İstanbul haritasındaki semtlerin sırrı çözüldü! ‘Köy’ isimleri nereden geliyor? İşte bilinmeyen hikayeleri…

İstanbul gibi binlerce yıllık bir geçmişe ev sahipliği yapan megakentte, her gün önünden geçtiğimiz veya sınırları içinde yaşadığımız semtlerin adları bize oldukça sıradan gelebilir. Ancak haritadaki o isimlerin arkasına baktığımızda, çoğu zaman tahmin bile edemeyeceğimiz tarihi olaylar, padişah fermanları ve şaşırtıcı rivayetlerle karşılaşıyoruz. Mega kentin sokaklarında adım atarken algınızı değiştirecek, semt isimlerinin duyanı şaşkına çeviren o kuruluş hikayelerini sizler için bir araya getirdik. KADIKÖY Osmanlı öncesinde bölgenin antik çağdaki ismi Kalkedon'du (Chalcedon). Bu ismin Antik Yunancada 'bakır ülkesi' veya 'bakır diyarı' anlamına geldiği düşünülmektedir. Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'un fethinin ardından yörenin yönetimini ilk kadı olan Celalzade Hızır Bey'e mülk olarak vermiştir. Zamanla bu yerleşim yeri 'Kadı Köyü' olarak anılmaya başlanmış, bu isim halk dilinde zamanla Kadıköy şeklini almıştır. ÇENGELKÖY Çengelköy ismi, Osmanlı döneminde bu bölgede gemi çapası ve çengel üretilmesi ya da tekneleri bağlamak için kullanılan çengellerden dolayı 'Çengelli Koy' denmesi ve zamanla bu ismin 'Çengelköy' olarak değişmesi nedeniyle ortaya çıkmıştır BAKIRKÖY Bölge ilk olarak Bizans döneminde askeri bir merkez olan Hebdomon (Yedinci) adıyla anılmış, daha sonra Yunancada 'Uzun Köy' anlamına gelen Makrohori adı verilmiştir. Cumhuriyet döneminde yabancı kökenli yer adlarının Türkçeleştirilmesi kapsamında 1925 yılında eski adı Makriköy'ün fonetik (ses benzerliği) ve Türkçe anlam uyumuna göre değiştirilmesiyle gelmiştir. POLONEZKÖY Prens Adam Czartoryski tarafından 1842 yılında kurulan köy, Polonyalı göçmenlerin buraya yerleşmesi ve zamanla halk arasında bu adla anılması sonucunda gelmektedir İlk adı Adampol olan köy zamanla Türkçe konuşan çevre halkının köyü kuranların Polonyalı (Polonez) olmasından dolayı burayı Polonezköy olarak adlandırmasıyla bugün Polonezköy olarak anılıyor. ALİBEYKÖY Burası adını Karesi Beyliği Emirlerinden Gazi Evrenos Bey'in oğlu Ali Bey'den aldı. Orhan Bey zamanında Osmanlı'ya bağlanan Karesi Beyliği, Rumeli'deki fetihlerde öncüydü. Gazi Evrenos Bey'in oğlu Ali Bey de ailesinin namını sürdürdü ve Fatih Sultan Mehmet'i fetihlerinde destekledi. Padişah da başarılarından ötürü onu şimdiki Alibeyköy semti sınırlarında bir çiftlikle ödüllendirdi. Bu semtin alâmetifarikası, sadece fetihleriyle ünlü beyleri değil bir de uçsuz bucaksız mısır tarlalarıydı. Ama günümüzde tarlalar yerini semtin göbeğindeki dev mısır heykellerine bıraktı. ATAKÖY Osmanlı Dönemi zamanındaki ismi 'Baruthane' olan semt, 1950 yılından sonra modern yerleşime dönüşürken anket sonucu ile ismi 'Ataköy' olarak belirlendi. ARNAVUTKÖY Ortaköy ve Bebek arasında yer alan semtin İlk Çağ'da adı Hestai, Bizans döneminde ise Promotu ve Anaplus'tu. Burası uzun süre Vicus Michaelicus veya Scaleae (İskele) adıyla da anıldı. Fatih Sultan Mehmet , Arnavutluk'u