle çelişen sözcük kullanılması: Bu mesajı okuduktan sonra beni kesinlikle anlayacağını umuyorum. (Kesinlikle ve umuyorum kelimeleri birbiriyle çelişir.)
• Atasözü ve deyimlerin yanlış kullanılmasından kaynaklanan hatalar: Onun söylediklerine kulak kabartırsan hata yapma ihtimalin kalmaz. (Burada aslında kullanılması gereken kulak vermek deyimi olmalı çünkü kulak vermek dikkatle dinlemek anlamına gelir. Kulak kabartmak ise gizli gizli dinlemek anlamında kullanılır.)
• Sözcüğün yanlış yerde kullanılmasının neden olduğu bozukluklar: Onları sık sık kovmak istediğini söylüyordu. (Bu kelimede sözcüğün kullanıldığı yer yanlıştır. Sık sık kovmak dediğimiz zaman aynı kişiyi defalarca kovmak anlamı çıkar ancak Onları kovmak istediğini sık sık söylüyordu dediğimiz zaman bahsedilen kişileri kovmak istediğini sık sık dile getirmek anlamı çıkar.)
• Kişi zamiri eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluğu: Köpeğinin sakat kalmasına çok üzüldüm. (Kimin ve neyin sorularını sorarız ve net bir cevap alamayız. Bu cümlede senin köpeğinin ya da onun köpeğinin olacak şekilde bir zamir kullanılmalıdır.)
• Mantık ve sıralama yanlışlarından kaynaklanan bozukluklar: Sınavlarına girmiyor hatta ödevlerini bile yapmıyordu. (Mantık olarak bakıldığında bir cümlede daha kötü olan durum en son söylenmelidir. Yani sınavlara girmemek ödevleri yapmamaktan daha zor olacağı için bu cümlenin doğrusu "Ödevlerini yapmıyor hatta sınavlara bile girmiyordu" olmalıdır.)