Geleneksel türk tiyatro çeşitleri nelerdir?
Türk edebiyatında ilk tiyatro eseri örnekleri Tanzimat Döneminde verilmiştir. Geleneksel seyirlik oyunların hemen hepsinin çıkış noktası komedidir. Amaç seyirciyi güldürerek eğitmektir. Oyunların sonunda genellikle anlatılan olaydan alınması gereken ders vurgulanır. Oyunların önceden hazırlanmış metinleri yoktur. Hepsi yüzyıllardan bu yana sürüp gelen sözlü geleneğin ürünüdür. Oyunun konusu bellidir. Oyuncular oyunun akışına uyarak söylenmesi gereken kalıp sözler dışında doğaçlama yaparlar.

Türk tiyatrosunda eserler iki bölümde incelenir;
1. Sözlü tiyatro verimleri
2. Yazılı tiyatro eserleri
1. Sözlü Tiyatro Verimleri: Türklüğün ilk çağlarından beri sürmüş, yaşanan bölgelere, yaşayış şekillerine ve insanlarına göre farklılıklar göstermiştir. Sözlü tiyatro eserleri; İslamiyet'ten önceki ve İslamiyet'i kabulümüzden sonraki oyunlar olmak üzere ikiye ayrılmıştır.
a) İslamiyet Öncesi Oyunlar: İslamiyet öncesi çağlardaki tiyatrolarımız hakkında araştırma yapmış olan Sırp bilgini M. Nikoliç'e göre Türk tiyatrosunun geçmişi 4000 yıl öncelere kadar çıkar. Nikoliç dörtbin yıl önce Türk'lerin temsil ettikleri bir oyunun yazılı bir parçasını ele geçirmiştir. Bu temsil Türklerin zaferiyle biten bir savaşı anlatmaktadır. Nikoliç M.Ö. 2000 yıllarında oynandığını sandığı bir başka oyununda özetini vermektedir.
Bu çok eski temsillerin, Türklerin o zamanki, çevik, göçebe ve akıncı hayatlarına uygun olarak destani niteliklerde görülür. Acıklı, ürpertici, macera dolu oluşları ile daha çok "tragedya"ya benzerler.
İslamiyet Sonrası Oyunlar: İslamiyet sonrası görülen sözlü tiyatro eserleri üç ana grupta incelenir.
Bunlar;
- Meddahlık
- Karagöz
- Ortaoyunu
Meddahlık: Oyuncunun tek başına hazırlayıp yürüttüğü temsildir. Sanatçıların Ortaçağda, Anadolu'ya akınlar devrinde beylere ve akıncı yiğitlere destanlar, düzenleyen saz şairlerinden çıkmış olmaları düşünülebilir. "Dede Korkut meddahların en iyisidir" diyebiliriz.
Meddahlarda aranan hünerlerden biri; kız, kadın, koca-karı, çocuk seslerini; konuşma, ağlama, gülme benzerlerini değirmen, araba, çıkrık, satıcı
Taklitçiler: Şive ve Karakter tipleri olmak üzere ikiye ayrılır. Şive tipleri de iki kısımdır; Irk tipleri ve Bölge tipleri.... Oyunun bütün kişileri şehir arasından çıkarılmıştır.
Yazılı Tiyatro Eserleri: Türk edebiyatının ilk yazılı eserleri 19. yüzyıl başlarında görülmeye başlıyor.
Orta oyunu geleneğinden faydalanılarak, Batı yönetiminde Türk komedyasını kurmak amacıyla yazılan ilk önemli eser ise Şinasi'nin bir perdelik Şair Evlenmesi'dir.
III. Selim devrinden beri, bazı Avrupalı tiyatro ve opera takımları Saray'da gösteriler yapmıştır. Daha sonra Devlet Opera ve Tiyatroları kurulmuştur. Bugün ise hemen hemen her ilde resmi ve özel tiyatrolar vardır.
EN SON HABERLER
- 1 Kaşık Çatal Hangi Elle Tutulur? Sofra Adabına Göre Yemek Yerken Çatal ve Kaşık Hangi Elle Kullanılır?
- 2 Bıçak Hangi Elle Tutulur? Sofra Adabına Göre Yemek Yerken Bıçak Hangi Elle Kullanılır?
- 3 Yemek Bittikten Sonra Çatal Bıçak Nasıl Konulur? Sofra Adabına Göre Yemekten Sonra Çatal Bıçak Nasıl Bırakılır?
- 4 Peygamberler Şehri Olarak Bilinen İlimiz Hangisidir? Peygamberler Şehri Neresidir?
- 5 Mantı Çeşitleri ve İsimleri - Uluslararası Mantı Çeşitleri Nelerdir?
- 6 Sere Serpe Nasıl Yazılır? TDK’ye Göre Sereserpe Ayrı Mı Bitişik Mi Yazılır?
- 7 Efsanevi Kuşların İsimleri - Mitolojik Kuşların İsimleri Nelerdir?
- 8 Anabilim Dalı Nasıl Yazılır? TDK’ye Göre Ana Bilim Dalı Ayrı Mı Bitişik Mi Yazılır?
- 9 Ana Sınıfı Nasıl Yazılır? TDK’ye Göre Anasınıfı Ayrı Mı Bitişik Mi Yazılır?
- 10 Biber Çeşitleri ve İsimleri - Türkiye’deki Yeşil, Kırmızı ve Acı Biber Türleri Nelerdir?