Osmanlı topraklarına katınca, buraya Arnavut göçmenler yerleştirildi ve bölge bu ismi aldı. 16. yüzyılda, üzüm bağlarıyla ünlü bu yörede halkın avlanmasının yasaklanması istenmiş, bostancıbaşına gönderilen bir fermanda burası Arnavutköy olarak geçmişti. BAHÇEKÖY İstanbul'un Sarıyer ilçesine bağlı Bahçeköy'ün ismi, eski adı 'Belgradköy' olan yerleşimin su kaynaklarını korumak amacıyla orman dışına taşınmasından gelir. ÇEKMEKÖY Çekmeköy adı, kesin bir tarihi belgeye dayanmamakla birlikte halk arasında anlatılan iki temel rivayete dayanır. Yedi Kardeş Rivayeti: Köyün Fatih Sultan Mehmet döneminde yedi kardeş tarafından kurulduğu, kardeşlerden altısının eşkıyalar tarafından öldürülmesi üzerine son kalan kardeşin 'çekme tetiği' diyerek çatışmadan kurtulduğu ve köyün adının buradan geldiği rivayet edilir. Avcılık Rivayeti: Bölgenin eski zamanlarda yoğun ormanlık olmasından dolayı avcıların avladıkları büyük hayvanları çekerek köye getirmeleri sebebiyle bu ismi aldığı da söylenir. ERENKÖY Bir zamanlar üzüm bağlarıyla ünlü bu köyün geçmişi, Orhan Gazi döneminde bölgeye yerleşen akıncılara ve savaşçı dervişlere uzanıyor. Burada oturan ve halk tarafından çok sevilen Eren Baba; çevresindekilere bilgeliğini, semte ise adını bahşetti. 1800'lerin sonunda Haydarpaşa-İzmit demiryolu Bostancı'ya uzatıldığında ise istasyona göre içeride kalan asıl Erenköy, İçerenköy adını aldı. MECİDİYEKÖY 19. yüzyılın ortalarında (1839-1861 yılları arasında), Osmanlı sınırlarında yaşanan göçler nedeniyle İstanbul'a sığınan muhacirler bu bölgeye yerleştirildi. Bölgeyi imara açıp göçmenlere toprak ve yaşam alanı sağlayan padişah Sultan Abdülmecid onuruna buraya Türkçe 'Mecid'in Köyü' anlamında Mecidiyeköy adı verildi ORTAKÖY Kanuni Sultan Süleyman döneminde Türklerin yerleştiği bu bölge, Beşiktaş ile Kuruçeşme arasında ya da Boğaz hattının orta yerinde bulunduğu için Ortaköy adını aldı. Başka bir coğrafi görüşe göre ise yerleşim yeri ortadan denize dökülen bir dere vadisinin tam ortasındaydı SEFAKÖY Semt, 1879-1890 yılları arasında Bulgaristan'ın Deliorman bölgesinden göç eden Karaömeroğlu İbrahim Safra tarafından kurulmuştur. Yerleşim ilk olarak kurucusunun soyadına atfen Safraköy (halk arasında kısaca Safra) adını almıştır. Bu isim zaman içinde halk dilinde değişime uğrayarak bugünkü Sefaköy halini almıştır. YENİKÖY Antik çağlarda Neapolis (Yenişehir) adıyla anılan yöreye, Bizans döneminde epey bol olan çilek bahçeleri ve kocayemiş ağaçları nedeniyle 'koca yemişlik' anlamına gelen Kommarodes deniliyordu. Burası fetihten sonra Kanuni Sultan Süleyman'ın fermanıyla kuruldu. İlk sakinleri Romanya'nın Geni Bölgesi'ndendi. Bu nedenle Geniköy adı ile anılan köy, Kanuni'nin buyruğu ile Yeniköy olarak anıldı. PEKİ TÜRKİYE'DE 81 İLİN İSİMLERİ NEREDEN GELİYOR? İLK KEZ DUYACAKSINIZ: İŞTE ŞEHİRLERİN İSİM HİKAYELERİ Türkiye'den illerin isimlerinin nereden geldiğini merak ediyor musunuz? Ülkemizde bulunan 81 il tarih boyunca farklı isimler aldı. Osmanlı döneminden bu yana sadece 15 ilin ismi değişmedi. Şehirlerin isimlerinin nereden geldiği de internette en çok araştırılan konulardan biri... İşte 81 ilin isimlerinin çıkış hikayeleri... 