İntiharı önleme spreyi

ABD askerlerinin intihar girişimlerine karşı hormonal bir sprey geliştirildi. Burundan verilen spreyin, ilaçlara oranla beyin üzerinde daha hızlı etki yaptığı bildirildi

ABD ordusu son dönemde artan intiharları azaltacak bir çözüm buldu. Araştırma için ABD'deki Indiana Tıp Üniversitesi'nden Prof. Dr. Michael Kubek seçildi. The Daily gazetesinde yayımlanan ve Kubek tarafından yürütülen bu araştırmada intiharı engelleyen bir ilaç geliştirildi. İlaçtaki kimyasal, vücutta antidepresan etkisi olan tirotropin hormunun salgılanmasını artırıyor ve intihar düşüncesini ortadan kaldırıyor.

BAKANLIK DESTEK VERDİ

Dr. Kubek, bu ilacın beyne ulaşması için hastaya fiziksel zarar vermeyen bir yol buldu. İlaç, burun mukozosu tarafından emilen burun spreyi olarak geliştirildi. İlaç aynı zamanda, depresyon hatta bipolar bozukluk yani manik-depresif hastalıkların tedavisinde kullanılmak içinde etkili hale getirildi. Savunma Bakanlığı bu araştırma için yılda 3 milyon dolar finanse etti. Bu araştırma, anksiyete yani kaygı, korku durumu, şizofreni veya depresyon gibi pek çok hastalığın tedavisine yardımcı olabilecek bir çalışma oldu. İlaç aşılanarak veya hap şeklinde yutularak vücutta beş dakika içinde hızla parçalanıyor ancak beyin tarafından bloke ediliyordu. İlacın burundan kullanımından sonra, Amerikan askerlerinin durumu tamamen değişti. Askerler, daha sakin ve kendilerini daha iyi hissettikleri bir duruma geldiler ve olası intihar düşüncesinden kurtuldular. İntihar riski bulunan hastalar üzerinde de uygulanması planlanan burun spreyi, tıp dünyasında yankı uyandırdı. Türk uzmanların görüşleri ise şöyle:

SPREY GEVŞEME SÜRESİNİ AZALTABİLİR
Prof. Dr. Hikmet Yılmaz / Celal Bayar Üniversitesi Nöroloji Ana Bilim Dalı: Benzeri antidepresanların içeriğinde serotonin maddesi vardır. Serotonin üretimi üzerinden antidepresan etkisi yaratabilir. Burundan hızlı emilir. Ama kanda belli bir orana ulaşması için bir hafta veya 10 gün zaman gereklidir. Biz antidepresan kullanan hastalarımıza bile ilacın iki haftada etki edeceğini söylüyoruz. Burun mukozosu zaman kazandırır. İntihar ani karar verilen bir şeydir. İnthar düşüncesi olan kişiyi ne kadar uzaklaştırır, tartışılır. Spreyin en büyük faydası şu olabilir: Deniz ve hava askeri olmak riskli bir şeydir. Ölüm riski vardır. Gerilim ve stres yaratıyor olabilir. Spreyin burundan uygulanması zaman kazandırır. Gevşeme durumunu bir-iki güne indirir.

DOLAYLI ETKİSİ OLUR
Sedat Özkan /İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Uzmanı: Bir maddenin antidepresan etkisinde bulunması için beyinde bazı kimyasallar üzerinde etkili olması gerekir. Triptopan hormonu tek başına etkili olmaz. Sadece yardımcı bir hammaddedir. Triptopan başka bir kimyasalla birlikte değişir ve etkili olur. Bu yüzden araştırma konusunda biraz kuşkuluyum. İntihar sadece depresyonla ilgili bir durum değildir. Kişi birçok psikolojik durumda intihar girişiminde bulunabilir. Triptopan intihar üzerinde dolaylı olarak etkili olabilir.

VADESİ KISADIR
Aykan Canberk / Farmakoloji Uzmanı:
Bu tartışmaya açık bir konudur. İntiharın birçok faktörü vardır. Geniş bir şekilde araştırılması gerekir, ancak öyle karar verilir. ABD ordusu için geliştirilen bu spreyin burundan verilmesi etkiyi belki hızlandırabilir. Ama uzun vadede etkilemez.

Dilara BOĞAZ / SAĞLIK SERVİSİ

BİZE ULAŞIN