Dua niyetine soykırım ve şahitlik
Gazze’de yaşananları görmekle onlara şahitlik etmek arasında ahlaki bir sorumluluk var. Gazeteci Betül Soysal Bozdoğan, üç yıllık emeğinin ürünü olan Soykırım ve Şahitlik kitabıyla hem insanlığın hafızasına bir kayıt düşüyor hem de unutmaya ve kayıtsızlığa karşı vicdanları harekete geçirmeyi amaçlıyor
Sözün büyüsüne ve kudretine inanan biri olarak, dilimizden çıkan her sözün özenle seçilmesi ve hayra yönelmesi gerektiğini düşünerek yaşarım. Söylediklerimize her zaman doğrudan bir muhatap bulamasak bile sesimizi duyan, kayıtsız kalmayan birinin var olduğuna inanırım. Bunun günlük dilde formüle edilmiş hâli "dua yerine geçme" ifadesidir. "Dua yerine geçer" diyerek tedbiri, "dua yerine geçsin" diyerek temenniyi, "dua niyetine" diyerek de bir gayreti ifade ederiz.
Çünkü aklı başında her insan bilir ki kudreti sınırlı varlıklarız; her şeye güç yetiremeyiz. Üstelik yetirebildiklerimizi de sadece gücümüzle gerçekleştirmeyiz. Sonsuz kudret sahibi karşısında bize düşen, niyet ve gayretten ibarettir. Yaratıcının insan olarak varlığımıza kıymet verdiği, nazarına aldığı yer de tam burasıdır: Niyetimiz ve peşinden yürümek için gösterdiğimiz çabamız...
Ekrem Demirli Hoca "Bünyemizde öyle bir et parçası vardır ki vücudumuzun sıhhati ona bağlıdır. O bozulursa vücut bozulur. Dikkat buyurun, orası kalptir" hadis-i şerifinden ilhamla "Dünyanın kalbi Gazze'dir; orası düzelirse dünya düzelir" demişti. Bu söz, Gazze'ye dair sorumluluğumuzu hem toplumsal hem bireysel bir yerden hatırlatan bir uyarıcı olarak konumlanıyor zihnimde.
KİMİ YÜZLER HAFIZAMIZDA
Yıllardır izliyoruz; elini kalbine götürmeden izleyebilen var mı? Haberlerde karşımıza çıkan adsızların ve rakamların arasında, zihinlerimize ve kalplerimize yerleşen birileri var. Her birimiz onlardan birini sahiplenmiş, kendimizle özdeşleştirmişizdir: Çocuğunu poşetle taşıyan baba, torunu için feryat eden dede, ömrünü bu davaya adamış çiftçiler, komutanlar, liderler... Görüntüler akıp giderken kimi yüzler hafızamızda kalıyor; kimi hikâyeler hayatımızın ta içinden bir yerlere dokunuyor.
Peki ya biz? Kalbi olan, gözüyle kalbi arasına perde çekmemiş insanlar? Yaşananlar bizler için ne anlama geliyor? Kalp sızlarken beden hareketsiz kalabilir mi? Titreyen bir kalp, aklı kayıtsız bırakmaya muktedir mi?
Elbette insanız ve aciziz. Elimizin uzanamadığı, uzansa da erişemediği; müdahaleye güç yetiremediğimizde "Elden ne gelir?" diye sorabiliriz. Cevap belki de eylemin büyüklüğünde ya da sonucunda değil, niyetinde gizlidir. Bir eylemin kıymetini sonucuyla ölçemeyiz; niyet onu büyütür. Dahası, her eylem sonuç gerektirmez. Bazen hesapsız kitapsız kolları sıvamak gerekir. Elden geleni yapar, gerisini hakiki kudret sahibine havale ederiz. İşte o zaman gerçekleştirdiklerimiz fiziğin ötesine geçer, "dua niyetine" olur. Betül Soysal Bozdoğan da yaptığı pek çok şeyle beraber, "Gazze için ne yapılabilir?" sorusuna bir kitapla cevap veriyor: Bozdoğan aslında yazmıyor, dua ediyor. Soykırım ve Şahitlik adı bu bakımdan tesadüf değil; yazarın meseleye nereden baktığını, nerede durduğunu ve anlatmak istediğini açıkça ortaya koyuyor.
ÜÇ YILLIK EMEĞİN ÜRÜNÜ
Betül Hanım gazeteci ve haber sunucusu. Mesleği gereği, yıllardır bizim telefonlarımızdan ve evlerimizdeki televizyonlardan gözlerimize ulaşan görüntülerin nasıl, ne kadar ve hangi çerçevede sunulduğuyla ilgileniyor. Mesleki kimliğinin kazandırdığı bakış, kitaba da yerinde bir perspektif kazandırmış. Çünkü duygularımızdan bağımsız değiliz; ancak hakikat, bütünüyle tek bir kişinin duyguları üzerinden de okunamaz. Yazar bu nedenle meseleyi romantize ya da dramatize etmeden, farklı boyutlarıyla bir panorama hâlinde sunmayı tercih etmiş. Dört bölümden oluşan, 464 sayfalık kitap, üç yıllık bir emeğin ürünü.
Yazar, tanıklık etmekle şahit olmak arasında bir ayrım gözetiyor. Gözün gördüğü, insanın içinde ahlaki bir karşılık bulduğunda şahitliğe dönüşüyor. Tanıklık, olup biteni kayda geçirmekle sınırlı kalabilir; şahitlik ise gördüğünün sorumluluğunu üstlenmeyi, hakikatin unutulmasına razı olmamayı gerektirir. Belki de bu yüzden Gazze karşısında kendimize sormamız gereken soru yalnızca "Ne yapabiliriz?" değil, "Gördüklerimiz karşısında nasıl bir tutum sergilemeliyiz?" sorusudur. Herkesin katkısı farklıdır, takdirimiz niyetinedir. Kiminin yaptığı bir şey sonuca dönüşmüştür, kimisinin etkisini görmeyiz ama kalbimiz taraf seçmez. Birbirinin sebebi ve sonucu olarak bir çember oluşturacak olursak; Gazze'nin bu durumu kalbimizi düzeltmeli. Kalbimiz düzelince bedenimiz ve hayatımız; bizler doğruldukça da duamız o ki Gazze doğrulacak.
Betül Soysal Bozdoğan'ın kitabı da bu anlayış ve niyetle ortaya konmuş bir gayret olarak değerlendirilmelidir. Çünkü yarın bunlara şahitlik eden kimse kalmayacak bile olsa, yazılanlar yakılsa, dijital hafızalar silinse dahi kayıt alıntına girmiş ve kimin elinde bir kudrete dönüşeceğini bilmediğimiz bu kitaplar o günün vicdanına mihenk taşı olacak. Duasıyla...
EN SON HABERLER
- 1 Romanların unutulmaz öğretmenleri
- 2 Bir diriliş eri: Güneyli çocuk!
- 3 Erzincan’da 600 çocukla buluştuk
- 4 Silahlar sustuktan sonra kitaplar konuştu
- 5 Bir kitap bin hayal
- 6 Bir yazarı anlamak için kütüphanesine bakmak gerek
- 7 Siyasetin görünmeyen yüzüne yolculuk
- 8 Sayılara sığmayan insan
- 9 Kimin yıldız olacağına başkaları karar verir
- 10 Kadınların özgürlük mücadelesinin izinde