Sel sonrası sağlık uyarıları

AKOM verilerine göre İstanbul'da, metrekareye 130 ila 273.1 kilogram arası yağış düştü. Bu,1942'den bu yana İstanbul'da görülen en yüksek yağıştı. Yoğun yağışın sel sularına dönüşmesi, insan yaşamını tehlikeye sokan pek çok riskli duruma yol açtı. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Hasan Alyeşil, yağmurun yol açtığı doğal afetlerin insan yaşamını altüst edebildiğine dikkat çekerek, aşırı yağışların ardından muayenehanelerde de hasta profilinin değişebileceğini söyledi. Uzm. Dr. Alyeşil, "Biz hekimler yağmur dindikten günler sonra bu izlerin bir kısmını muayeneye gelen hastalarda görebiliyoruz" dedi.

İÇME SULARININ KİRLENMESİ
Aşırı yağışlarla birlikte temiz su hatları, elektrik ve su şebekesi hasar gördüğünde ise asıl tehlikenin yağmur dindikten sonra başladığına dikkat çeken Uzm. Dr. Alyeşil, "Rakamlar da bunu söylüyor. Dünyada sel kaynaklı ölümlerin üçte ikisi boğulma sonucu gerçekleşir; kalan üçte biri travma, kalp krizi, elektrik çarpması, karbonmonoksit zehirlenmesi ve yangına bağlıdır. Yani selin aldığı canların önemli bir kısmı suyun kendisine değil, ardından gelen tehlikelere kurban gider" dedi.

UZMANINDAN UYARI
Uzm. Dr. Alyeşil, böyle dönemlerde insan sağlığını bozan ve bir toplumdaki hasta sayısını artıran başlıca etkenleri ise şöyle sıraladı: "Sıcaklığın aşırı düşmesi ve soğuk, aşırı yağmurun geride bıraktığı çamur ve kirin olumsuz etkileri, içme sularının kimyasal ya da biyolojik olarak kirlenmesi ve bu suların içilmesi." Sel sonrasında ortaya çıkabilen ateş, ishal, kusma, sarılık, gözde kızarıklık ya da ciltte döküntünün, ne kadar hafif görünürse görünsün, bir hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Uzm. Dr. Alyeşil, "Erken başvuru hem tedaviyi kolaylaştırır hem de hastalığın aile içinde yayılmasının önüne geçer" dedi.

YAĞMUR SONRASI HASTA ŞİKAYETLERİ
Yağmurdan sonra muayene odalarına yansıyabilecek hasta şikayetlerini de değerlediren Uzm. Dr. Alyeşil, şunlara dikkat çekti: "Her yoğun yağışın ardından hekimler olarak aynı tabloyu görürüz. Önce ishal, bulantı ve kusma şikâyetiyle gelenler artar. Gastroenterit dediğimiz bu tablo, kirlenmiş su ve gıdanın ilk habercisidir. Birkaç gün sonra üst solunum yolu enfeksiyonları, bronşitler ve zatürreler başlar. Çocuklarda ve yaşlılarda bu şikâyetler çok daha ağır seyreder. Sıvı kaybı küçük bir çocuğu ya da yaşlı bir hastayı erişkine göre çok daha hızlı tüketir."

BU TEHLİKELERE DİKKAT!
SULAR çekildiğinde tehlikenin bitmediğini söyleyen Uzm. Dr. Alyeşil, bu tehlikeleri şöyle sıraladı: "Küf, özellikle astımlı ve alerjik kişilerde solunum şikâyetlerini artırır. Elektrik kesintilerinde kapalı alanda jeneratör çalıştırmak ya da ısınmak için mangal yakmak, her yıl sel sonrasında can almaktadır. Islanmış elektrikli cihazlara ve prizlere kesinlikle dokunulmamalı, su basmış bir eve elektrik kesildiğinden emin olmadan girilmemelidir."

EN SIK KARŞILAŞILAN HASTALIKLAR
SEL sonrasında kirli sudan bulaşan hastalıkları ise Uzm. Dr. Alyeşil, şöyle sıraladı:
■ HEPATİT A: Kirli suyla temas etmiş çiğ gıdalarla bulaşır. Halsizlik, iştahsızlık ve bulantıyla başlar; gözlerde ve ciltte sararma fark edildiğinde hastalık çoktan ilerlemiştir.
■ AMİPLİ İSHAL: İyi yıkanmamış sebze ve meyvelerin yenmesiyle oluşur. Kanlı ve sümüklü ishal, karın ağrısı ve ateşle seyreder; kendiliğinden geçmesini beklemek tehlikelidir.
■ NOROVİRÜS VE ROTAVİRÜS: Bağırsak enfeksiyonlarıdır. Ani başlayan kusma ve sulu ishalle seyreder; özellikle çocuklarda ve yaşlılarda saatler içinde ağır sıvı kaybına yol açabilir.
■ TİFO VE KOLERA: Kirlenmiş su ve gıdayla bulaşan, yüksek ateş ve şiddetli ishalle seyreden, tedavi edilmediğinde ölümcül olabilen hastalıklardır.
■ LEPTOSPİROZ: Sel suyuyla, çamurla ya da fare idrarıyla kirlenmiş yüzeylerle deri temasıyla bulaşır. Bu nedenle sel suyunda yürümek, çamura çıplak ayakla basmak ya da açık yarayla sel suyuna temas etmek göründüğünden çok daha tehlikelidir.
■ GÖZ VE CİLT ENFEKSİYONLARI: Kirli suyun gözle, ciltle, el ve ayaklarla teması göz enfeksiyonlarına, cilt döküntülerine ve mantar hastalıklarına neden olur.