Piyasalar yapay zeka endişeleriyle satış baskısı altında

ABD'de ara seçim sonuçları varlık fiyatlarında etkisini sürdürürken, Temsilciler Meclisi ve Senatoda çoğunluğu elde eden Demokratların ülkede yapay zeka yatırımlarını sınırlayabilecek düzenlemeleri hayata geçirebileceği tartışılıyor.

Son yıllarda küresel ekonomik büyümenin önemli itici güçlerinden biri haline gelen yapay zeka teknolojilerindeki ilerlemenin yavaşlayabileceği ve mevcut yatırımların sekteye uğrayabileceği endişeleri, piyasalarda teknoloji hisseleri öncülüğünde satışların hızlanmasına yol açtı. ABD'de başlayan satış baskısı kısa sürede dünya geneline yayıldı.

Arizona eyaletinden Demokrat Partili Temsilciler Meclisi üyesi Yassamin Ansari'nin yapay zeka sektörüne yönelik daha sıkı düzenlemeler ve gelişmiş yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesine geçici ara verilmesini savunan mesajlarına diğer üyelerin de destek vermesi bu alandaki regülasyon risklerini artırdı.

Yapay zekanın gelişiminin sınırlanmasıyla veri merkezi yatırımlarının duraklaması yarı iletken sektöründe karlılık ve talebin devamına ilişkin mevcut soru işaretlerinin belirginleşmesine neden oldu. ABD'de New York borsası teknoloji öncülüğünde satış baskısı altına girerek Nisan 2025'ten bu yana en kötü günlük performansını sergiledi. Özellikle çip üreticileri ve veri merkezi şirketlerinin hisselerinde yoğunlaşan satış baskısı derinleşti. Bunun sonucunda küresel borsaların toplam piyasa değeri bir günde yaklaşık 4 trilyon dolar eridi.

Çip üreticilerinden Marvell Technology'nin hisseleri yüzde 16,43, Broadcom'un hisseleri yüzde 10,43, Intel'in hisseleri yüzde 10,33 ve Nvidia'nın hisseleri yüzde 9,26 değer kaybetti.

Qualcomm'un hisseleri de şirketin finansal sonuçlarının piyasa beklentilerini aşmasına rağmen gelecek döneme ilişkin kar görünümünün beklentilerin altında kalmasıyla yüzde 9,49 geriledi. Veri merkezi işletmecilerinden Applied Digital'ın hisseleri yüzde 14,69, Core Scientific'in hisseleri ise yüzde 10,82 düştü.

Öte yandan ABD-İran hattında beliren çatışma riskleri jeopolitik kaygıların yeniden yükselmesine neden olurken, petrol fiyatları 100 dolar seviyesine yaklaştı. Ocak vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,7 artışla 99,9 dolarda bulunuyor.

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, İran ile ABD arasındaki çatışmalara ilişkin belirsizliklerin sürmesi ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığına yönelik riskler etkili oldu.

FED YETKİLİLERİNDEN ŞAHİN TAVIR

Enerji maliyetlerindeki artış devam eden enflasyon korkularını körüklerken, ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinden gelen açıklamalar bankanın faiz artırımına daha yakın olduğuna işaret etti.

Richmond Fed Başkanı Thomas Barkin, CNBC'ye verdiği röportajda, Fed'in faiz oranlarını daha da artırması gerekeceğini düşündüğünü ancak artışın büyüklüğü ve hangi hızda gerçekleştirileceği konusunda henüz emin olmadığını belirtti.

Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack da enflasyonu bankanın hedefine düşürmek için faiz oranlarının kısıtlayıcı bir seviyede olması gerektiğini söyledi. Hammack, "Enflasyonu zamanlı bir şekilde yüzde 2 seviyesine geri getirmek için para politikasının sıkı bir duruşa geçmesi gerekeceğini düşünüyorum." ifadelerini kullandı.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 31 Ekim'de sona eren haftada önceki haftaya kıyasla 6 bin kişi azalarak 189 bine düştü ve piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. ABD'de tarım dışı iş gücü verimliliği ise yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 3,6 ile beklentilerin üzerinde arttı.

Analistler, ülkede bugün açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin iş gücü piyasasına ilişkin daha net bilgiler vereceğini belirterek, veriye göre Fed'e yönelik tahminlerde değişiklik olabileceğini kaydetti.

Bu gelişmelerin ışığında hisse senedi piyasalarındaki satış baskısı tahvile yönelimi artırdı. ABD'de tahvil piyasaları alış ağırlıklı bir seyir izlerken, dün ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 5 baz puan azalışla yüzde 4,84'e indi. ABD 10 yıllık tahvil getirisi, şu sıralarda ise yatay seyrediyor.