1-ADANA 2- ADIYAMAN 3-AFYONKARAHİSAR Hisar kelimesi kuşatma anlamına gelmektedir, karahisar ise acılarla, zorluklarla elde edilen yer anlamında kullanılır. Bu bölge de zorluklarla elde edildiği için ilk zamanlarda karahisar olarak anılmaktaymış. Zaten bölgede de inşa edilmiş kaleler vardır. Osmanlı döneminde de bu bölge karahisar olarak biliniyormuş. 1061 yılında bölgede afyon yetiştirilmesi ile karahisar kelimesinin önüne afyon eklenmiş, daha sonrasında yeniden çıkarılmıştır. 2005 yılına kadar da Afyon olarak bilinen şehrin ismine karahisar yeniden getirilmiştir. 4-AĞRI Eskiden ''Karakilise'' ve ''Karaköse'' ismi ile bilinen şehir daha sonrasında Ağrı ismini almıştır. Eskiden pek çok kiliseye ev sahipliği yapan şehirde siyah taşlardan örülmüş bir kilise bulunuyordu. Karakilise ismi ile pek çok yer olduğu için Karaköse daha sonrasında Ağrı ismi kullanıldı. Ağrı ismi de Ağrı Dağı'ndan gelmektedir. Ağrı Dağı'nın ismi de bölgedeki Ararat Dağı'nın zaman içerisinde Aran ve daha sonra Ağrı halini alması ile oluşmuştur. 5-AMASYA 6-ANKARA Ankara ile ilgili pek çok rivayet bulunur fakat bunlardan en çok bilineni Eşek Kulaklı Midas ile ilgili olandır. Rivayete göre Frig Kralı Midas bu bölgede bir deniz çapası bulur. Frigce dilinde deniz çapası ''Anker''dir. Deniz çapasını bulduğu yerde şehir kuran Midas bölgeye Anker ismini vermiştir. Zaman içerisinde Anker Ankara haline dönmüştür. 7-ANTALYA 8-ARTVİN 9- AYDIN 10-BALIKESİR Bizans imparatoru Hadrianus bölgeye av partileri için gelmektedir, bu yüzden de bölgeye bir kale yaptırmıştır. Balık ismi şehir anlamına gelmektedir, bu yüzden de bölgeye Hisar Şehri anlamına gelen Balıkesir denmiştir. Bir diğer rivayet ise balın çok olduğu bu bölgeye bol balın olduğu yer anlamına gelen ''balı kesir'' denmeye başlanmıştır. 11-BİLECİK Belekoma, Bitinya, Bileydik ve sonunda Bilecik ismini alan şehrin isminin anlamına dair efsane de çok ilginçtir. Doğu'dan bu bölgeye yerleşmek için gelen bir grup kenti kurmak için toprağı kazmaya başlar. Mola verip kazı yerine geri döndüklerinde kazı yaptıkları aletlerin ve eşyaların başka yere taşındığını görürler. Bu olay 2-3 kez daha tekrarlanır en sonunda halk ''Bileydik kenti buraya kurardık.'' derler. Bileydik ismi zaman içinde Bilecik ismini evrilir. 12-BİNGÖL ''Temiz su'' anlamına gelen Bingöl ismini Bingöl Dağı'ndan alır. Dağın isminin geldiği hikaye ise oldukça ilginçtir. Bölgede savaşan ordulardan biri çevrede su arar ve ona dağı tarif ederler. Dağın tepesine çıkan asker küçük bir su birikintisinden ziyade daha fazla gölün olduğunu görür ve ''burada bir göl yok, bin göl var!'' diye bağırır. Böylece dağın ismi Bingöl olur. Tabii ki bu kanıtlanmış bir hikaye değil, halk arasında dolaşan bir rivayettir. 