Prematüre bebekleri bekleyen tehlike ROP

Göz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Op.Dr.Nigar Hüse, vaktinden erken doğan bebeklerin karşılaştıkları en önemli göz sorununun "Prematüre Retinopatisi-ROP" olduğunu söyledi. Op. Dr. Nigar Hüse, "Prematüre Retinopatisi"nin (ROP) halen çocukluk çağı körlük nedenleri arasında en önde gelen sebeplerden biri olduğunun altını çizdi.



Op. Dr. Hüse, hastalığın hayatın ilk günlerinde başladığını ve retinadaki anormal damarların oluşumuyla körlük oluşturacak tarzda ilerlediğini kaydederek, "Bir bebek erken doğduğunda normal damar gelişimi durur ve anormal damar yapımı ortaya çıkar. Bu anormal damarlar kolay çatlayabilen ve sızıntıya sebep olabilen yapıdadır. Aynı zamanda bu damarlar retinaya besin iletiminde de başarılı değildir. Zaman geçtikçe bu damarlaşma fibröz nedbe dokusu meydana getirerek retinaya ve vitreusa yapışır, beraberinde retinayı çekmeye başlar ve sonunda retinayı ayırmayı başarır. Zamanında doğan normal doğum ağırlıklı bebeklere göre şaşılık gelişme, ihtimali çok daha yüksektir. Bu nedenle prematüre bebeklerin görme yönünden yakın takip alında olması önerilir" dedi.



RETİNA MUAYENESİ PERİYODİK OLARAK YAPILMALI
Gebelik yaşı ve düşük doğum ağırlığının en başta gelen risk faktörü olduğunun altını çizen Op. Dr. Hüse, "Erken doğumların yüzde 15 ile 20'sinde ROP'a rastlanır. 27 haftadan küçük bebeklerde yüzde 100'e yakın ROP ve yüzde 25 şiddetli ve yüzde 25'de hafif orta şiddette sakatlık görülürken, 32 hafta üzerindeki bebeklerde bu oran ciddi olarak azalmaktadır" dedi.
Benzer şekilde, doğum ağırlığı azaldıkça ROP görülme sıklığının arttığına dikkat çeken Op. Dr. Hüse, şunları söyledi: "1500 gramdan daha düşük doğum ağırlıklı bebeklerin yüzde 50'sinden fazlasında ROP gelişir. Oksijen tedavisi ROP gelişiminde etkili olan önemli bir risk faktörüdür. ROP'un şiddeti ile oksijen tedavisinin süresi arasında kuvvetli bir ilişki bulunur. Ancak oksijen, hastalığın gelişiminde tek başına etkili bir faktör değildir ve oksijen almayan bebeklerde de ROP görülebilmektedir. Bu nedenle düşük doğum ağırlıklı, küvözde kalmış bebekler risk altındadır. Bu bebeklere periyodik olarak retina muayenesi yapılmalıdır."



1500 GRAM BEBEKLER BÜYÜK RİSK ALTINDA
Op. Dr. Hüse, 32 haftanın altında olan veya doğum ağırlığı 1500 gramdan az olan prematüre bebeklerin ROP açısından mutlaka değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizerek, şöyle dedi: "Bazı kaynaklarda 34-36. haftanın altındaki bebeklerin de risk taşıyabileceği vurgulanır ve bu haftadaki bebeklerin de ROP açısından muayenesi önerilir. Muayene eden doktora daha geniş açıyı görme imkanı vermesi için indirekt oftalmoskop kullanılması gerekir. Bebeğin muayene edilebilmesi için önce mutlaka göz bebeğini büyüten damlaların damlatılması gereklidir. Muayene esnasında göz kapaklarının açık kalması için bazı özel aletlerden faydalanılır."

PREMATÜRE BEBEKLER, GÖZ KONTROLÜNDEN GEÇİRİLMELİ
Op. Dr. Hüse, "Kabul edilen son kriterlere göre; 1500 gr ve altında veya 30 (+6/7) hafta ve altında doğan her bebek taramadan geçirilmelidir. Ayrıca 1500-2000 gram arasında veya 32 haftadan daha büyük olup klinik olarak problemleri olan ve kardiyo-pulmoner destek verilen bebeklerin veya neonatolog tarafından yüksek riskli olduğu belirtilen bebeklerin retina uzmanı veya pediatrik oftalmolog tarafından muayenesi mutlaka yapılmalıdır" dedi.

ERKEN TANI VE TEDAVİ ÇOK ÖNEMLİ
ROP'un tedavisinde en önemli aşamanın düzenli takip olduğuna dikkat çeken Op. Dr. Hüse, şunları söyledi: "İstatistiki olarak ROP gelişen hastaların yüzde 80'i, kendiliğinden geriler ve takip edilen bebeklerin yüzde 10'ununa tedavi gerekir. Eğer operasyon gerekirse sadece bu konuda deneyimi olan cerrahlar tarafından uygulanabilir. Hastalığın tedavisinde gecikme, tedavisi imkansız kalıcı görme kayıpları ile sonuçlanabilir. Bu nedenle erken tanı ve tedavi çok önemlidir."