Çiğ süt içmek güvenli mi?

Son 10 yılda İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri'nde çiğ süt tüketimine büyük bir ilgi var. Sosyal medyada yaklaşık 260 bin çiğ süt paylaşımı etiketlenmiş durumda ve birçok tanınmış internet fenomeni de faydalarını anlatıyor.

PALTROW DA İÇİYOR
Amerikalı oyuncu Gwyneth Paltrow'un da aralarında bulunduğu ünlüler, çiğ sütün sindiriminin daha kolay olabileceğini öne sürüyor. Ayrıca sosyal medyada sıklıkla lezzeti övülüyor ve faydalı bakteriler ve bağırsak sağlığıyla ilişkilendiriliyor. Peki gerçekte çiğ süt daha mı faydalı? Süt, besleyici maddeler (protein, kalsiyum, vitaminler ve mineraller) açısından çok zengin.

Bazı vitaminler ısıya duyarlı olduğundan, bazıları pastörize sütteki vitamin miktarının azalabileceğinden endişe duyuyor. Ancak Kanada'da yapılan bir araştırma, pastörizasyonun sütün besin değerine minimal düzeyde etki ettiğini, sütteki ısıya duyarlı vitaminlerin nispeten düşük olduğunu ortaya koydu. Pastörizasyon, hem potansiyel faydalı bakterileri hem de gıda zehirlenmesine neden olabilecek zararlı bakterileri yok ediyor. Ballymaloe Aşçılık Okulu'nda yatılı kalan öğrenciler üzerinde yapılan yakın tarihli bir gözlemsel çalışmada, çiğ süt ve süt ürünleri tüketenlerin bağırsak mikrobiyomu bileşiminde ve kendi bildirdikleri sağlık durumu ölçümlerinde farklılıklar olduğu bulundu.

ANLAMLI BİR FAYDASI YOK
Ancak çalışma küçük ölçekliydi ve neden-sonuç ilişkisini ortaya koyamıyor. Ayrıca, çiğ sütün anlamlı bir fayda sağladığını da kanıtlamıyor. Zararlı bakterilerden kaynaklanan riskler de devam ediyor.

ALERJİLERİ VEYA ASTIMI ÖNLER Mİ?
Özellikle tarım topluluklarında yaşayan çocukları kapsayan bazı gözlemsel çalışmalar, çiğ süt tüketimi ile astım ve bazı alerjilerin daha düşük oranlarda görülmesi arasında bir ilişki buldu. Ancak bu çalışmalar, ilişkiden sadece çiğ sütün sorumlu olduğunu kesin olarak kanıtlamadı. Yaşam tarzları ve birçok başka çevresel faktör de etkili olabilir. Araştırmacılar, enfeksiyon riski nedeniyle hâlâ çiğ süt içilmemesi uyarısı yapıyor.

GIDA ZEHİRLENMESİNE NEDEN OLUR MU?
İngiltere'de Gıda Standartları Kurumu (FSA), çiğ veya pastörize edilmemiş sütü ve kaymağı "yüksek riskli gıda ürünü" olarak sınıflandırıyor. Bebeklerin, küçük çocukların, yaşlıların, hamilelerin ve bağışıklık sistemi zayıf olanların tüketmemesini söylüyorlar. Gıda mikrobiyolojisi uzmanı Doktor Jorge Gutierrez-Merino, "Çiğ süt içmek güvenli değil, özellikle çocuklarda, yaşlılarda ve bağışıklık sistemi zayıf olanlarda ölümcül enfeksiyonlara yol açabilecek bazı bakteriler bulunabilir" diyor.

'TÜRKİYE'DE ASIL MESELE AÇIKTA SATILAN SÜT'
BBC Türkçe'ye konuşan ODTÜ Gıda Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Hami Alpas ise risk grupları dışındakiler için "Bakanlığın denetiminde, izninde olan, hastalıklardan arınmış, soğuk zinciri korunan, etiketli ve yasal zeminde ulaştırılan çiğ sütün tüketiminde herhangi bir sorun yok" diyor. Alpas Türkiye'deki asıl meselenin çiğ süt değil, açıkta satılan çiğ süt olduğunu vurguluyor.