Kırılgan yaşlılıktan aşılarla korunun

Türkiye'de 65 yaş üstü nüfusun yüzde 11'e ulaşması, ülkemizin hızla yaşlanan bir topluma dönüştüğünü ortaya koyuyor. Ülkemiz, aşılama alanında önemli başarılar elde etmiş bir ülke ancak 65 yaş üstü aşılar hayati önem taşıyor. Akademik Geriatri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Meltem Gülhan Halil, '24-30 Nisan Aşı Haftası' kapsamında özellikle 65 yaş sonrası dönemde bazı aşıların belirli aralıklarla tekrarlanması gerektiğini vurguladı.

AĞIR SEYREDEBİLİR
Prof. Dr. Halil, şunları söyledi: "Özellikle ileri yaşta, 'kırılgan' olarak tanımlanan; yani çoklu hastalıkları bulunan ve genel sağlık durumu daha hassas olan bireylerin bağışıklık sistemi daha zayıf çalışır. Yaşlanma süreciyle birlikte ortaya çıkan bu durum, diyabet, kalp hastalıkları, KOAH ve kalp yetmezliği gibi kronik hastalıkların da etkisiyle enfeksiyonların daha sık ve ağır seyretmesine de neden olur."

YAŞLILARDA SIK GÖRÜLÜYOR
Prof. Dr. Halil, TÜİK 2024 verilerine göre solunum sistemi hastalıklarının ölüm nedenleri arasında 3'üncü sırada yer aldığını, pnömoninin (zatürre) ise tek başına yaklaşık 40 bin ölüme neden olduğunu söyledi. Prof. Dr. Halil, "Viral enfeksiyonlar zaman zaman bakteriyel enfeksiyonlarla komplike hale gelebiliyor. Bu durum yaşlı hastalarda daha sık görülüyor" dedi.

HANGİ AŞILAR YAPILMALI?
BAZI aşıların yılın her döneminde yapılabildiğini, ancak özellikle solunum yolu viral enfeksiyonları açısından belirli riskli dönemler bulunduğunu belirten Prof. Dr. Halil, aşılama zamanlamasının önemine dikkat çekti: "İleri yaş grubunda grip (influenza), RSV ve zatürre (pnömokok) gibi etkenler ciddi solunum yolu enfeksiyonlarına yol açabilir. İnfluenza ve RSV enfeksiyonları özellikle sonbahar aylarından itibaren artar, kış mevsiminde ise en yüksek seviyeye ulaşır. Bu nedenle bu dönemler, özellikle riskli gruplarda aşılama açısından kritik önem taşır. Buna karşılık tetanos, zona, hepatit gibi bazı aşılar mevsimden bağımsız olarak yılın herhangi bir döneminde uygulanabilmektedir."

ZATÜRRE HASTANELİK EDİYOR
BAKTERİYEL enfeksiyonlar açısından en önemli etkenin zatürre (pnömokok) bakterisi olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Halil, şöyle dedi: "Pnömokok, yaşlı bireylerde zatürreye en sık neden olan bakterilerden biridir. Bazı durumlarda enfeksiyon akciğerle sınırlı kalmayıp kana karışarak tüm vücuda yayılabilir. Hastaneye yatış, yoğun bakım ihtiyacı ve solunum desteği gereksinimi de belirgin şekilde artar."

YILDA EN AZ BİR KEZ GERİATRİ MUAYENESİ
65 yaş sonrasında yılda en az bir kez ileri yaş sağlığı ile ilgilenen geriatri bölümünde muayeneye gidilmesi gerektiğinin altını çizen Prof. Dr. Halil, "Geriatri yalnızca hastalıkları değil, bireyin genel sağlık durumu ve yaşam kalitesini bütüncül olarak ele alır. 65 yaş sonrasında demans (bunama), depresyon, kemik erimesi (osteoporoz), idrar kaçırma, yetersiz beslenme (malnütrisyon) ve kas kaybı (sarkopeni) gibi sağlık sorunlarının görülme sıklığı artmaktadır. Bu sorunlar yaşlanmanın doğal bir parçası olarak kabul edildiği için dile getirilmeyebilir. Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmasa bile her yaşlı bireyin yılda en az bir kez geriatri değerlendirmesinden geçmesini öneriyoruz" diye konuştu.

RSV İLERİ YAŞTA CİDDİ RİSK
PROF. Dr. Halil, solunum yolu enfeksiyonlarına ilişkin verileri de paylaşarak, RSV enfeksiyonlarında ileri yaş yetişkinlerde semptomatik hastalık oranının yüzde 3–7 arasında değiştiğini, bu hastaların üçte birinin tıbbi tedavi gerektirdiğini ifade etti. Prof. Dr. Halil "Tedavi edilenlerin yüzde 10'u hastaneye yatırılıyor, hastaneye yatan hastalarda ise yüzde 10–15 oranında yoğun bakım ihtiyacı gelişiyor. Ölüm oranı ise yaklaşık yüzde 5 düzeyinde seyrediyor" dedi.