İsrail'e karşı 'damar' belirdi! Demokratların seçim zaferinin ardında neler var?

ABD Kongre ara seçimleri birçok açıdan ilklere sahne oldu. Resmi olmayan sonuçlara göre, Kongreye aday olan 7 Müslüman seçimlerden galip ayrıldı. Özellikle; Michigan'dan ABD Senatosu için aday olan Mısır asıllı Abdul el-Sayed'in, Cumhuriyetçi rakibi Mike Rogers'a sandıkta üstün gelmesi ayrıca dikkat çekti. Demokratlar, Senato ve Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu Cumhuriyetçilerden alarak Kongre'nin iki kanadında kontrolü ele geçirdi.

Peki; Dünyanın son dakika olarak takip ettiği ABD ara seçimleri sonrası neler değişecek? Amerikan halkını bu oy tercihine iten iç ve dış sebepler neler oldu? Rusya Ukrayna Savaşı, İran ile yaşanan savaş, İsrail ile ilişkilerde politika değişikliğine gidilecek mi?

Sakarya Üniversitesi Orta Doğu Enstitüsü Öğretim Üyesi ve SETA Dış Politika Araştırmacısı Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Caner konuya ilişkin sabah.com.tr'nin sorularını yanıtladı ve çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.

Mustafa Caner, dış politika açısından farklı ihtimallerin olduğunu kaydederek, "Çünkü seçim sonuçlarında büyük oranda dış politika etkili oldu. Trump'ın kendisi de İran savaşının etkili olduğunu söyledi. Ayrıca, İsrail meselesi de çok etkili oldu ve bu meselenin içerideki siyasi yarışa yansıması Demokratların ve Cumhuriyetçilerin pozisyonunu da belirledi." dedi.

Mustafa Caner, İran ve Rusya/Ukrayna konusunda ABD'nin tutum değişiklikleri olabileceğini kaydederek, özellikle İran savaşında vites artırma ve anlaşmayla sonuçlanma ihtimallerine dikkat çekti. Mustafa Caner, "Bu tamamen artık Trump'ın süreci nasıl yorumladığına bağlı bir husus. Eğer vites artırmayı tercih ediyorsa bu artık kaybedecek bir şey olmadığındandır. Yani seçimler bitti, dolayısıyla Trump 3. dönem için de seçimlere giremeyeceğinden dolayı Trump'ın seçimleri hesap ederek kendini kısıtlamasına gerek yok İran konusunda. Dolayısıyla burada İran'a yönelik o bahsettiği o korkunç saldırıyı (nükleer saldırı) bunu gerçekleştirebilir. " sözlerini kullandı.

DEMOKRATLAR TRUMP'I KISITLAR MI?

Mustafa Caner, "Demokratlar da Senato ve Temsilciler Meclisinde Trump'a özellikle savaş yetkisi verilmemesi, savunma bütçesinin kısılması, birtakım askeri terfilerin geciktirilmesi, özellikle Senato komitelerinde savaş kararının daha kamusal bir tartışmanın parçası haline getirilmesi ve Trump'ın üzerinde, Cumhuriyetçi Parti üzerindeki siyasal maliyetin yükseltilmesi gibi Trump yönetimini kısıtlayıcı hamleler yapabilirler. Dolayısıyla hareketli bir Amerikan siyaseti izleyeceğiz açıkçası." ifadelerini kullandı.

Mustafa Caner, "Şu anda Kongre "topal ördek" konumuna düşmüş durumda. Yani önümüzdeki 2 ay hala görev yapacak bu Kongre ama çok da etkili adımlar atacağa benzemiyor. 2 aylık bir süreç içerisinde enteresan hamleler gelebilir. Şu da gerçekleşebilir: Eğer savaşın boyutu büyürse, yoğunluğu artarsa bu sefer Kongre bu kalan 2 ayda (Cumhuriyetçilerin domine ettiği Kongre) daha fazla Trump'a yetki vermek ve daha fazla savaş bütçesini arttırmak ya da İsrail'e daha çok destek vermek için de son kalan fırsat penceresi olarak değerlendirebilir. " dedi.

İSRAİL'E KARŞI 'DAMAR' BELİRDİ!

