Bakterilerde plastik parçalayan yeni “Pac-Man Enzimi” keşfedildi
Almanya’daki Konstanz Üniversitesi araştırmacıları, bazı polyester plastikleri parçalayabilen yeni bir bakteri enzimi keşfetti. Geniş ve açık yapılı etkin bölgesi nedeniyle “Pac-Man enzimi” olarak adlandırılan molekül, plastik kirliliğiyle mücadele çalışmalarına yeni bir araştırma alanı kazandırabilir.
- Teknokulis
- 00:00 | 04.09.2026
- 11:27 | 04.09.2026
Bilim insanları, uzun zincirli alifatik polyesterlerden üretilen LCAP adlı biyoplastik filmleri üniversitenin botanik bahçesindeki orman toprağına yaklaşık 10 santimetre derinlikte gömdü. Aynı malzemeyi laboratuvarda toprak örnekleriyle karıştıran ekip, mikrobiyal parçalanmayı bir yıl boyunca takip etti.
PLASTİK FİLMLERDE BAKTERİ BOYUTUNDA DELİKLER OLUŞTU
İncelemelerde biyoplastiklerin yaklaşık 250 ila 330 gün içinde tamamen parçalandığı, geleneksel sert plastik HDPE'de ise neredeyse hiçbir değişim yaşanmadığı belirlendi. Elektron mikroskobu görüntülerinde filmlerin üzerinde bakterilerin şekline ve büyüklüğüne benzeyen küçük delikler görüldü.
Araştırmacılar, bakterinin hücre yüzeyine tutunan LCPH1 adlı enzimin plastiği monomer adı verilen daha küçük yapı taşlarına ayırdığını doğruladı.
PENİSİLİNİ DE PARÇALAYABİLİYOR
Enzimin yalnızca polyesterleri değil, penisilin G ve ampisilin gibi beta-laktam antibiyotikleri de parçalayabildiği ortaya çıktı. Bu çift işlev, çevredeki plastik atıklarla antibiyotik direnci arasındaki olası bağlantının araştırılması açısından önem taşıyor.
Uzmanlar keşfin bütün plastikleri ortadan kaldıracak hazır bir çözüm olmadığını vurguluyor. Bulgular, mikroorganizmaların parçalayabileceği kimyasal bağlara sahip biyoplastiklerin geliştirilmesine yardımcı olabilir. Çalışma, The ISME Journal dergisinde yayımlanarak bilim dünyasına duyuruldu.