Resmi Gazete'de vergi mükelleflerine ilişkin karar: E-tebligat düzenlemesine iptal

Anayasa Mahkemesi (AYM), vergi mükelleflerine elektronik tebligat yapılmasına ilişkin olarak Hazine ve Maliye Bakanlığına verilen düzenleme yetkisinin sınırlarının açık biçimde ortaya konulmamasını ve bunun mahkemeye erişim hakkını zedelemesini gerekçe göstererek ilgili hükmü iptal etti.

Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesi, baktığı bir davada 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na 2010 yılında 6009 sayılı Kanun ile eklenen bazı hükümlerin Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) başvurdu.

Başvuruda, söz konusu düzenlemenin Bakanlığa; elektronik tebligat için uygun adres kullanımını zorunlu kılma, kimlerin bu sistem kapsamında olacağını belirleme ve sürece ilişkin usul ile esasları düzenleme yetkisi verdiği ifade edildi.

Ayrıca bu durumun, vergi kaydı idare tarafından kapatılan tüzel kişi mükelleflerin ticaret sicilinden silinene kadar sistemden çıkamamasına yol açtığı, bu kişilerin düzenli aralıklarla elektronik tebligatlarını kontrol etmek zorunda kaldığı ve tebligata rağmen defter ile belgelerini sunmayanların hürriyeti bağlayıcı cezalarla karşılaşabildiği belirtildi.

Başvuruyu inceleyen AYM, Vergi Usul Kanunu'nun 107/A maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan ve Bakanlığa elektronik tebligata ilişkin geniş yetkiler tanıyan kısmın iptaline karar verdi.

Mahkeme, iptal hükmünün 9 ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetti.

GEREKÇEDE "MAHKEMEYE ERİŞİM" VURGUSU

Kararda, hak arama özgürlüğünün temel unsurlarından birinin mahkemeye erişim hakkı olduğu ve bireylerin yargı mercileri önünde dava açma hakkına sahip bulunduğu hatırlatıldı.

İtiraz konusu düzenleme kapsamında, idarenin yaptığı tebligatla birlikte ilgili işleme karşı dava açma süresinin başladığı ve bu sürenin kaçırılması halinde yargı yoluna başvurma hakkının ortadan kalktığı ifade edildi.

Vergi mahkemelerinde dava açma süresinin 30 gün, ödeme emrine karşı açılan davalarda ise 15 gün olduğu belirtilen kararda, bu sürelerin aşılması halinde davaların süre yönünden reddedildiği vurgulandı.

Bu çerçevede, mükelleflerin elektronik adres kullanmaya zorlanmasının ve tebligatların elektronik ortam üzerinden yapılmasına hukuki sonuç bağlanmasının mahkemeye erişim hakkını sınırladığı değerlendirmesi yapıldı.

"YETKİ SINIRLARI BELİRLENMEDİ" TESPİTİ

Kararda ayrıca, düzenlemenin Bakanlığa elektronik tebligatla ilgili zorunluluk getirme ve uygulamaya dair usul ile esasları belirleme yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin hangi çerçevede kullanılacağının kanunda açık şekilde ortaya konulmadığı belirtildi.

Bu nedenle, temel ilke ve esaslar belirlenmeden idareye bu yönde geniş bir yetki tanınmasının, mahkemeye erişim hakkının ancak kanunla sınırlandırılabileceğine ilişkin anayasal ilkeyle bağdaşmadığı sonucuna varıldı.