Giriş Tarihi: 20.11.2026

Bir diriliş eri: Güneyli çocuk!

Türk şiirinin en kıymetli isimlerinden Sezai Karakoç sadece heybetli mısralarıyla değil, İslâm düşünce hayatındaki büyük ‘diriliş’ mefhumuyla, yokluğundan çok, varlığını hatırlatıyor. 16 Kasım 2021’de 88 yaşındayken vefat eden Karakoç’u rahmetle hürmetle yad ediyoruz

Büyük Türk şairi Sezai Karakoç'un ölümünün ardından yalnızca beş yıl geçti. Tazeliğini koruyan tek şey bu kaybın kısacık tarihi değil, Karakoç'un farklı cephelerdeki güçlü mevcudiyeti... Hem şiir hem de düşün dünyasının değerli ismi, geride cevherini bırakırken birçok insana da pusula oldu. Kendinden önceki nesillere döndüğümüzde babası Yasin Bey'in I. Dünya Savaşı sırasında Kafkasya'da, dedesi Hüseyin Bey'in ise Plevne Savaşı'nda vazifeli olması Sezai Karakoç'un hayatındaki 'çarpışma'nın bir tesadüf olmadığını da gösteriyor. Şair, 'Kara Yılan' isimli şiirinde, ''Ben güneyli çocuk arkadaşım ben güneyli çocuk'' dediği gibi, Diyarbakır Ergani'de doğdu. 1933 yılında doğan Karakoç, çocukluk ve üniversiteye kadar olan eğitim dönemini Ergani, Kahramanmaraş ve Gaziantep'te geçirdi. 1950'de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ne giren şair, edebî çalışmalarına da bu dönemde başladı. Maliye bölümünden mezun olduktan sonra bir süre ihtisası üzerine çeşitli görevlerde bulunan, bu sebeple Anadolu'yu da gezme ve anlama imkânı yakalarken, 70'li yıllarından başından itibaren bu vazifelerini sonlandırıp fıtratındaki ateşi harlayarak, edebiyat ve düşünce dünyasındaki sarsılmaz yerini aldı.

HAKİKATIN İZİNDE: MONNA ROSA
Deneme, hikâye, piyes, inceleme gibi çeşitli sahalarda eser veren Sezai Karakoç'un tartışmasız devleştiği edebî tür, şiir. Sürgün Ülkeden Başkentler Başkentine, Hızırla Kırk Saat, Şehzadebaşı'nda Gün Doğmadan, Anneler ve Çocuklar, Köşe gibi derin mısraların arasında en dikkat çekenlerden biri de kuşkusuz ki dört bölümden oluşan Monna Rosa. Şairin şiir dilindeki metafizik vurgulara örnek niteliği taşıyan Monna Rosa'nın zamana adapte edilmiş bir 'Leyla ile Mecnun' hikâyesi olarak kurgulandığını, beşerî tutkudan ilahi bir hakikate evrildiğini, renkler, mekân ve benzetmeler üzerinden sembolik bir üslûpla yazıldığını söylemek mümkün. Sezai Karakoç'un henüz 19 yaşındayken kaleme aldığı bu eseri, kendisinin düşün dünyasındaki varlığının, felsefesinin ve görüşlerinin de ayak sesleri adeta. Medeniyet tasavvurunun aksisedası niteliği taşıyan bu hâl ve eser, Karakoç'un ruh macerasındaki türlü serencamda işaret fişeği görevini üstlendiği açık. Karakoç'u Karakoç yapan dönüm noktalarından bir diğeri ise, 'Diriliş' düsturu. 1960 yılında çıkardığı 'Diriliş' dergisini, 1974 yılında Diriliş Yayınları ve 1990 yılında kurduğu Diriliş Partisi takip etti. İki seçime üst üste katılmadığı için kapanan parti, 2007 yılında 'Yüce Diriliş Partisi' olarak hayata geçti.

