1.2 milyon EYT’li için çözüm masada
Emeklilikte yaş kriterine takılan 1.2 milyon kişi için çözüm geliştiriliyor. Emeklilikte yaşa takılanlara ‘yıpranma, prim, yıla’ dayalı formüller tartışılıyor.
Ek gösterge düzenlemesi Meclis'e ne zaman gelecek?
Hükümet ve taraflar ek gösterge için 16 Mart'ta yeniden bir araya gelecek. Ek göstergede meslek grupları genişlerken, kariyer mesleklerde 600 puanlık bir artış bekleniyor. İdari kadrolar, yardımcı hizmetlerin de yararlanması öngörülen düzenlemenin mayıs ayında Meclis'e gelmesi öngörülüyor. Hizmet süresi 25 yıl olan öğretmen, polis, din görevlisinin emekli aylığındaki artış en az 1.250 lira olacak.
Emeklilikte Yaşa Takılanlar ne istiyor?
8 Eylül 1999'da kadınlar için 20, erkekler için 25 yıllık sigortalılık süresi ve 5 bin günlük prim ödeme gün sayısı olan emeklilik koşulları değişti. Bu tarihten önce işe giren kadınlar için 40-58 ile erkekler 44-60 yaş arasında değişen kademeli geçiş süresi geldi. Bu tarihten sonra işe girenler için de emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde 60'a, prim gün sayısı da 7 bine çıktı. EYT kapsamında olanlar 1999'daki değişikliğin geçmişe dönük uygulanmasına son verilmesi ve yaş şartını beklemeden emekli olmayı talep ediyor.
Kısmi, kesintili emeklilik ve süre tamamlaması ne demek?
Kısmi emeklilikle 3600 gününü tamamlayan kadınların 50, erkeklerin de 55 yaşında emekliye ayrılması öngörülüyor. Süre tamamlanmasında da kadınlarda 7 bin 200, erkeklerde 9 bin gün sigortalılık gününü bitirenlerin yaşa bakılmadan emekli edilmesi söz konusu. Bazı Avrupa ülkelerinde uygulanan bu modelde yaşı dolduranlar belirli bir kesinti miktarını kabul etmeleri durumunda kısmi erken yaşlılık emekliliğine hak kazanabiliyor. Örneğin, Almanya'da yüzde 3.6 oranında bir kesinti yapılıyor.
EYT konusunda masada hangi formüller bulunuyor?
Yıpranma hakkı olmayan ağır işlerde çalışanlara, emekliliğine 3-4 yılı kalanlara her yıl için yüzde 4-5 gibi bir oranda kesinti yapılarak erken emeklilik sağlanması, 50 yaş ve üstü çalışanlara iş imkânı için vergi, prim teşviki sağlanması, 9 bin gününü dolduran her 360 gün karşılığı dörtte birinin yaştan düşülmesi formüllerinin her biri teknik olarak değerlendiriliyor.
Emekli gelirini artırmak için ne yapmak gerekiyor?
En kolay çözüm prime esas kazanç tutarının yükseltilmesi. Asgari ücretin yüzde 32'sinin 7.5 katına kadar kazançlar için prim yatırılabiliyor. Bunla beraber emeklilik dilekçe tarihi de etkili. Yıl içindeki zamlar, enflasyon, büyüme verileri, bakmakla yükümlü çocuk, eş ve yakınların olması da aylık bağlama oranını artırıyor. Ekonomik büyüme hızı, enflasyon emekli maaşlarında zam oranından fazlaysa takip eden yılbaşında dilekçe vermek önemli.
EYT konusu kaç kişiyi doğrudan ilgilendiriyor?
Emekli olmak için "Belirli yaşın doldurulması, hizmet süresi ya da prim gün sayısı" şartlarından herhangi birini tamamlamayan vatandaşların sayısı yaklaşık 1 milyon 800 bini buluyor. Bunlardan ikisini tamamlayanların sayısı ise 5 milyonun üzerinde. Bu kriterlerden herhangi birini ya da ikisini birden taşımayanların sayısı da 6.5 milyonu geçmiş durumda.
Yaş haddiyle erken emeklilik koşulları nelerdir?
Belli bir yaşa geldiği halde primini tamamlayamayan sigortalılara yaştan emeklilik hakkı tanınıyor. Yaş haddi işe başlama tarihi, çalışılan statüye göre değişiyor. Buna göre, 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olanlar 15 yıl, 3600 günü dolduğunda 50-60 arası değişen yaşı doldurduğunda emekli olabilir. Bu tarihten sonra çalışmaya başlayanların 4500 günü tamamlaması gerekiyor. İlk defa çalışmaya Eylül 1999-30 Nisan 2008 arasında başlayan SSK'lılar 25 yıl sigortalılık 4500 prim günü doldurduğunda kadın 58 erkek de 60 yaşında emekli aylığı alabilir.
EYT düzenlemesi 1999 yılından sonra işe başlayanları da kapsar mı?
EYT ile ilgili düzenlemenin bu tarihten önce sigorta başlangıcı olan yaş şartı dışındaki emeklilik şartlarını tamamlayanların yararlanması bekleniyor.
Prim tamamlama modeli nedir?
Prim tamamlama da EYT için konuşulan başlıklardan biri. Eylül 1999'dan önce işe girenler için ilk sigortalı oldukları tarihe göre 5 bin ile 5 bin 975 prim günü isteniyor. Bunu tamamlayanların emeklilik imkânı doğuyor.
Eksik prim günlerini hangi yolla tamamlamak avantajlıdır?
Doğum borçlanmasında her bir çocuk için 720 güne kadar borçlanma hakkı var. Eksik prim günleri isteğe bağlı sigortayla tamamlanacaksa ödenecek prim günü sayısı 1260 günü geçmemeli.
EN SON HABERLER
- 1 EMEKLİ ZAMMI SON DAKİKA! SSK, Bağkur emeklisi için 4. oran netleşti: İşte zam+ refah payı hesap tablosu...
- 2 MEMUR ZAMMI SON DAKİKA! Memur zammı için ilk fark! Polis, öğretmen, doktor... İşte meslek meslek zam hesabı
- 3 SON DAKİKA | KASIM AYI KİRA ARTIŞ ORANI BELLİ OLDU: Ev sahibi en fazla ne kadar zam yapabilecek?
- 4 SON DAKİKA! TÜİK, enflasyon verilerini açıkladı: İşte ekim ayı TÜFE oranı
- 5 111 TL'lik sahte ilan tuzağı bozuldu! Bakanlıktan dev ceza
- 6 Cevdet Yılmaz'dan "fiyat istikrarı" mesajı: Kalıcı refah sağlayacağız
- 7 ABD'den LNG gemisi geliyor: 6 Kasım'da Türkiye'de!
- 8 Bakan Şimşek enflasyon oranlarını değerlendirdi: Bir önceki yılın aynı ayına göre 3,1 puan azaldı
- 9 Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz'dan ihracat açıklaması: Cumhuriyet tarihimizin en yüksek seviyesi
- 10 Goldman Sachs, Avrupa doğal gaz fiyat tahminini yükseltti: 2027'de 74 euro beklentisi