Krizin çözümünde en önemli oyuncu Türkiye

Erdoğan-Obama görüşmesi iki saat sürdü. Türkiye'nin bölgedeki varlığının bir güvence olduğunu vurgulayan Obama: Dünyaya Türkiye'nin oynayacağı önemli rolden bahsettik

Salı 08.12.2009
Son Güncelleme: Salı 08.12.2009
ABONE OL
ABD Başkanı Barack Obama, Başbakan Tayyip Erdoğan ile Beyaz Saray'da gerçekleştirdiği tarihi görüşmede "Türkiye bölgedeki güvencemiz" tanımlaması yaptı. Başkan Obama, Tokat'ta 7 askerin şehit olması ile ilgili başsağlığı dileğinde bulundu, bu eylemi gerçekleştirenleri yakalama konusunda ABD'nin katkıya hazır olduğunu söyledi. Erdoğan ile Oval Ofis'te kameraların karşısına geçen Obama açıklamalarında sıcak mesajlar vermeye özen gösterdi, "Türkiye çok büyük, çevresindeki ülkeleri de etkileyen bir ülke. O nedenle Türkiye'ye 'dostum', Sayın Başbakan Erdoğan'a da 'arkadaşım' demekten mutluyum" dedi. Obama şu mesajları verdi:

AFGANİSTAN TEŞEKKÜRÜ: Afganistan'a istikrarın getirilmesi konusunda gösterdikleri destekler nedeniyle gerek Türk halkına gerek sayın Başbakan Erdoğan'a teşekkürlerimi ilettim.
İRAN'DA TÜRKİYE'NİN ROLÜ: İran'ın nükleer kapasitesini barışçıl amaçlarla kullanması için Türkiye'nin bölgedeki varlığı bir güvence teşkil ediyor. Uluslararası camiaya da bunun gösterilmesi anlamında Türkiye'nin oynayacağı önemli rolden bahsettik. Türkiye, İran ile nükleer krizin çözülmesi konusunda önemli bir oyuncu. Ancak İran'ın uluslararası atom enerji kurumu başta olmak üzere uluslararası kuruluşlarla çalışmaması sakıncalı.
ERMENİ AÇILIMI: Sayın başbakanı Türk-Ermeni ilişkilerinin normalleştirilmesi sürecinde attığı cesur adımlardan dolayı da tebrik ettim. Bu yolda ilerlemesi için kendisini cesaretlendirmeye çalıştım.
PKK TERÖR ÖRGÜTÜDÜR: Başbakan ve ben yakın bir işbirliği yürütmeye karar verdik. ABD, PKK'yı terörist örgüt olarak kabul etmiştir. Bu Türkiye'de değil aynı zamanda Irak'ta da çok ciddi endişeye yol açan bir sorun. NATO müttefikleri olarak bizler bölgelerimizin savunulmasında birbirimize yardım etmek durumundayız. Terörizm söz konusu olduğunda, bu her nerede gerçekleşirse gerçekleşsin, birlikte işbirliği içinde olmamız gerekiyor.
DEMOKRATİK AÇILIMA ÖVGÜ: Yalnızca askeri olarak değil, PKK söz konusu olduğunda Sayın başbakanın atmış olduğu adımların, özellikle Türkiye'deki Kürt halkının azınlığına yönelik dahil edici bir tutum içerisinde olmasının çok önemli bir adım olduğunu düşünüyorum. Bu sorun yalnızca askeri olarak değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel olarak dikkat gerektiren bir konu.
IRAKLI KÜRTLERE MESAJ: Irak söz konusu olduğunda, Irak'taki Kürt nüfus bir biçimde Bağdat'taki merkezi hükümette bir şekilde temsil edilmiş şekilde. Kürtler'in herhangi bir askeri faaliyetle değil, çatışmaların siyasi yoldan çözüleceğini fark edeceklerini düşünüyorum. Var olan sürecin bunu tesis ettiğini düşünüyorum.
İYİ İLİŞKİ İÇİN HAZIRIM : Türkiye ile ABD arasında kurulabilecek ilişkilerin en iyisini kurma adına elimden geleni yapmaya hazırım. Türkiye bir NATO müttefikidir, yani birbirimizi savunma taahhüdünde bulunmuş durumdayız. Türkiye ile G-20 üyesi olması sıfatıyla son mali kriz döneminde birlikte çalışma fırsatı bulduk.
TÜRKİYE'NİN BARIŞA KATKISI: Türkiye'nin laik demokratik hukukun üstünlüğüne saygı duyan ve beraberinde çoğunluğu Müslüman bir ülke olması sadece bulunduğu bölgedeki barışın ve istikrarın değil, genel anlamında dünya barışına yapacağı katkının da çok büyük olduğunu gösteriyor.
RUHBAN OKULU : Dini ve etnik azınlıkları Türkiye'deki siyasi sürece dahil etmek konusunda başbakanın gösterdiği başarılardan dolayı da kendisini de tebrik ettim. Türkiye'deki Heybeliada Ruhban Okulu'nun tekrar açılması konusunda kendilerine vereceğimiz destekten de bahsettim.

