CERN'deki bilim insanlarından Zepto evrene ilk bakış
Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'nde (CERN) görevli fizikçiler, doğanın en nadir rastlanan maddi bozunumlarından birine tanık olarak, atomdan milyarlarca kat küçük gizemli "zepto evrenin" kapılarını araladı. Kırk yılı aşkın süredir peşine düşülen bu tarihi keşif, evrenin en küçük boyutlarındaki fizik kurallarını anlamamız için devrim niteliğinde bir adım kabul ediliyor.
- Teknokulis
- 06.11.2026 12:16
Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda yıllardır devam eden ışık hızındaki proton çarpışmalarından birinde ilk kez, "nötr B mezonu" adı verilen atom altı bir parçacığın müon ve antimüon çiftine dönüştüğü gözlemlendi. Standart Model'in, her 10 milyar bozunumda sadece bir kez gerçekleşeceğini öngördüğü bu olağanüstü nadir olayı saptamak bugüne kadar imkansız görülüyordu. Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda 2024 yılında yapılan sistem yükseltmeleri ve son teknoloji yapay öğrenme algoritmalarının devreye girmesi, arka plan gürültüsünü filtreleyerek bu mikro iğnenin devasa bir samanlıkta bulunmasını sağladı.
Araştırma şimdilik mevcut fizik teorileriyle uyumlu görünse de, bilim insanları gelecekteki ölçümlerin bizi doğrudan zeptometre ölçeğindeki eşsiz olaylarla tanıştıracağına inanıyor. Eğer başarılırsa, bu keşif evrenin Büyük Patlama'dan hemen sonraki ilk saniyesinin anlaşılmasına ışık tutabilir.