Mars'ta gizemli gaz keşfedildi! Volkanik hareketliliğin işareti olabilir

Bilim insanları, Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Trace Gas Orbiter uzay aracındaki Atmosferik Kimya Paketi'nden elde edilen verileri inceledi. Araştırmada, Mars atmosferinde milyarda birkaç parçacık düzeyinde hidrojen klorür (HCl) gazı belirlendi.

Dikkat çekici olan ise gazın, Güneş'e en uzak konumda bulunduğu ve sıcaklıkların düştüğü aphelion mevsiminde, özellikle Alba Mons yanardağı çevresinde tespit edilmesiydi. Bu dönemde böyle bir gazın görülmesi beklenmiyordu.

YÜZLERCE KİLOMETRELİK ÇATLAKLAR DİKKAT ÇEKTİ

Araştırmacılar, gazın tespit edildiği bölgelerin yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerini de mercek altına aldı. HiRISE, CaSSIS ve CTX kameralarından elde edilen görüntülerde, daha önce Mars'ta tanımlanmamış dar çatlaklar belirlendi.

Bazıları yalnızca birkaç onlarca santimetre genişliğinde olan bu çatlakların, yer yer onlarca kilometre boyunca uzanan kümeler oluşturduğu görüldü. Bilim insanlarına göre bu yapılar, bölgedeki tektonik ve volkanik oluşumlarla bağlantılı olabilir.

GAZ, GEZEGENİN DERİNLİKLERİNDEN YÜKSELİYOR OLABİLİR

Araştırma ekibi, çatlakların derinlerdeki magma kütlelerinden yükselen hidrojen klorür için bir geçiş yolu oluşturabileceğini düşünüyor. Gazın, yüzeye ulaşmadan önce buz bakımından zengin donmuş toprak katmanlarıyla etkileşime girmiş olması da ihtimaller arasında.

Bu süreç, belirgin bir ısı izi bırakmadan gerçekleşebilir. Dolayısıyla Mars'ta bugüne kadar aktif volkanizmaya ilişkin ısı kaynaklarının tespit edilememiş olması, bu olasılığı tamamen ortadan kaldırmıyor.

Araştırmacılar, hidrojen klorürün Mars atmosferinde yaklaşık bir Mars günü kaldığını varsayarak gaz sızıntısının saniyede 3 kilogramdan az olabileceğini hesapladı. Bu miktar, Dünya'daki volkanlarda görülen gaz salımının düşük seviyeleriyle karşılaştırılabilir.

MARS'TA VOLKANİK FAALİYETLER HâLâ SÜRÜYOR MU?

Bilim insanları, Mars'ın Güneş'e en yakın olduğu dönemde gerçekleşen ve saniyede yaklaşık 180 kilograma ulaştığı tahmin edilen çok daha büyük hidrojen klorür salımının doğrudan volkanik kaynaklı olduğunu düşünmüyor. Ancak bu klorun bir bölümünün geçmişteki magmatik faaliyetlerden kaynaklanmış olabileceğini belirtiyor.

Araştırmaya göre Mars atmosferindeki hidrojen klorürün miktarı; dönemsel volkanik hareketlilik, atmosferdeki kimyasal süreçler ve yüzeydeki tuzlar, perkloratlar ile buz katmanlarında depolanma arasında gerçekleşen karmaşık bir döngüyle bağlantılı olabilir.