Sinemanın 'Yorgun Savaşçı'sı veda etti

Sansüre uğrayıp yakılan Yorgun Savaşçı gibi unutulmaz dizilere ve filmlere imza atan, yurtiçi ve dışında çok sayıda ödül kazanan, sinema ve fikir dünyasının saygın ismi Halit Refiğ, yaşama gözlerini yumdu

Türk sinema tarihine "yakılan film'' olarak geçen "Yorgun Savaşçı'' nın ünlü yönetmeni, Türk sinemasının duayenlerinden Halit Refiğ, İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede dün sabah yaşamını yitirdi. Memorial Hastanesi'nde "safra kanalında tümör" teşhisiyle tedavi altına alınan 75 yaşındaki Halit Refiğ'in eşi Gülper Refiğ ve doktoru Prof. Dr. Koray Acarlı, hastanede düzenledikleri basın toplantısında Halit Refiğ'in son bir haftaya kadar bilincinin açık olduğunu açıkladı. Acarlı, Biz tedviyle uğraşırken o adeta hastalığıyla dalga geçiyordu derken, Gülper Refiğ, ünlü yönetmenin hasta yatağında bile memeleket mesleleleriyle uğraştığını ve kendisine Atatürk'e yönelik bir mektup yazdırdığını anlattı (mektubun tam metni sabah.com.tr'de). Refiğ şunları söyledi: "Kim gelirse gelsin sadece Türkiye meselelerini konuşuyor 'Çok zor' diyordu. Bütün ömrü boyunca sadece ülkesini düşündü. Çok güzel ve dopdolu bir hayatımız oldu." Acı haberi alan yakınları ve sevenleri ile Gülperi Refiğ'in kız kardeşi ile evli olan gazeteci Can Ataklı, yönetmenler Türker İnanoğlu ve Yavuz Turgul hastaneye koştu. Can Ataklı, çok üzgün olduğunu dile getirerek, "Böyle bir haberi bekliyorduk. Antalya'da film festivali sırasında son nefesini vermiş olması, onun sinemaya olan manevi bağlılığı olarak görülebilir" diye konuştu.

MEZARI SAYGUN'UN YANINDA

Kültür Bakanı Ertuğrul Günay, vefat haberini duyar duymaz soluğu hastanede aldı. Refiğ'in Türk sinemasının çok büyük yönetmenlerinden olduğunu söyleyen Günay, "Tarih bilinci olan, geçmişle bugün arasında sağlıklı bağlar kurmaya çalışan, aynı zamanda bir düşünce insanıydı'' dedi. Ertuğrul Günay, kendisiyle aynı serüveni, aynı sancıları paylaşan bir diğer yönetmen Yücel Çakmaklı ile aynı dönemde yaşamını yitiren Refiğ ile en son Sapanca'da adına düzenlenen bir törende buluştuklarını anımsatarak, "İyi ki bulunmuşum, son sağlıklı biçimde görüşmemiz oydu. Çok üzgünüm'' diye konuştu. Bakan Günay, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş'ı da arayarak, Refiğ'in Zincirlikuyu Mezarlığı'nda defnedileceği yeri ayarladı. Halit Refiğ, ilk Türk operasının bestecisi olan müzik bilimci Adnan Saygun'un yanına yarın, Teşvikiye Camisi'ndeki cenaze törenin ardından defnedilecek. Cenazeden önce Mimar Sinan Üniversitesi Osman Hamdi Salonu'nda saat 11.00'de bir anma töreni düzenlenecek.

SİYASİLERDEN BAŞSAĞLIĞI
Ünlü yönetmenin vefatıyla ilgili olarak siyaset dünyasından da taziye mesajları geldi. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, ''Unutulmaz filmleriyle yurt içinde ve yurt dışında birçok ödül kazanan Halit Refiğ, başarılı çalışmaları, düşünceleri ve makaleleriyle sinemaya gönül verenlere yol göstermeye devam edecektir'' derken, Başbakan Tayyip Erdoğan da mesajında, "Öncülük ettiği Ulusal Sinema akımıyla, bir sinema kuramcısı ve düşünce adamı olarak kültür ve sanatımızda kalıcı izler bırakmış, sinemamızın gelişmesine önemli katkılarda bulunmuştur" dedi. TBMM Başkanı Mehmet Ali Şahin Refiğ'in vefatı dolayısıyla bir başsağlığı mesajı yayınlarken Deniz Baykal Refiğ'in eşini arayarak başsağlığı diledi.

Perihan Savaş
Yeri zor dolar

14 yaşındaydım Halit Refiğ'le çalışmaya başladığımda. Ondan sinema adına çok şeyler öğrendim. Çok üzgünüm, çok zor konuşuyorum. Keşke onu bu kadar üzmeseydik. Onlar yeri kolay kolay doldurulamayacak insanlar.

Ediz Hun
Büyük kayıp

Türk Sineması adına çok ciddi bir kayıp. Halit Refiğ çok önemli ve çok değerli bir yönetmen. Şu an Antalya Film Festivali'ndeyim. Ama kalbim İstanbul'da. Çok kıymetli bir ustayı kaybettik. Türk sinemasının başı sağolsun.

Can Gürzap
Ağabey gibiydi

Türkiye çok önemli bir yönetmeni ve düşünürünü kaybetti. "Yorgun Savaşçı" adlı filminden sonra kendisiyle dost olarak kaldık. Dostluktan öte her zaman bir ağabey oldu benim için. Film biliyorsunuz ki sansür nedeniyle yakılmıştı.

Hülya Koçyiğit
Kaliteli insandı

Halit Refiğ benim hayatımda tanıdığım en karakterli insanlardan biriydi ve dünya çapında yetenekli bir yönetmendi. Yönetmenliğinin dışında insan olarak da son derece kaliteliydi. Eşine duyduğu büyük aşkla beni çok etkilemişti.

Eşref Kolçak
Büyük isimdi

Hanım filminde çalışmıştık. Onunla çalışmanın en güzel yönü, arkadaş canlısı olmasıydı. Bizim işimizde rekabet, gerginlik iyi sonuç vermez. Biz onunla hep iyi sonuçlar aldık. Onu çok özleyeceğiz, çok büyük bir yönetmendi

Nilüfer Aydan
Bize o öğretti

Sadece eski eşim değil, aynı zamanda dostumdu. Onunla ayrıldıktan sonra da dostluk ilişkimiz devam etti. Ne yazık ki kıymeti Türkiye'de bilinemedi. Metin Erksan, Atıf Yılmaz, Lütfi Akad ve Halit Refiğ biz alaylılara sinemayı öğretti.

Özlem ESMERGÜL - Özlem AVCI / MAGAZİN - Olkan Özyurt / KÜLTÜRıSANAT - Mesut ALTUN / SABAH

BİZE ULAŞIN