***
İran ile yaşanan krizin barışçıl yollarla çözülmesi için Türkiye'nin üstüne düşeni yapacağını belirten Erdoğan ise "ABD'ye de küresel barışın sağlanmasında büyük görev düşüyor" dedi

Tarihi zirvede Başbakan Erdoğan, ABD Başkanı Obama'ya gösterdiği ev sahipliğinden dolayı teşekkür etti. Erdoğan görüşme sırasında Türkiye'nin bölgedeki sorunların çözümünde daha etkin rol oynayabileceğini belirterek "Zaman düşman kazanma değil, dost kazanma zamanı" dedi.
AFGANİSTAN'A KATKIMIZ SÜ- RÜYOR : Ortadoğu'da Irak, İran nükleer programı çerçevesinde, Afganistan'da müşterek çalışmalarımız sürüyor. Afganistan'daki şu andaki süreçte iki ay önce oraya gönderdiğimizi ilave güçle, komutayı üçüncü kez TSK almış vaziyette. Eğitim çalışmaları, verebileceğimiz destekler, şu ana kadar attığımız adımlarla ilgili konuları görüşme fırsatımız oldu.
ENERJİDE TRANSİT ÜLKEYİZ : Bir diğer önemli adım, enerji konusu. Enerjide Türkiye transit bir ülke. Nabucco anlaşması imzalandı ve ciddi adımları atmaya hazırız. Azerbaycan'la görüşmelerimiz devam ediyor. Bu konuda ben olumlu mesafelerin alınacağına inanıyorum. Azerbaycan'ın yanında orada Total, British Petrol gibi şirketlerin önemi var.
AZERBAYCAN ERMENİSTAN SÜRECİ ÖNEMLİ: Azerbaycan-Ermenistan arasındaki süreci aramızda görüştük. Çok büyük önem arz ediyor. Türkiye- Ermenistan ilişkilerini ilgilendirmesi bakımından önemli. Minsk Üçlüsü olarak ABD, Rusya Federasyonu ve Fransa'nın ivmeyi çok daha yükselterek farklı bir sürecin sürdürülmesini kendileriyle görüştük. Bunun süreci çok olumlu etkileyebileceğini söyleyebilirim. Tabii Türkiye-Ermenistan arasındaki normalizasyon süreci de bununla çok ilgili. Türkiye olarak yönetim açısından bizler bu konuda kararlıyız.
PKK ORTAK DÜŞMAN : Bir diğer önemli adım ise, Türkiye'de terörle ilgili süreç ki, 5 Kasım 2007'de yine bu odada yapılan açıklama çok önemliydi. Bölücü terör örgütünü ABD, Irak ve Türkiye'nin ortak düşmanı olarak ilan etmiştik.
TERÖRÜN DİNİ, IRKI, VATANI YOK : Terör tüm insanlığın ortak düşmanı. İkiz kuleler vurulduğu zaman terör karşısındaki hassasiyetimiz ne olduysa, her ülkedeki teröre karşı hassasiyetimiz odur. Terörizmin dini, ırkı, milleti, vatanı yok.
GEREKENİ YAPARIZ : Bölgede Türkiye olarak nükleer programa yönelik müşterek yapabileceğimizi müzakere etme fırsatı bulduk. Bu sürecin diplomatik yollarla çözümü noktasında üzerimize düşeni yapmaya hazırız.
ORTADOĞU VURGUSU : İsrail- Filistin, İsrail-Suriye ilişkilerinde ve İran'la yaşanan kriszin barışçıl yollarla çözülmesi için üzerimize düşeni yapmaya hazırız. Küresel barışın sağlanmasında başta ABD üzerinde büyük görevler olduğuna inanıyorum. Zaman düşman kazanma değil, dost kazanma zamanı. Bu konunda el ele, aydınlık yarınların dünyasına diye düşünüyorum.

MODEL ORTAKLIKTA YENİ ADIM:
Sayın başkanın ilk ziyaretini ülkemize yapmış olması ve Türkiye-ABD arasındaki dostluğu 'model ortaklık' olarak tanımlaması, gerek Türk siyasetinde, gerekse bizler üzerinde farklı süreci işaret etmişti. Artık model ortaklıkla ikili ilişkilerimizin içeriğinin nasıl doldurulacağı sürecinde önemli adımlar atılmaya başlandı.
BABACAN VE ÇAĞLAYAN'A GÖREV: Model ortaklığın ekonomik boyutu var, bunun bilim sanat, teknolojide, askeri, siyaset alanlarında birçok boyutu var. Bu süreci bizim tarafımızdan da takip edecek iki arkadaşımızı bizler de tayin ettik. Başbakan Yardımcısı Ali Babacan bey ve Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Zafer Çağlayan bey. Çok yakından bu süreci takip etmek üzere inanıyorum ki aramızdaki ikili ilişkileri geleceğe çok daha farklı bir şekilde taşıyacaklardır. Tabii bölgesel müşterek attığımız adımlar var.

Okan MÜDERRİSOĞLU Duygu GÜVENÇ Yahya BOSTAN - WASHINGTON