Dolar endeksi yüzde 0,2 artışla 101,7 seviyesinde bulunurken, hisse piyasalarında düşüşlerden ötürü piyasalarda artan likidite ihtiyacı altının ons fiyatını baskıladı. Altının onsu yüzde 1,3 düşüşle 4 bin 46 dolardan işlem görüyor.

Bu gelişmelerle New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 4,36, Nasdaq endeksi yüzde 5,52 ve Dow Jones endeksi ise yüzde 3,44 düştü. Üç büyük endeks de ABD Başkanı Donald Trump'ın "Kurtuluş Günü" tarifelerini açıkladığı Nisan 2025'ten bu yana en kötü günlük performansını kaydetti.

ABD'de endeks vadeli kontratlar ise güne karışık başladı.

AVRUPA BORSALARINDA YAPAY ZEKA KAYNAKLI SATIŞ BASKISI ETKİLİ OLDU

Avrupa borsaları teknoloji ve yapay zeka endişeleriyle Fransa hariç satıcılı seyretti. ABD ara seçimleri sonrası yaşanan belirsizlikler bölge piyasalarında risk iştahını zayıflattı.

Buna göre, bölgede önde gelen teknoloji hisseleri sert düşerken, ileri teknoloji çiplerin üretiminde önemli rolü bulunan ASML'nin hisseleri yüzde 6,6 değer kaybetti.

Öte yandan İngiltere Merkez Bankası (BoE), politika faizini piyasa beklentileri doğrultusunda 25 baz puan artırarak yüzde 4'e çıkardı. BoE'den yapılan açıklamada Orta Doğu'daki savaşın dokuzuncu ayında olduğu anımsatılarak, küresel enerji fiyatlarının yüksek seyretmeye devam ettiği belirtildi.

Açıklamada, enerji fiyatlarındaki artışın doğrudan etkilerinin olduğu ve bu artışın şirketlerin ve hanehalklarının enerji faturalarına yansımaya devam edeceği aktarıldı.

BoE Başkanı Andrew Bailey, karar sonrası yaptığı sözle yönlendirmede ABD/İsrail-İran Savaşı sona ermedikçe bunun son faiz artışı olmayacak gibi göründüğünü kaydetti.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,43, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,43 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,03 düşerken, Fransa'da CAC 40 endeksi ise yüzde 0,34 yükseldi.

ASYA BORSALARI MEVCUT RİSKLERLE NEGATİF SEYREDİYOR

ABD ve Avrupa'daki teknoloji ve yarı iletken sektörlerinin öncülüğündeki satış baskısı yeni işlem gününde Asya tarafına da taşındı. Asya borsalarında satış ağırlıklı bir seyir izlenirken, yarı iletken ağırlıklı Güney Kore'deki Kospi endeksindeki kayıplar yüzde 8'e dayandı.

Yatırımcılar, Demokratların seçim zaferinin ardından yapay zeka düzenlemelerinden endişe duyarken, Çin'in 10 yıllık tahvil faizi yüzde 1,58'e gerileyerek tarihi düşük seviyelere yaklaştı.

Analistler, ABD'deki siyasi dalgalanmalar ve şirketlerin yapay zekayla ilgili altyapıya yaptığı devasa yatırımların geri dönüşü konusundaki endişeler nedeniyle halihazırda sallantıda olan yapay zeka sektöründeki risk algısının arttığını kaydetti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 6,2, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 5,2, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,1 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi de yüzde 1,3 geriledi.

ŞİMŞEK: "179 BİN 449 KİŞİ NET YATIRIM TUTARININ TAMAMINI ALMIŞTIR"

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,26 değer kaybederek 11.333,27 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,95 düştü.

Öte yandan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının 2027 yılı bütçelerine ilişkin sunum yaptı. Şimşek, bugüne kadar 108 fonda 614 bin 874 hesaba, 420 bin 31 tekil kişiye 130,2 milyar lira ödeme yapıldığını belirterek, "179 bin 449 kişi net yatırım tutarının tamamını almıştır." dedi.

Dolar/TL dünü 50,0480'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 50,1560'tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde hazine nakit dengesinin, yurt dışında ise Almanya'da sanayi üretimi, Avro Bölgesi'nde perakende satışlar ve ABD'de tarım dışı istihdam verisi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.200 ve 11.100 puanın destek, 11.500 ve 11.600 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Almanya, eylül ayı sanayi üretimi

13.00 Avro Bölgesi, eylül ayı perakende satışlar

16.30 ABD, ekim ayı tarım dışı istihdam

16.30 ABD, ekim ayı işsizlik oranı

16.30 ABD, ekim ayı yıllık ortalama saatlik kazançlar

17.30 Türkiye, ekim ayı hazine nakit dengesi

18.00 ABD, kasım ayı Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi

18.00 ABD, kasım ayı Michigan enflasyon beklentisi