DİRİLİŞ ERİ OLARAK SEZAİ KARAKOÇ
Sezai Karakoç'un 'manifesto' niteliği taşıyan, peyderpey dergide yayınlandıktan sonra 1976 yılında kitaplaştırılan 'Diriliş Neslinin Âmentüsü' onun fikir ve gayesini ayan eden eserlerinden biri. Şairin kendi yolculuğu olarak da nitelendirebileceğimiz, ''Her Müslüman, önce kendi iç dünyasında Müslüman olmalı'' dediği bu düşünceler bütününde İslâm medeniyetinin yükselmesine dair kesin bir inanç ve umut vadettiğini görürüz. ''Kendimin bir diriliş eri olduğuma inanıyorum. Bir Diriliş Cephesi bulunduğuna ve kendimin de o cephede bir savaş adamı olduğuma, olmam gerektiğine inanıyorum.'' derken toptan, tüfekten, nükleer silahtan bahsetmez Karakoç; 'ruh savaşından' söz eder ve topyekûn seslenir Müslümana: ''Benim âmentüm, bir nesil âmentüsüdür. Tek kişiye ait olmanın derinliği yanında, toplumun koro sesi gibi çoğul, çok yanlı bir yaygınlık özelliği de vardır.''

SANATIN İLAHİ NİZAMDAKİ ROLÜ
Dirilişi siyaset, erdem, bilim ve estetikle idealize eden Sezai Karakoç'un dünyasında 'sanat' bu gereklilikler silsilesinin ayrılmaz bir parçasıdır. Karakoç'un anlayışında birbirinden bağımsız, kendi içinde eksik ya da tartışmalı addedilebilecek sanat unsurları, doğru değerlendirildiğinde mutlak estetiğin bir neferidir. Özellikle sinema hakkındaki görüşleri de bu kanaati destekler. Karakoç, perde ve sinemanın insanı metafizik derinlikten uzaklaşıp dünyevî bir illüzyona maruz bıraktığı görüşünde olsa da, onu şiirden, mimariden, musikiden ayırmaz ve hakkındaki 'yedinci sanat' kabulüne paye verir. Kendi deyimiyle sinemayı sadece zararlarını önleme açısından değil, ondan faydalanma açısından da ele almak gerekir çünkü. Şaire göre sanatın biricik gayesi metafizik hakikati ve ilahi nizamı ayan etmektir. Ona göre Allah'ın sanatını idrak edemeyen insan veya sanatçının, kalıcı bir sanat eseri bırakması mümkün değildir. Estetik ve sanat anlayışını düşünce sistemine bu denli yerleştiren büyük şair, 16 Kasım 2021'deki ölümünden yıllar önce Koca Sinan'ın çıraklık eserinin hazîresinde kendine yer bulmuş meğer: "Gün doğmadan Şehzadebaşı'nda / Yerleşecek yer aramak / Caminin avlusunda / Soğuk bir taşa oturmak.''

X
Sitelerimizde reklam ve pazarlama faaliyetlerinin yürütülmesi amaçları ile çerezler kullanılmaktadır.

Bu çerezler, kullanıcıların tarayıcı ve cihazlarını tanımlayarak çalışır.

İnternet sitemizin düzgün çalışması, kişiselleştirilmiş reklam deneyimi, internet sitemizi optimize edebilmemiz, ziyaret tercihlerinizi hatırlayabilmemiz için veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız.

Bu çerezlere izin vermeniz halinde sizlere özel kişiselleştirilmiş reklamlar sunabilir, sayfalarımızda sizlere daha iyi reklam deneyimi yaşatabiliriz. Bunu yaparken amacımızın size daha iyi reklam bir deneyimi sunmak olduğunu ve sizlere en iyi içerikleri sunabilmek adına elimizden gelen çabayı gösterdiğimizi ve bu noktada, reklamların maliyetlerimizi karşılamak noktasında tek gelir kalemimiz olduğunu sizlere hatırlatmak isteriz.