Bu en kutsal görev vazgeçmeyin!

Türk Hematoloji Derneği'nin (THD) bu yıl 52. düzenlenen kongresinde konuşan Prof. Dr. Elif Birtaş Ateşoğlu, kök hücre nakilleriyle ilgili önemli bilgiler verdi.

4 BİN 215 KÖK HÜCRE NAKLİ
2025 yılı verilerine göre ülkemizde bin 681'i bağışçıdan, 2 bin 534'ü hastanın kendi hücrelerinden olmak üzere toplam 4 bin 215 kök hücre nakli gerçekleştirildiğini söyleyen Prof. Dr. Ateşoğlu, "Bu rakamların her biri, bir hastanın ve ailesinin yeniden hayata tutunma umudunu temsil etmektedir. Türkiye, bu alanda yıllar içinde güçlü bir deneyim ve altyapı oluşturmuştur" dedi.

TEDAVİ İÇİN TÜRKİYE'YE GELİYORLAR
Hatta yurt dışından ülkemize kök hücre nakli için gelen hastalar olduğunu söyleyen Prof. Dr. Ateşoğlu, "Bu başarının arkasında hekimlerimiz, hemşirelerimiz, laboratuvar çalışanlarımız ve tüm nakil ekiplerimizin emeği var" dedi.

BAĞIŞÇIMIZ ÇOK AMA...
TÜRKÖK Ulusal Kemik İliği Bankası ve gönüllü bağışçıların bu sürecin vazgeçilmez parçaları olduğunu da belirten Prof. Dr. Ateşoğlu, bağışçılara şöyle seslendi: "1 milyon 275 bin bağışçımız var. Kök hücre bağışçısı olmak, hiç tanımadığınız bir insanın yaşamında çok büyük bir fark yaratabilir. Bağışçı olmak kadar, uygun eşleşme bulunduğunda bağış kararını sürdürmek de değerlidir."

TEK SEÇENEKLERİ NAKİL OLMAK
Prof. Dr. Ateşoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü: "Hastalarımızın tek seçeneği kök hücre nakli olmak. TÜRKÖK'te taramasını yapıyoruz. Donör olduğunu görüyoruz. Hastaya da o müjdeyi vermiş oluyoruz. Ve donör vazgeçtiğini söylediği anda hasta için tam bir hayal kırıklığı oluyor. Hem hasta hem bizler hekim olarak çok üzülüyoruz. Eminim o donör de üzülüyordur. Sonrasında rahat uyuyamıyordur. Bir insanın hayatını kurtarabilecekken vazgeçmiş oluyor. Hakikaten bu işi yapacak kişiler TÜRKÖK'e donör olmaya aday olsunlar. Son aşamada etraftan duydukları ile karar vermesinler. Muhakkak bir merkeze gidip, bilgi alsınlar. Vazgeçme oranlarının düşeceğini umut ediyoruz."

KÖK HÜCRE NASIL TOPLANIYOR?
PROF. Dr. Ateşoğlu, donörden kök hücrelerin nasıl toplandığını ise şöyle anlattı: "Koldaki damardan topluyoruz kök hücreleri. Ama o kök hücreler kemik iliğinde bu nedenle öncesinde aşı uyguluyoruz. 4 günlük bir aşı süreci oluyor. 5'inci günde de hücreyi topluyoruz. Aşılar biraz kemik ağrısı yapabiliyor. Çünkü kemik iliğini aktive ediyoruz. Bu işlemden sonra bağışçı ertesi gün işine gidebilir. Sadece kol damarları ince olanlara katater takmak gerekiyor. Hücre toplama işleminde ufak bir makineden bir damardan kan gidiyor makinenin içinde dönüyor. Dönerken makine kök hücreyi alıyor. Geri kalanı vücuda geri veriyor. Vücuttan farklı bir kan hücresini de yok etmiyoruz. Bazı hastalıklarda nadir olarak kemik iliğinden hücre toplamamız gerekiyor. O zamanda ameliyathanede anestezi altında alınması gerekiyor."

NAKİL TÜRLERİ NELERDİR?
Hematopoetik kök hücre nakli, başta bazı lösemi ve lenfoma türleri olmak üzere, multipl miyelom, kemik iliği yetmezliği sendromları ve belirli kalıtsal kan hastalıklarının tedavisinde kullanılan önemli yöntemlerden biri. Kök hücre nakli, hastanın kendi kök hücrelerinin kullanıldığı otolog nakil ve uygun bir vericiden alınan kök hücrelerin kullanıldığı allojenik nakil olmak üzere iki temel grupta değerlendiriliyor. Hangi nakil yönteminin tercih edileceği; hastalığın türüne, evresine, hastanın genel sağlık durumuna ve tedavi hedeflerine göre belirlenmektedir. Özellikle tam uyumlu verici bulunamayan bazı hastalarda, yarı uyumlu aile bireylerinden gerçekleştirilebilen 'Haploidentik' nakillerin yaygınlaşması, uygun koşullarda daha fazla hastanın nakil seçeneğine erişmesine katkıda bulunmaktadır.

DONÖRLER NEDEN KORKUYOR?
"NEDEN korkuyorlar?" diye sorduğumda Prof. Dr. Ateşoğlu, şu yanıtı verdi: "Büyük ihtimalle kendi sağlıklarını kaybedeceklerini düşünüyorlar. İşlem sırasında uygulanan aşılar var. Bazen hücre toplarken ameliyathaneye girebiliyorlar. Anestezi almaları gerekiyor. Merak etmesinler onlara zarar verecek bir işlem değil bunlar."