Su ayak izi nedir? Su ayak izi nasıl hesaplanır?

Dünyada sürekli olarak artan nüfus, küresel ısınma ve kuraklık gibi sebeplerle suya talep artış göstermekte ve de tatlı su kaynakları gün geçtikçe azalmaktadır. Gezegenimizde insan kullanımına uygun tatlı su miktarı her talebimizi karşılayamayacak kadar sınırlıdır. Bu bağlamda öne çıkan kavramlardan bir tanesi de su ayak izidir. Gezegenimizi düşünüp su tüketimine dikkat eden bireyler su ayak izi kavramını ve bunun nasıl hesaplandığını bilmek isterler.
Giriş Tarihi: 27.01.2022 15:41

Su ayak izi, adı ilk defa 2002 yılında geçmeye başlayan bir kavramdır. Bu kavramı ortaya atan kişi, Hollanda Twente Üniversitesi'nin su yöntemi profesörü ve aynı zamanda su Ayak izi Ağı'nın kurucu ortaklığını ve bilimsel direktörlüğünü yapan Arjen Hoekstra'dır. Su ayak izi, insanlar tarafından tüketilen suyu gösterir. Su ayak izi üçe ayrılır; mavi su ayak izi, yeşil su ayak izi ve gri su ayak izi.

Su ayak izi nedir?

Su ayak izi, insanlar tarafından tüketilen su kullanım kapsamını gösterir. Bir bireyin, bir topluluğun ya da bir işletmenin su ayak izi; bunlar tarafından tüketilen veya işletme tarafından üretim için kullanılan toplam tatlı su hacmi olarak tanımlanır.

Su kullanımı, birim zamanda tüketilen veya kirlenen su hacmi toplamı olarak ölçülür. Su ayak izi; herhangi bir tanımlı tüketici grubu (birey, aile, şehir, ulus olabilir), üretici grubu (kamu kuruluşu, ekonomi sektörü), tek bir süreç (bulgur yetiştirme gibi) veya bunlar dışında başka bir hizmet için hesaplanabilir.

  • Mavi su ayak izi: bir malın ya da bir hizmetin üretim sürecinde kullanılan yüzey ve yeraltı tatlı su kaynaklarının toplam miktarıdır.
  • Yeşil su ayak izi: Bir malın ya da bir hizmetin üretim sürecinde kullanılan toplam yağmur suyu hacmidir.
  • Gri su ayak izi: belirli bir su kalitesini sağlamak için su kaynaklarına doğrudan boşaltılan ya da dolaylı bir şekilde karışan atık sulardaki kirletici derişimin seyreltilmesiyle sınır değerlere düşürülmesi için gereken tatlı su miktarıdır.

Su ayak izi nasıl hesaplanır?

Su ayak izinin hesaplanması; kişi, sektör, ürün ülke ve iller için farklı farklıdır. İşletme ve üretim sistemlerinin faaliyetlerini sürdürebilmek için gereken su tüketimi hesaplaması ve su ayak izi hesaplamasında ISO 14046 standartları kullanılır.

Bu standart; su ayak izini değerlendiren, raporlama gereklilikleri ve ilkelerini belirleyen uluslararası bir standarttır. Su ayak izinin hesaplanması için internet üzerinde bulunan su ayak izi hesaplama araçlarını kullanmak en mantıklı yöntemdir.

Su ayak izi kaç olmalı?

Türkiye üç tarafı denizlerle çevrili bir ülke olmasına rağmen "su stresi bulunan" ülkeler kategorisinde yer alır. Ayrıca yıllık ortalama yağış miktarı 643 mm'dir ve bu dünya ortalamasının oldukça altındadır. Bu nedenle suyun dikkatli kullanılması gereken ülkeler arasındadır.

1996- 2005 yılları arasında kişi başına düşen su ayak izi 1.642 metreküp iken, 2006- 2011 yılları arasında bu sayı 1.977 metreküpe çıkmıştır. İlerleyen senelerde Türkiye'nin su kıtlığı çekmemesi için su ayak izi bunlardan çok daha düşük bir sayı olmalıdır.

Su ayak izi nasıl azaltılır?

Su ayak izini azaltabilmek için öncelikle bireyin ne kadar su tükettiğinin farkında olması gerekir. Bu farkındalıktan sonra su ayak izini ölçmeli ve su kaynakları üzerinde yarattığını etkilerinin farkına varmalıdır. Ayrıca bireyler küçük değişikliklerin büyük etkileri olabileceğini de unutmaması gerekir. Bu bağlamda su ayak izini azaltmak için yapılabilecekler şunlardır:

  • Sürdürülebilir üretim ile üretilen sertifikalı ürünler tercih etmek.
  • Evsel su kullanımında tasarruf için önlemler almak.
  • İhtiyacın üzerinde su tüketiminden kaçınmak.
  • İhtiyacın üzerinde; kıyafet, yiyecek vb. tüketimlerden kaçınmak.
  • Her atığı çöp olmadığının farkına varılmalı ve geri dönüşebilir atıkları ayırmak.
  • Enerji ve su tasarruflu ürünler tercih etmek.
  • Su kaynakları konusunda çalışan topluluklara destek olma.

X
Sitelerimizde reklam ve pazarlama faaliyetlerinin yürütülmesi amaçları ile çerezler kullanılmaktadır.

Bu çerezler, kullanıcıların tarayıcı ve cihazlarını tanımlayarak çalışır.

İnternet sitemizin düzgün çalışması, kişiselleştirilmiş reklam deneyimi, internet sitemizi optimize edebilmemiz, ziyaret tercihlerinizi hatırlayabilmemiz için veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız.

Bu çerezlere izin vermeniz halinde sizlere özel kişiselleştirilmiş reklamlar sunabilir, sayfalarımızda sizlere daha iyi reklam deneyimi yaşatabiliriz. Bunu yaparken amacımızın size daha iyi reklam bir deneyimi sunmak olduğunu ve sizlere en iyi içerikleri sunabilmek adına elimizden gelen çabayı gösterdiğimizi ve bu noktada, reklamların maliyetlerimizi karşılamak noktasında tek gelir kalemimiz olduğunu sizlere hatırlatmak isteriz.