Barış için İstanbul umudu

İstanbul'da Böl-gesel 4'lü anlamına gelen R4 ülkeleriyle (Türkiye, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan) Avrupa 3'lüsü anlamına gelen E3 ülkelerinin (İngiltere, Almanya, Fransa) dışişleri bakanları yuvarlak masa toplantısında buluştu. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ev sahipliğinde İstanbul'da gerçekleştirilen toplantıya İtalya da katıldı. Toplantılarda Filistin meselesi, Hürmüz'deki durum, Yemen'le bağlantılı gelişmeler ve Rusya-Ukrayna Savaşı'na çözüm arayışları başta olmak üzere bölgesel konular ele alındı. R4 ve E3 ülkeleri arasında ileriki dönemde hayata geçirilebilecek işbirliği ve koordinasyon imkânları görüşüldü. Bakan Fidan, toplantıyla ilgili gazetecilere yaptığı açıklamada özetle şunları söyledi:

İstanbul'da önce dörtlü bölgesel toplantı düzenledik ve bölgemizin sorunlarını, çözümlerin geldiği noktayı detaylı bir biçimde masaya yatırdık. İsrail'in bölgedeki istikrarsızlaştırıcı rolü de dahil olmak üzere pek çok konuyu tekrar tekrar gözden geçirdik. Daha sonra Avrupalı meslektaşlarımız ile bir araya gelerek hem bölgesel hem de küresel sorunları konuştuk. Ortadoğu'daki ve Karadeniz'deki son durumu konuştuk. Bu iki durum, bütün hükümetlere coğrafya ayrımı gözetmeksizin vatandaşları üzerinde, finansman üzerinde basınç oluşturmakta. Hürmüz ve Babülmendep'teki sıkıntıları konuştuk. Masadaki ülkeler savaşın daha fazla yaygınlaşmasını istemiyor.

İran'a yapılacak yeni bir saldırının bölgedeki savaşı ve çatışmayı yaygınlaştıracağı konusunda hemfikiriz. Diplomasi ve diyalog tek çözümdür, İran'a müdahale çözüm değil. 8 ülke de savaşın yayılmasını istemiyor. Bütün bunları uygun diplomatik yöntemlerle nasıl yapabilirizi masaya yatırdık. Diplomasiye çok büyük alan var. Özellikle küresel aktörlerin tutumu burada önemli. Diyaloğun tek çözüm yolu olduğu konusunda fikir birliğine varılmalı.
Rusya ve Ukrayna savaşıyla ilgili tüm katılımcıların ortak fikri mümkünse en kısa sürede anlaşmanın olması. Olmadığı takdirde de yeni adımlar atılması konusunda talep var. Türkiye olarak diyoruz ki: Ya savaş dursun, durmuyorsa enerji ve tahıl konusunda bir istisna getirilsin taraflarca.
Libya'daki istikrarın temini konusundaki çalışmalarımız devam edecek. Türkiye olarak yapıcı bir yerde duruyoruz. Türkiye, İtalya ve Mısır bir araya gelerek endişe edilen konuları konuşabilir.

İSRAİL İSTİKRARSIZLIĞIN TEMELİ
toplantısının ardından ortak bildiri yayımlandı. Bildiride, İsrail işgalinin istikrarsızlığın temeli olduğu ve İsrail politikalarının küresel kamuoyunda derin bir adaletsizlik yarattığı vurgulandı. Filistin halkının 4 Haziran 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin Devleti kurma yönündeki devredilemez hakkı da dahil verilen desteğin yinelendiği kaydedildi. İsrail'in Kudüs'ün hukuki ve tarihi statüsünü değiştirme girişimlerine acilen son vermesi gerektiği belirtilerek Filistin'deki ile insani felaketin durdurulması çağrısında bulunuldu. Yemen konusunda Husi milislerin S. Arabistan'a yönelik saldırıları en güçlü şekilde kınandı.
Yemen hükümeti ve S. Arabistan ile tam dayanışma içinde olduklarını belirten bakanlar Husileri eylemlerini durdurmaya çağırdı.
Bildiride, ABD, İsrail ile İran arasında ve Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan askeri çatışmanın yalnızca diyalog ve diplomasi yoluyla ele alınması, gemilerin, sivillerin ve sivil altyapıların hedef alınmasının önlenmesi yönündeki acil ihtiyaç da vurgulandı. Deniz hatlarının kesintiye uğramasının bölge ve ötesi kesimleri olumsuz etkilediği ve herkesin güvenliğini ve refahını tehdit ettiği belirtilerek uluslararası toplumun ortak çaba göstermesi gerektiği ifade edildi. Ortak bildiride, bakanların belirtilen bu hususlarda yakın istişare ve işbirliğini sürdürme konusunda mutabık kaldığı kaydedildi.