13- BİTLİS Asurlular tarafından Bit-Liz, Persler ve Yunanlılar tarafından Bad-Lis, Bizanslılar tarafından da Bal-Lais-on veya Baleş, Araplar tarafından Bad-Lis olarak kullanılmıştır. İlk kullanıldığı döneme bakınca Asur dilince Bit kale anlamındadır, Bit-Liz ismi de Liz'in kalesi anlamını taşımaktadır. Zaman içerisinde Bit-Liz kelimesi evrilmiştir, yani özünde hala Liz'in kalesi anlamına gelir. 14-BOLU Kayıtlarda geçen ilk ismi Bithynion olan Bolu için zaman içinde Romalılar tarafından Claudiopolis ismi kullanılmıştır. Sonrasında bölgeye gelen Türkler söylemesi daha kolay olsun diye sadece polis demişlerdir. Zaman içerisinde halk dilinde polis Bolu ismine dönmüştür. Nasıl polisten Bolu'ya geldiğini biz de çözemedik. 14-BURDUR Eski Yunan mitolojisine göre tanrıların gazabından kaçan Ulis şu anki Burdur'un olduğu bölgeye doğru gelir. Bölgeye yaklaştıkça Rumca bir ses duyar. Birileri ona Rumca ''Ezostas'' yani ''Burada dur!'' demektedir. Bölgeye yerleşip köy kuran Ulis'ten sonra bölgenin ismi Ezostas olarak anılmaya başlamıştır. Yıllar sonra bölgeye gelen Selçuklular Ezostas'ın ne anlama geldiğini sorarlar ve anlamını öğrenince Burada Dur olarak söylemeye başlarlar. Zaman içerisinde Burdur'a evrilir. 16-BURSA 17-ÇANAKKALE 18-ÇANKIRI 19-ÇORUM 20-DENİZLİ 21-DİYARBAKIR Bakır ülkesi anlamına gelmektedir. Bu ismin kaynağı Diyar-ı Bekir'dir. Bekir'in memleketi anlamına gelir. Bunun nedeni de Bekir b. Va'il adlı Arap göçebe boyunun buraya yerleşmiş olmasından kaynaklanır. Diyarbakır'ın eskiden kullanılan adı ''Gelen'' anlamına gelen Amid'dir. Dede Korkut kitabında Amid'e Hamid de denilmiştir. 22-EDİRNE 23-ELAZIĞ 24-ERZİNCAN 25-ERZURUM 26-ESKİŞEHİR 27-GAZİANTEP Şehrin bilinen en eski adı Antiochia ad Taurum'dur. Toroslar'ın karşısındaki Antakya anlamına gelen bu isim Romalılar tarafından kullanılmıştır. Daha sonrasında bölgeye gelen Araplar şehrin ismini Ayıntap olarak değiştirmiştir. Ayıntap isminin kökeni Hitit dilince han toprağı anlamına gelen hantap isminden türetilmiştir. Bunun yanı sıra Farsça'da Ayıntap kelimesi pınarı bol anlamına gelmektedir. Zaman içerisinde Ayıntap Antep olarak değişmiştir. 28-GİRESUN 29-GÜMÜŞHANE 30-HAKKARİ 31-HATAY Bu şehre ismini Atatürk vermiştir. Hıtay ismini taşıyan yarı göçebe toplum 10.yüzyılda Çin'e gitmiş ve Çin'in kuzey kısmını işgal etmiştir. Çin'deki bu bölgeye Hıtay denilmiştir. Atatürk de Hıtaylıların Antakya bölgesine geldiğine inanıyordu ve bu nedenle bu şehre Hatay ismini vermiştir. 32-ISPARTA 33-MERSİN 34-İSTANBUL 35-İZMİR 36-KARS 37-KASTAMONU 38-KAYSERİ 39-KIRKLARELİ Bizans döneminde şehrin adı kırk kilise anlamına gelen Saranta Ekklesies'miş. Sonrasında bölgeyi fetheden Türk akıncıları şehirde verdikleri 40 şehiti anmak için Kırklareli ismini vermiştir. 40-KIRŞEHİR 41-KOCAELİ 42-KONYA 43-KÜTAHYA 44-MALATYA 45-MANİSA 46-KAHRAMANMARAŞ Şehrin gerçek ismi Markasi'dir ama halk arasında Maraş olarak anılmıştır. Kurtuluş Savaşı'nda Maraş halkının işgale direnmesi ile Kahraman unvanını almıştır. 47-MARDİN Mardin isminin Süryanice bir kelime olan Marde'den geldiği rivayet edilmektedir. Romalılar Maride, Araplar ise Mardin ismini vermiştir. Bir diğer rivayete göre şehrin ismi Kürtçe kökenlidir. Mer-din yani erkek, yiğit görülen anlamına gelir. 