Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz 2027 yılı bütçesini açıkladı. Bütçede aslan payı 3.7 trilyon ile eğitime ayrılırken, sosyal yardımlar için 1 trilyon 341 milyar TL ödenek öngörüldü. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'le birlikte "bütçe bağlama" toplantısını gerçekleştiren Yılmaz, 2027 yılı bütçesini makroekonomik istikrarı koruyan, dezenflasyon sürecini destekleyen, kamu kaynaklarını etkin kullanan, yatırımı, istihdamı, üretimi ve ihracatı güçlendiren, ekonominin dış şoklara karşı dayanıklılığını artıran ve toplumsal refahı gözeten bir anlayışla hazırladıklarını kaydetti. Yılmaz, "2027 yılı bütçemiz, zorlu bölgesel ve küresel koşullar karşısında, ekonomimizin güvenliğini ve direncini pekiştiren, Türkiye'nin üretim gücünü ve rekabet kapasitesini dönüştüren, kazanımlarımızı kalıcı sosyal refaha taşıyan bir 'dayanıklılık, refah ve dönüşüm' bütçesidir" değerlendirmesini yaptı.
ADİL VE KAPSAYICI
Yılmaz, şunları kaydetti: "Bütçe teklifimiz; yeşil ve dijital dönüşüm politikaları ile üretim süreçlerinde verimliliği ve rekabetçiliği bütüncül olarak artırmayı amaçlayan bir bütçedir. Teklifimiz çiftçisiyle, işçisiyle, esnafıyla, sanayicisiyle, çalışanı ve emeklisiyle, kadınıyla, erkeğiyle, çocuğuyla, genciyle, yaşlısıyla ve engellisiyle toplumun tüm kesimlerinin ihtiyaçları ve talepleri gözetilerek hazırlanmış, her kaleminde 81 ilimizin, ülkemizin ve milletimizin gereksinimleri düşünülmüştür. Bütçemiz kamu hizmetlerinin kaliteli, adil ve kapsayıcı bir şekilde sunulmasını esas alarak yatırımı, istihdamı, üretimi ve ihracatı destekleyen ve sosyal refahı artıran bir yaklaşımla hazırlanmıştır. Asrın felaketi olarak nitelendirdiğimiz depremden etkilenen bölgelerde yeniden yapılanma süreci büyük ölçüde tamamlanmıştır. Bu bütçe ve sonraki bütçelerimizde şehirlerimizi afetlere dirençli hale getirmek temel önceliklerimizden olmaya devam edecektir."
Sosyal konut yapımı hızlanacak, istihdam artacak, ihracatta rekorlar devam edecek, enflasyon düşecek...
DÖNÜŞÜME 276 MİLYAR TL
Kentsel dönüşüm ödenekleri yüzde 176 artışla 276 milyar liraya yükseltildi. Dar gelirlilere, engellilere ve yeni evlenecek gençlere yönelik sosyal konut yapımı hızlandırılacak. Kira artışlarını sınırlandırmak ve barınma ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sosyal ve kiralık sosyal konut imkânı yaygınlaştırılacak.
SAVUNMA SANAYİİ
SAVUNMA sanayiinde, kritik savunma teknolojilerinde dışa bağımlılığın azaltılmasını, teknolojik üstünlüğün sağlanmasını, katma değerli ihracatın desteklenmesini ve bu alandaki kazanımlarımızın sivil alana daha fazla aktarılmasını hedefliyoruz.
2027'DE 4.2 BÜYÜME
2025'TE yüzde 3.7 oranında büyüyen ekonominin 2026'yı yüzde 3.3 büyüme ile tamamlaması öngörülüyor. 2027'de küresel görünümde beklenen iyileşmenin ve dış talepteki toparlanmanın katkısıyla büyümenin yüzde 4.2 seviyesine yükselmesi öngörülüyor. 2029'da yüzde 5 seviyesine ulaşması hedefleniyor.
