Merkez Bankası depremin konut piyasasına etkisini inceledi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), "Konut Piyasası Baskıları ve Deprem Sonrası Yerinden Edilme: 2023 Türkiye Depremlerinden Bulgular" başlıklı araştırmasını yayımladı. Çevrim içi emlak ilanı verileriyle hazırlanan çalışmada, 6 Şubat depremlerinin ardından yaşanan kitlesel göçün konut piyasasına etkileri ayrıntılı şekilde analiz edildi.

KİRALIK KONUTLARDA GÜÇLÜ TALEP ŞOKU

Araştırmaya göre, depremlerin ardından deprem bölgesinden diğer illere yönelen yoğun göç, özellikle kiralık konut piyasasında güçlü bir talep şoku oluşturdu. Artan talep nedeniyle kiralar hızla yükselirken, ticari gayrimenkul piyasasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir değişim tespit edilmedi. TCMB, bu durumun fiyat baskısının büyük ölçüde yer değiştiren hanelerin barınma ihtiyacından kaynaklandığını gösterdiğini belirtti.

BÜYÜK VE YENİ KONUTLAR DAHA FAZLA ETKİLENDİ

Araştırma, kira artışlarının tüm konut türlerinde aynı seviyede gerçekleşmediğini ortaya koydu. Bulgulara göre, depremzede ailelerin daha kalabalık hane yapısına sahip olması nedeniyle çok odalı konutlarda kira artışları daha belirgin oldu.

Bunun yanında yeni binalarda kira baskısının daha güçlü hissedildiği tespit edildi. TCMB, bunun afet sonrasında vatandaşların daha güvenli ve yeni yapılmış konutlara yönelmesiyle uyumlu bir sonuç olduğunu değerlendirdi.

GÖÇ AĞLARI VE COĞRAFİ YAKINLIK ETKİLİ OLDU

İl bazında yapılan analizler, kira artışlarının şiddetini belirleyen en önemli iki unsurun deprem bölgesine coğrafi yakınlık ve mevcut göç ağları olduğunu gösterdi.

Araştırmaya göre, deprem bölgesine yakın şehirlerde ve daha önce deprem bölgesinden göç alan illerde kira artışları diğer bölgelere kıyasla daha güçlü gerçekleşti. Bu durum, depremzedelerin taşınacak şehir tercihlerinde hem mesafe hem de sosyal bağların belirleyici rol oynadığını ortaya koydu.