Okul öncesi eğitimde küresel başarı

Türkiye, eğitimde erişim ve öğrenme ortamlarına ilişkin bazı göstergelerde OECD ortalamasının üzerinde performans sergiliyor. Türk Eğitim Derneği'nin düşünce kuruluşu TEDMEM tarafından hazırlanan "Bir Bakışta Eğitim 2026: Türkiye Üzerine Değerlendirme ve Öneriler" raporu, OECD'nin 2026 verileri üzerinden Türkiye'nin eğitim sistemini mercek altına aldı. Raporda özellikle 5 yaş grubundaki okul öncesi eğitime katılım, ortaöğretimde öğretmen başına düşen öğrenci sayısı ve son 10 yılda liselerde yaşanan değişim dikkat çekti.

5 YAŞTA YÜZDE 90'I AŞTIK
Rapora göre Türkiye'de 5 yaşındaki çocukların yüzde 90,1'i okul öncesi eğitim kurumlarına devam ediyor. OECD ülkelerinde ise bu oran ortalama yüzde 85,7 düzeyinde. Böylece Türkiye, 5 yaş grubunda okul öncesi eğitime katılımda OECD ortalamasının 4,4 puan üzerine çıktı. Ancak OECD ülkelerinde bu yaş grubundaki çocukların yüzde 10,9'u ilkokulda eğitim görüyor.

Bu nedenle ülkeler arasındaki karşılaştırmada ilkokula başlama yaşındaki farklılıklar da önem taşıyor. Raporda Türkiye'nin son 10 yılda ortaöğretimdeki okul kapasitesine ilişkin veriler de yer aldı. 2015-2024 yılları arasında Türkiye'de ortaöğretim kurumlarının sayısı yıllık ortalama yüzde 3,7 artarken öğrenci sayısındaki yıllık ortalama artış yüzde 1 düzeyinde kaldı. Aynı dönemde okul başına bir sınıf düzeyinde öğrenim gören ortalama öğrenci sayısı 116'dan 92'ye geriledi. Böylece liselerde okul başına düşen öğrenci yoğunluğunda yaklaşık yüzde 21'lik azalma gerçekleşti. Söz konusu gösterge, bir derslikteki öğrenci sayısını değil, aynı okulda belirli bir sınıf düzeyinde öğrenim gören toplam öğrenci sayısını ifade ediyor.

ÖĞRETMEN BAŞINA 11 ÖĞRENCİ
Türkiye'nin OECD ortalamasından daha iyi durumda olduğu göstergelerden biri de ortaöğretimde öğretmen başına düşen öğrenci sayısı oldu. Rapordaki 2024 verilerine göre Türkiye'de liselerde öğretmen başına ortalama 11 öğrenci düşerken OECD ülkelerinde bu sayı 13 olarak hesaplandı. Türkiye böylece ortaöğretimde öğretmen başına öğrenci sayısında OECD ortalamasının altında yer aldı. İlkokul, ortaokul ve okul öncesi eğitimde ise öğretmen başına düşen öğrenci sayısı OECD ortalamasının üzerine çıktı. Okul başına bir sınıf düzeyindeki ortalama öğrenci sayısı ortaokullarda da azaldı. Türkiye'de 2015'te 68 olan sayı, 2024'te 65'e geriledi. Aynı dönemde ortaokul sayısı yıllık ortalama yüzde 1,2 artarken öğrenci sayısındaki yıllık ortalama artış yüzde 0,6 oldu. Böylece ortaokullarda okul sayısındaki artış öğrenci sayısındaki artışın üzerinde gerçekleşti.