657 BİN İSTİHDAM
2026 yılında istihdamın artış eğilimine girmesi ve işsizlik oranının yüzde 8.1 seviyesine gerilemesi bekleniyor. 2027'de büyümedeki ivmelenmenin etkisiyle istihdamın 657 bin kişi artacağı, işgücüne katılım oranının yüzde 53.4'e yükseleceği ve işsizliğin yüzde 8 seviyesine gerileyeceği öngörülüyor.
İHRACATTA REKOR
2026 yılının Ocak-Eylül döneminde, ihracat yüzde 5.2 artışla 211 milyar dolara ulaştı, yıllıklandırılmış bazda ise 283.7 milyar dolar ile tarihî yüksek seviyesine çıktı. 125 milyar dolar seviyesine ulaşan hizmet ihracatımızla, toplam mal ve hizmet ihracatın 410 milyar dolar seviyesine ulaşmasını bekleniyor. Yüksek ve orta-yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayii ihracatındaki payı yüzde 44'e yaklaştı.
ENFLASYON YÜZDE 21
ENFLASYONUN yıl sonunda yüzde 28.4 olacağını tahmin edilirken, sosyal konut ve gıda başta olmak üzere arz yönlü politikalar ile bu düşüşü devam ettirilecek. Bu politika çerçevesiyle tüketici enflasyonunun 2027 yılı sonunda yüzde 21 seviyesine gerilemesi öngörülüyor. Orta vadede ise kalıcı tek haneli enflasyona ulaşılması hedefleniyor.
DEPREM HARCAMALARI
2023-2026 döneminde, deprem bölgesinin ihyası için güncel fiyatlarla 5.4 trilyon lira harcama yapılmış olacak. Bu rakam 104 milyar dolara tekabül ediyor. Toplam 455 bin 357 bağımsız bölümün inşası tamamlanarak teslimi yapıldı.
BÜTÇE 27 TRİLYON 276 MİLYAR TL
2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesi 230 kamu idaresinin bütçesini kapsıyor. 2027'de milli gelirin 111 trilyon lira olması bekleniyor. Bu büyüklük içinde 2027 yılında bütçe giderlerinin 27 trilyon 276 milyar lira, bütçe gelirlerinin ise 23 trilyon 408 milyar lira olacağını öngörülüyor. 2027 yılında bütçe açığının gayri safi yurtiçi hasılaya oranının yüzde 3.5 olarak gerçekleşeceğini tahmin ediliyor. Deprem harcamaları hariç bütçe açığının gayrisafi yurtiçi hasılaya oranının yüzde 2.8 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.
ASLAN PAYI EĞİTİME
MEB'E 2 trilyon 459 milyar lira ödenek ayrıldı. 2002 yılında Millî Eğitim Bakanlığında öğretmen sayısı yaklaşık 510 bin kişi iken 2026 Ekim ayı itibarıyla öğretmen sayısı 1 milyon 40 bin kişiye ulaştı. Yükseköğretim kurumları bütçeleri 2027 yılında 872 milyar liraya çıkarılıyor. Yükseköğretim de dâhil edildiğinde eğitim bütçesi 2027'de 3 trilyon 747 milyar liraya ulaşıyor. Böylece merkezi yönetim bütçesinden yüzde 13.7 oranı ile en büyük payı yine eğitime ayrılmış oldu.
SAĞLIĞA 2.1 TRİLYON
BÜTÇEDEN sağlık hizmetleri için 2 trilyon 134 milyar lira ödenek verildi. Sağlık Bakanlığı ve yükseköğretim kurumları ile Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan yapılacak sağlık harcamaları da dikkate alındığında sağlık alanına ayrılan toplam kaynak 4 trilyon 532 milyar liraya ulaşıyor.
1.4 TRİLYON SOSYAL DESTEK
SOSYAL devlet anlayışıyla, üretilen refah toplumun her kesimine adil ve kapsayıcı biçimde ulaştırılacak. Sosyal yardım ve destekler için 2027 yılında 1 trilyon 341 milyar lira kaynak ayrıldı. Bu tutar 2027 yılı bütçesinin yüzde 4.9'una denk gelmekte.
