Önce sanal neşter sonra ameliyat

Uluslararası Üroloji Araştırmaları Derneği'nin (International Urologic Research Society-IURES) Kongre'sinde IURES 2. Başkanı Prof. Dr. Emre Huri, 'Kişiye Özel Cerrahi Planlama'nın devreye girdiğini belirterek, "3D Baskı (Printing), Dijital İkiz (Digital Twin) ve Sanal Gerçeklik (VR) teknolojilerinin entegrasyonu sayesinde; cerrahi artık 'tahmin etme'den milimetrik 'hesaplama' bilimine dönüşmektedir" dedi.

ORGANIN KOPYASI
"Dijital İkiz" (Digital Twin) teknoloji hakkında da bilgi veren Prof. Dr. Huri, şunları anlattı: "Tıbbi bir bağlamda 'Dijital İkiz', hastanın bir organının veya anatomik bölgesinin, bilgisayar ortamında oluşturulan birebir kopyasıdır. Bu, basit bir bilgisayar çizimi değildir; hastanın gerçek radyolojik verilerine dayanan matematiksel ve geometrik bir modeldir."

3D ORGAN BASKISI
Dijital ortamda hazırlanan modelin, sanal dünyadan fiziksel dünyaya aktarılmasına '3D Organ Baskısı' denildiğini söyleyen Prof. Dr. Huri, "3 boyutlu yazıcılar kullanılarak, hastanın organının birebir boyutlarında maketi üretilir. Basılan modellerde sadece sert plastik kullanılmaz. Doku kıvamını, damar elastikiyetini ve tümör sertliğini taklit eden özel reçineler ve silikonlar kullanılır. Cerrah modeli eline aldığında, sadece görsel değil, dokunsal bir bilgi de edinir" dedi.

CERRAHIN ORGANIN İÇİNE YOLCULUĞU
Fiziksel baskının ötesinde, Sanal Gerçeklik (Virtual Reality – VR) teknolojisinin, cerraha kapsayıcı bir deneyim sunduğunu belirten Prof. Dr. Huri, "Doktor, VR gözlüğünü takarak, sanal bir ameliyathaneye girer. Doktor, elindeki kontrolcülerle organı devasa boyutlara getirebilir, organın içine girip damarların arasında yürüyebilir, tümörü her açıdan 360 derece inceleyebilir. Sanal ortamda, sanal neşterler kullanılarak, ameliyatın provası yapılabilir. Bu, gerçek ameliyattaki sürpriz riskini minimize eder" dedi.

AMELİYATTA 'X-RAY GÖRÜŞÜ'
'Artırılmış Gerçeklik'in ise ameliyat anında kullanıldığını belirten Prof. Dr. Huri, şöyle dedi: "Ameliyat sırasında, daha önce hazırlanan 3D dijital model, hastanın organı üzerine bir 'hologram' gibi yansıtılır. Özellikle robotik cerrahi konsollarında cerrahın baktığı ekrana bu görüntüler entegre edilebilir. Cerrah, robotik kollarla dokuya dokunduğunda, ekranın köşesinde o dokunun altında hangi damarın geçtiğini gösteren dijital bir harita görür. Bu, sisli bir yolda GPS kullanmaya benzer; gidilecek yolu netleştirir."

BÖBREK KANSERİNDE DEVRİM
Organ koruyucu cerrahi ve 3D Planlama'nın böbrek kanseri hastaları için bir devrim niteliğinde olduğunu da belirten Prof. Dr. Huri, şöyle dedi: "3D modelleme teknolojisinin dünyada en yaygın ve en etkili kullanıldığı alan böbrek kanseri cerrahisidir. Bunun nedeni, böbreğin çok karmaşık bir damar yapısına sahip olması ve cerrahideki amacın organı korumak olmasıdır. 3D şeffaf modeller sayesinde cerrah, tümörün tam olarak nerede başladığını ve bittiğini 'X-Ray görüşü' gibi görür. Böbreği gereksiz yere kesmeden, nokta atışı ile tümöre ulaşır."

PROSTATTA 'SİNİR KORUYUCU' HASSASİYET
Prostat kanseri cerrahisinde hastaların en büyük korkusunun kanserden kurtulmak kadar, ameliyat sonrası idrar kaçırma ve sertleşme kaybı (iktidarsızlık) yaşamak olduğunu belirten Prof. Dr. Huri, "Prostatın hemen yüzeyinden, milimetrik incelikte, sertleşmeyi sağlayan sinir ağları geçer. Bu sinirlerin anatomisi her erkekte farklıdır. 3D modelleme ile tümörün prostat kapsülünü aşıp aşmadığı önceden görülür. Cerrah, tümörü temizlerken bu sinirleri korumak için bıçağını milimetrik olarak nereden geçirmesi gerektiğini önceden bilir" diye konuştu.

GELECEK VİZYONU; YAPAY ZEKA VE BİYOBASKI
Prof. Dr. Huri, gelecekte cerrahide yaşanacak bizi bekleyen gelişmeleri ise şöyle sıraladı:
YAPAY ZEKA ENTEGRASYONU: Damar-tümör ayrımı şu an mühendisler tarafından yapılırken, gelecekte algoritmalar bunu saniyeler içinde yapacak.
5G VE TELESURGERY: Dünyanın bir ucundaki cerrah, başka bir ucundaki ameliyata hologram üzerinden rehberlik edebilecek.
BİYOBASKI: Hedef, hastanın kendi kök hücrelerini kullanarak, canlı doku ve işlevsel organ maketi oluşturmak.