‘Deha’nın bile çözemediği...

Pazar günleri saat 20.00'yi iple çekiyorum; son yıllardaki en güzel biyografik belgesel/drama 'Deha'yı National Geographic kanalında izlemek için...
Belgesel; Albert Einstein'ın bilimsel keşiflerini, özel hayatını ve yaşam felsefesini anlatırken, aynı zamanda dönemin diğer bilimsel çalışmalarının hikayesini de ekrana taşıyor.
Geçen hafta, Einstein ünlü İzafiyet Teorisi'ni bulurken, aynı zamanda Fransız çift Bay ve Bayan Curie, radyoloji biliminin kurucusu olarak röntgen tekniğini hayata geçirecek Radyum elementini ayrıştırıyordu. O zamanlar, kadınların bilim dünyasında yerleri yoktu. Einstein'in eşi Mileva'ya fizik üniversitesinde diploma bile verilmiyordu. Pierre Curie'ye Radion konusundaki çalışmaları için Nobel ödülü verilecekti.
Görevli, davet mektubunu iletirken, Pierre orada sadece kendi isminin yazıldığını, çalışmalarında kendisine eşlik eden karısı Marie'nin isminin olmadığını gördü.
"Eğer benimle birlikte eşime de ödül verilmezse, Nobel'i reddederim" diye rest çekti.
Aynı günlerde Albert Einstein, İzafiyet Teorisi'ni bilim dünyasına sunduğu makalesini yazmıştı. Karısı Mileva makaleye göz atınca gördü ki; eşi, laboratuvar arkadaşlarına bile teşekkür ederken, makalesinde kendi ismini anmıyordu.
Oysa tüm çalışmaları boyunca ona yardımcı olmuş, hatta teorinin hayata geçmesine bizzat katkıda bulunmuştu. Albert; karısının tepkisi üzerine, yanmaması için hemen kazı çevirdi, "O makalenin altındaki Einstein imzası her ikimizi de temsil ediyor sevgilim" dedi. Mileva bu manevrayı yemedi: "Ama bunu sadece ikimiz biliyoruz, değil mi?" İzafiyet Teorisi gibi dünyanın bilimsel tarihini değiştiren bir keşfin sahibi Einsten, ne yazık ki henüz kadın ruhunu keşfedememişti..