Sporcuların kabusu ön çapraz bağ yaralanması

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Azboy, ön çapraz bağ yaralanmalarının özellikle futbol, basketbol, kayak ve benzeri sportif aktiviteler sırasında sık görüldüğünü söyledi. Prof. Dr. Azboy, ameliyatta hastaların kendi dizlerinden alının tendonlarla yeniden oluşturulan ön çapraz bağın, diz henüz yeterince güçlenmeden spora dönülmesi halinde ise tekrar yırtılabileceğine dikkat çekti.

ÖNCE DİZ GÜÇLENMELİ
Prof. Dr. Azboy, sahalara dönüşte acele eden sporcuların dizlerinden olabileceğine dikkat çekerek, "Ön çapraz bağ ameliyatı olan sporcuların en büyük hedeflerinden biri, mümkün olan en kısa sürede sahalara geri dönmek. Ancak diz yeterince güçlenmeden futbola, basketbola veya kayak gibi aktivitelere başlanması, ameliyatla onarılan bağın yeniden yırtılmasına neden olabiliyor" dedi. Prof. Dr. Azboy, spora dönüş kararının yalnızca ameliyatın üzerinden geçen zamana göre verilmemesi, kas kuvveti ve dizin fonksiyonel olarak hazır olup olmadığının da mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini de belirtti.

YIRTIK RİSKİ
Ön çapraz bağ ameliyatı sonrasında hastaların en sık yaptığı hatalardan birinin aceleyle spora dönmek olduğunu belirten Prof. Dr. Azboy, şöyle dedi: "Özellikle gençlerde bir an önce spora dönmek, yeniden futbol veya basketbol oynamak isteği oluyor. Henüz dizleri hazır değilken spora başlayınca dizlerinde daha kolay dönme meydana geliyor ve cerrahi olarak yaptığımız bağlar yırtılabiliyor. Ameliyatlı dizdeki kas kuvveti diğer bacağa göre yeterli seviyeye ulaşmalı. Ameliyat ettiğimiz dizin kuvveti, ameliyat etmediğimiz dizin kuvvetinin yaklaşık yüzde 90'ına ulaşmış olması gerekiyor."

İYİLEŞME SÜRECİ 9 AY
ÖN çapraz bağ ameliyatından sonra rehabilitasyonun tedavinin önemli bir parçası olduğunu belirten Prof. Dr. Azboy, hastaların spora dönüş için yalnızca takvimde geçen süreyi değil, dizin gerçek anlamda hazır olup olmadığını dikkate alması gerektiğini söyleyerek, şöyle dedi: "Bu süre ortalama 6 ay ile 9 ayı bulabiliyor. Kas kuvveti iyi olanlarda daha erken spora başlamak mümkünken, kas kuvveti daha zayıf olan hastalarda spora dönüş daha geç olabiliyor. Kas kuvveti ve dengenin sağlanması yeniden yırtık riskini azaltan en önemli faktörlerdir."

KADIN SPORCULARDA RİSK DAHA YÜKSEK
YENİDEN yırtık riskinin yalnızca hastanın spora erken dönmesiyle açıklanamayacağını da belirten Prof. Dr. Azboy, bazı anatomik ve kişisel özelliklerin de riski artırabildiğini belirterek, "Tibia kemiğindeki eğimin fazla olması, dizde bağ gevşekliği bulunması ve daha önce menisküs yırtığı yaşanması, yeniden yırtık açısından önemli faktörler arasında yer alıyor. Kadın hastalarda risk daha da yüksek olabiliyor" dedi.

REHABİLİTASYON SÜRECİNE UYUN
"AMELİYAT sonrasında doktorunuzun önerdiği rehabilitasyon programına eksiksiz uyun" diyen Prof. Dr. Azboy, şu uyarılarda bulundu: "Aktivitelerin bir anda değil, kademeli olarak artırılması gerekir. Her hastanın serüveni farklıdır. Kimi hastalarda genel ligaman gevşekliği vardır, kimilerinde eşlik eden menisküs ve kıkırdak sorunları vardır. Bu nedenle kendinizi başkaları ile kıyaslamayın. Zamanından önce spora başlamayın. Vaktinizi bekleyin. Dizinizin kuvvetlendiğinden emin olun ve gerekli testleri mutlaka yaptırın."