ABD siyasetinde İsrail'e daha mesafeli bir siyasi damarın kendisini gösterdiğini kaydeden Mustafa Caner, Trump'ın dün de İsrail'e 4 milyar dolarlık yardım ödeneğinin kesildiğini duyurduğuna atıfta bulunarak, bu durumun artık daha görünür hale gelmeye başladığını kaydetti.

"EKONOMİK SEBEPLER SEÇMENİ DEMOKRATLARA YÖNELTTİ"

ABD iç kamuoyunun oy tercihinde ekonominin etkisinin de en önemli sebeplerden olduğunu söyleyen Mustafa Caner, yakıt fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon baskısı ve diğer gelişmelerin seçmeni özellikle Demokratlara doğru yönelttiğini ifade etti. Caner, "Trump'ın en büyük vaatlerinden biriydi; işsizliğin azaltılması, enflasyonun azaltılması, Amerikan ekonomisinin ayağa kaldırılması... Fakat bunu başaramamış gibi gözüküyor ve bunun en büyük sebeplerinden bir tanesi İran Savaşı. Ve Amerikalılar İran savaşında neden Amerika'nın yer aldığını da anlamıyorlar, bunu temelsiz ve gerekçesiz buluyorlar. Dolayısıyla burada bir ceza kestiler" sözlerini kullandı.

"BAŞKANLIK SEÇİMLERİNDE DEMOKRATLARIN ŞANSI ARTTI"

"Gelecek başkanlık seçimlerinde bu sonuçlarla Demokratlar avantaj kazandı mı?" sorusunu yanıtlayan Mustafa Caner şunları kaydetti:

Demokratların yükselişinin habercisi mi? Bence evet. Özellikle Teksas'ın kaybedilmesi çok önemli. Teksas kaybedildiği zaman Cumhuriyetçilerin önümüzdeki dönemde başkan çıkarmaları çok zor hale geliyor. Bunun yanında birtakım işaretler de söz konusu. İsrail meselesiyle alakalı New York Belediye Başkanı da açık İsrail karşıtı tutumuna rağmen seçilmişti. Şimdi mesela Michigan Senatörü Abdul El-Sayed de o şekilde... Ben bunun bir dip dalga olduğunu ve görünür hale gelmeye başladığını düşünüyorum. Bu Demokratlara bence oy kazandıracak başkanlık seçimlerinde ama Demokratların da kendi içinde iyi bir muhasebe yapıp bu kazandıran söyleme daha fazla yatırım yapmaları lazım. Yani İsrail karşıtı pozisyonu tahkim etmeleri gerekiyor, bu bitmeyen savaşları problematize etmeleri gerekiyor. Demokrat Parti'nin bir sonraki başkanlık seçimlerinde şansı epey yüksek.

RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI...

Rusya-Ukrayna savaşına değinen Mustafa Caner, "Ukrayna meselesinde Trump'ın tutumu İran konusuna göre biraz daha farklı. Trump. "Ukrayna meselesi bizim meselemiz değil" diyordu, Avrupa'ya yükü ve maliyeti tamamen yıkmaya çalışıyordu. Dolayısıyla zaten Trump çok gönülsüz bir başkandı Ukrayna meselesinde. Şimdi Trump'ın önünde 2 yıl daha var. Bu 2 yıl içerisinde bence Trump zaten Ukrayna Savaşı'na yeniden ABD'yi angaje etmez. Zaten savaş yorgunu bir ülke haline geldi ABD. Dolayısıyla bu 2 yıl içerisinde de bence ABD'nin bu pozisyonu Amerikan kamuoyu tarafından daha çok kabul edilecek ve 2 yıl sonra eğer Demokratlar bir başkan çıkarırsa da Ukrayna Savaşı'na ABD'nin yeniden geri dönmesi bence çok mümkün olmayacak. Demokratların da bunu pek onaylayacaklarını düşünmüyorum. Tabii eğer bu 2 yıl içerisinde Rusya ve Ukrayna barışırsa zaten Demokratların önünde böyle bir gündem de olmayacak. Ben kısa ve orta vadede çok fazla olası görmüyorum Amerika'nın yeniden Ukrayna meselesinde ağırlıklı bir güç olarak belirmesini." sözlerini kullandı.