Arı yuvalarından çıkan sır: Doğada hızla çözünen yeni nesil plastiklere ilham olabilir
Her yıl üretilen yüz milyonlarca ton sentetik plastik, doğada yüzyıllarca bozulmadan kalarak ekosistemleri tehdit ediyor. Ancak bilim insanları, bu küresel krizin çözümünü yeraltında yaşayan "selofan arılarının" (Colletes inaequalis) yuvalarında bulmuş olabilir. Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlanan yeni bir araştırmaya göre, bu arıların ürettiği doğal polimer, doğada hızla çözünebilen sürdürülebilir plastiklerin üretimi için kritik ipuçları sunuyor.
- Teknokulis
- 04.11.2026 10:59
Selofan arıları, yeraltındaki yuvalarını iğnelerine bağlı özel bir bezden salgıladıkları esnek, şeffaf ve polyester benzeri bir malzemeyle kaplıyor. Yıllar boyunca aynı bölgede on binlerce yuva yapılmasına rağmen, moleküler yapısı endüstriyel polietilene benzeyen bu astarın toprakta birikmediği fark edildi. Araştırmacılar, laboratuvar testleri ve mikroskobik incelemelerle, malzemenin toprakta şaşırtıcı bir hızla parçalandığını kanıtladı. Başlangıçta katlandığında dahi şeklini koruyan ve son derece esnek olan bu yuva astarının sadece dört ay içinde ağırlıkça %73'ten %40'a düştüğü tespit edildi. Yedinci ayda gözle görülür şekilde çatlayan malzeme, on birinci aya gelindiğinde ise tamamen kırılgınlaşıp ufalanıyor.
Kristal yapısına rağmen toprağa bu kadar hızlı karışabilmesi bilim dünyasında şaşkınlık yarattı. Uzmanlar şimdi, doğanın sunduğu bu benzersiz yapının enzimler ve suyla nasıl hızla parçalandığını tam olarak çözerek, gelecekte doğada iz bırakmayan tek kullanımlık çevre dostu plastiklerin üretimini hedefliyor.