James Webb, süper kütleli kara deliklerin beslenme sırrını çözdü
James Webb Uzay Teleskobu (JWST), evrenin henüz ilk 1 milyar yılında devasa boyutlara ulaşan süper kütleli kara deliklerin nasıl bu kadar hızlı büyüyebildiğine dair tarihi bir keşfe imza attı.
- Teknokulis
- 00:00 | 21.07.2026
- 14:12 | 21.07.2026
Normal şartlarda kara delikler madde yutarken kutuplarından güçlü jetler fırlatarak gaz ve tozu galaksi dışına iter. Bu durumun kara deliğin kendi besin kaynağını uzaklaştırarak büyümesini durdurması bekleniyordu. Ancak JWST, kara deliklerin adeta kozmik bir geri dönüşüm sistemi kullandığını ortaya çıkardı. Kara deliğin dışarı fırlattığı gaz tamamen uzaklaşmıyor; zamanla soğuyarak ince, uzun gaz filamentleri (iplikçikler) halinde galaksinin merkezine geri dönüyor ve kara deliği yeniden beslemeye başlıyor.
Bilim insanları bu döngüyü kanıtlamak için 145 milyon ışık yılı uzaklıktaki NGC 4696 galaksisini inceledi. JWST, saniyede 600 kilometre hızla hareket eden ve merkeze doğru çöken dev bir gaz sarmalını ayrıntılı biçimde haritalandırdı. Araştırma ekibinden Helen Russell'ın "kapalı döngünün kayıp halkası" olarak nitelendirdiği bu gözlem, erken evrendeki kara deliklerin dışarı ittikleri maddeleri geri dönüştürerek nasıl hızla süper kütleli boyutlara ulaşabildiğini kanıtlamış oldu.