Silahsız İngiliz komutan 95 yıldır bağrımızda

Çanakkale Savaşları'nda hayatını kaybeden Yarbay Wylie, Türkleri sevdiği için silah kullanmayıp sahile elinde kırbacıyla çıkmıştı. Wylie'nin mezarı, Gelibolu'daki tek bireysel mezar özelliği taşıyor

Gelibolu Yarımadası, savaş tarihinde eşine belki de hiç rastlanmayan bir olayın kahramanını koynunda yatırıyor: İngiliz Yarbay Charles Hotham Montagu Doughty- Wylie... "Çanakkale 1915" adlı dergide yer alan bilgilere göre, Birinci Dünya Savaşı'ndan önce Anadolu'da diplomat olarak görev yapmış, Türkleri seven, hem Osmanlı sultanından, hem de İngiltere kralından madalya almış tek subay olan Wylie, Osmanlı'ya karşı Çanakkale'de savaşırken öldü. Wylie, Kraliyet Askeri Akademisi Sandhurst'ten 1889'da mezun oldu. Hindistan, Girit ve Somali'de asker ve diplomat olarak görev yaptı. 1906'da, konsolos yardımcısı olarak Konya'ya atandı.



KRAL VE PADİŞAHTAN MADALYA

Adana'da 1909'da çıkan Ermeni olaylarında arabuluculuk yapmaya çalışan ve kolundan yaralanan Wylie, bu olayda gösterdiği başarı nedeniyle İngiltere kralından CMS (Companion Ordor of St. Michael and St. George) madalyası aldı. Balkan Savaşı'nda Türk ordusunda İngiliz Kızılhaçı adına görev yapan Wylie'ye bu kez de padişah tarafından ikinci rütbeden Mecidiye Nişanı ödülü verildi. Wylie'nin eşi Lilian da bu savaşta hemşirelik yaptı. Charles Hotham Montagu Doughty- Wylie, 95 yıl önceki Çanakkale Kara Savaşları'na Royal Welch Fusiliers Alayı'nda yarbay rütbesiyle katıldı. Wylie, çok iyi Türkçe bilmesi ve Türk ordusunun yapısını iyi tanıması nedeniyle, Ordu Komutanı Ian Hamilton'un karargâhına atandı. River Clyde gemisiyle Seddülbahir açıklarına gelen ve 26 Nisan günü, çıkarmanın üzerinden 24 saat geçmesine rağmen sahilde hiç ilerleyemeyen İngiliz birliklerinin komutasını üstlenen Wylie, Türklere karşı silah kullanmak istemediğinden burada elindeki kırbacıyla sahile çıktı.

YÜZÜNDEN VURULMUŞTU

Bu sırada yanında bulunan Yüzbaşı Garth Neville Walford ile askerlerini direnen Türklere karşı yönlendirmeye çalışan Wylie, yüzünden vuruldu. Hemen ardından Walford da kurşunlara hedef oldu. İki subay, aynı gün kendi askerleri tarafından o bölgeye gömüldü. Walford'un mezarı daha sonra sahildeki "V Beach" mezarlığına nakledilirken, Wylie'ninki ise Gelibolu Yarımadası'ndaki tek mezar olarak bırakıldı. AA

BİZE ULAŞIN