SOSYAL KONUTA 250 MİLYAR TL
2027 yılında sosyal konut finansmanının desteklenmesi amacıyla yüzde 150 artışla 250 milyar lira, ödeme gücü olmayan vatandaşlarımızın sağlık primi giderlerini karşılamak amacıyla 186 milyar lira ödenek öngörüldü.
ENGELLİ VE 65 YAŞ YARDIMI
65 yaş üstü yaşlılar, bakıma ihtiyacı olan engelli vatandaşlar ve yakınlarına bağlanan aylıklar kapsamında 132 milyar lira harcanacak. Engelli vatandaşların evde bakımına destek amacıyla 109 milyar lira, eğitim desteği için 90 milyar lira ayrılacak.
DOĞUM ÖDEMELERİ
DOĞUM yardımı ödemeleri için 84 milyar lira, ekonomik yoksunluk içinde olan çocukların aileleri yanında yetişmelerine imkân sağlayan sosyal ve ekonomik destek ödemeleri için 29 milyar lira kaynak sağlanacak. Engellilerin eğitim taşıma giderleri için 19 milyar lira, koruyucu aile uygulaması kapsamında yaklaşık 4 milyar lira ödenek ayrıldı.
DOĞALGAZ VE ELEKTRİK DESTEĞİ 605 MİLYAR
VATANDAŞLARIN refahını arttırmaya yönelik enerji sübvansiyonları devam edecek. Vatandaşların daha ucuz elektrik ve doğalgaz kullanabilmeleri için 2027 yılı bütçesinde yüzde 62 artışla 605 milyar lira kaynak öngörülüyor.
2027 yılında yüzde 3.5 olması öngörülen bütçe açığının gayri safi yurtiçi hasılaya oranının 0.5 puanlık kısmı enerji sübvansiyonları desteklerinden kaynaklanmakta. Ekim ayında mesken aboneleri için düşük kademede doğalgazda yüzde 56, elektrikte düşük kademede yüzde 53 oranında faturalarda devlet desteği uygulandı.
ASGARİ ÜCRETE KADAR OLAN DESTEKLER
ASGARİ ücrete kadar tüm ücretlerin vergi dışı tutulmasıyla birlikte tüm çalışanların gelirlerine 1 trilyon 460 milyar lira katkı sağlanacak. Sosyal harcamalara ayrılan kaynaklar toplamda 3 trilyon 406 milyar liraya ulaşıyor. Bu tutarın bütçeye oranı yüzde 12.5.
DEPREM VE AFETLERE 769 MİLYAR TL
2027 yılı bütçesinde deprem hasarlarının giderilmesi ve afetlere karşı dirençliliğin artırılması için 769 milyar lira tutarında ödenek öngörüldü.
SAVUNMA VE GÜVENLİĞE 3.5 TRİLYON
SİLAH, mühimmat, silah sistemleri ve diğer savunma araçları alımlarına ilişkin ödeneklerde yüzde 229 artış yapıldı. Savunma ve güvenlik sektörü için toplam 3 trilyon 454 milyar lira ödenek öngörülüyor.
BELEDİYELERE 2.3 TRİLYON TL
MAHALLİ idareler güçlendirilecek. Büyükşehir ve diğer belediyeler ile il özel idarelere ayrılan toplam kaynak 2 trilyon 384 milyar liraya çıkarılacak. 2002 yılında bu kaynağın bütçe içerisindeki payı yüzde 4 iken, bu oran 2027 yılında yüzde 8.7 oldu.
YATIRIMLARA 2.8 TRİLYON TL
SULAMA projelerinden demiryollarına, iltisak hatlarından denizyolu yatırımlarına, petrol ve doğalgaz arama faaliyetlerinden madencilik projelerine kadar pek çok alanda yatırımlar kararlılıkla sürecek. Yatırımlara ayırılan kaynak 2 trilyon 849 milyar liraya yükseltilecek. Bu tutar 2027 yılı bütçesinin yüzde 10.4'üne denk geliyor.