48-MUĞLA 49-MUŞ 50-NEVŞEHİR 51-NİĞDE 52-ORDU 53-RİZE 54-SAKARYA 55-SAMSUN 56-SİİRT 57-SİNOP 58-SİVAS 59-TEKİRDAĞ 60-TOKAT 61-TRABZON 62-TUNCELİ 63-ŞANLIURFA İlk zamanlarda Arach, Erech, Orhay, Edessa ve Ruha isimleri ile anılan şehir daha sonra Urhai olarak anılmaktadır. Urhai ve Orhay isimleri bölgenin sakinleri Süryaniler tarafından verilmiştir. Daha sonrasında bölgeye gelenler suyu bol anlamında olan Edessa ismini vermiştir. Sonrasında güzel çeşme anlamına gelen Kaliruha ismi kullanılmıştır. Bölgeye Arapların gelmesi ile birlikte Kali kelimesi atılarak Ruha ismi ile anılmaya başlanmış, zaman içerisinde Urfa ismine evrilmiştir. 64-UŞAK 65-VAN 66-YOZGAT 67-ZONGULDAK 68-AKSARAY 69-BAYBURT 70-KARAMAN 71-KIRIKKALE 72-BATMAN 73-ŞIRNAK 74-BARTIN Antik çağdaki ismi Parthenios olan şehir zaman içerisinde Bartın şeklinde söylenmeye başlanmıştır. Parthenios isminin verilmesinin sebebi ise, Okenaus'un çocuklarından biri olan sular tanrısı Parthenios'dur. Bölgedeki sulardan ve denizlerden dolayı bu ismin verildiği düşünülmektedir. Antik çağda, Parthenios adı verilen Bartın Irmağının kenarında kurulan Bartın Kentinin Parthenia adıyla anıldığı ve zamanla Bartın'a dönüştüğü yazılı kaynaklardan anlaşılmaktadır. 75-ARDAHAN 76-IĞDIR Iğdır ismi 24 Oğuz boyundan biri olan Oğuz Han'ın torunu Iğdır Bey'den gelmektedir. Bölgeyi fetheden Iğdır Bey'in ismi kente verilmiştir. 77-YALOVA Osmanlı döneminde Çiftlikköy'den Çınarcık iline kadar olan bölgeye Yalakabad ismi verilmiştir. Yali, yala kelimeleri kıyı anlamındadır. Zaman içerisinde buranın ismi Yalı ovası olarak anılmış sonra da Yalova'ya evrilmiştir. 78-KARABÜK İsmini coğrafi ortamdan alan bu şehir ''kara'' ve ''bük'' kelimelerinin birleşiminden oluşmaktadır. Anlamı kara çalılık yer olarak bilinmektedir. 79-KİLİS Şehrin ismine Osmanlı kaynaklarında Kiris Kalesi olarak rastlanılmıştır. Grant Dictioner'de Cyrrhus efendi anlamındaki Kiris olarak geçmektedir. Araştırmalara göre bu ismin 8.yüzyılda bölgeye gelen Türkmenler tarafından ortaya atıldığı düşünülmektedir. Zaman içerisinde Kiris halk dilinde Kilis'e çevrilmiştir. 80-OSMANİYE Osmanlı zamanında şehre bölgede çıkan isyanları bastırmak için Fırka-i İslahiye isimli bir ıslah ordusu gönderilmiştir. Sonrasında da şehri bu ordu kurmuştur. Şehir kurulurken o bölgede büyük bir öneme sahip Osmanlı köyü unutulmamıştır. O yüzden de buraya bu köyün ismi verilmiştir. 81-DÜZCE Coğrafi konumundan dolayı bu bölge uzun bir süre Düzbazar olarak anılmış daha sonrasında bu bölgede kurulan pazara da aynı isim verilmiş. Düzce il olduğunda ise hep anılan isminin kullanılması uygun görülmüş.

İstanbul haritasındaki semtlerin sırrı çözüldü! ‘Köy’ isimleri nereden geliyor? İşte bilinmeyen hikayeleri…

Beyoğlu 21 numaralı apartmanın cinayeti çözüldü! SABAH katilin ifadesine ulaştı: Öldürdüğü adamın parasıyla kumar oynadı

Kıbrıs-İngiltere hattında sahte donör skandalı! Danimarkalı istedi, Türk çıktı

Fransa'da "sarı yelekliler" alarmı! Hükümetten yeni hamle: Tansiyon düşmüyor