5 milyon genç hipnozda

TikTok'ta son aylarda hızla yayılan "Çalışma boş ver", "Hayat anlamsız", "Sistemin dışına çık", "Evden çıkma" temalı videolar yeni bir toplumsal tartışmanın fitilini ateşledi. Milyonlarca görüntülenmeye ulaşan bu içeriklerin özellikle 9-18 yaş arası çocuklar ve lise öğrencilerini hedef aldığı belirtilirken, uzmanlar Türkiye'nin gelecekteki üretim gücünü tehdit eden yeni bir riskle karşı karşıya olduğu uyarısında bulunuyor. Yaşanan durum Türkiye'de sayıları 5 milyona yaklaşan "ev gençleri"ne her geçen gün yenileri eklenmesine neden oluyor. Sosyal medya üzerinden yayılan umutsuzluk ve üretim karşıtı söylemlerin genç yaş gruplarında etkisini artırdığı belirtiliyor. Eğitimden, istihdamdan ve sosyal yaşamdan uzaklaşan gençlerin oluşturduğu tablo artık sadece ailelerin değil, ekonomistlerin ve kamu yöneticilerinin de gündeminde.

'EV GENCİ' ARTIYOR
Sabah alarmı kurmayan, okula gitmeyen, iş aramayan ve gününün büyük bölümünü ekran karşısında geçiren milyonlarca genç bulunuyor. Uzmanların "ev genci" olarak tanımladığı bu kitlenin önemli bir bölümünü eğitimde ve istihdamda yer almayan gençler oluşturuyor. TÜİK'in son verilerine göre 15-29 yaş grubunda eğitimde veya istihdamda bulunmayan gençlerin oranı yüzde 28'nin üzerinde seyrediyor. Bu oran, yüz binlerce gencin ekonomik sistemin dışında kaldığını ortaya koyarken, uzmanlar sosyal medya platformlarında yayılan "çalışmama" ve "sistemden kopma" akımlarının bu eğilimi daha da güçlendirebileceğine dikkat çekiyor. Birçoğu üniversite mezunu olan bu gençler çalışmak istemiyor evden çıkmıyor.

YAŞAM ANLAMSIZLAŞIYOR
Dünyanın en saygın bilimsel yayınlarından biri olan Proceedings of the National Academy of Sciences'te (PNAS) yayımlanan araştırmalar, gençlerin sosyal çevrelerinden ve dijital ağlardan gördükleri davranış kalıplarını hızla benimsediğini ortaya koyuyor. Araştırmaya göre özellikle ergenlik dönemindeki bireyler, sürekli maruz kaldıkları içeriklerin yaşam tercihlerini ve gelecek beklentilerini doğrudan etkileyebiliyor. Uzmanlar, "çalışmanın anlamsız olduğu", "hayattan beklenti kalmadığı" veya "sistemin dışında yaşamanın özgürlük olduğu" yönündeki içeriklerin milyonlarca kez izlenmesinin, gençler üzerinde normalleştirici bir etki oluşturabileceğini belirtiyor.

YÜK AİLELERİN OMZUNDA
SORUNUN ekonomik boyutu da her geçen gün ağırlaşıyor. Evde kalan gençlerin önemli bir kısmı geçimini ailesinden sağlıyor. Yüksek enflasyon, kira ve yaşam maliyetlerinin arttığı bir dönemde çalışmayan her genç, aile bütçesi üzerinde ek bir baskı oluşturuyor. Ekonomistler, üretim dışında kalan genç nüfusun artmasının sadece bugünün değil, geleceğin de ekonomik büyümesini tehdit ettiğini vurguluyor. Uzmanlara göre mesele yalnızca işsizlik değil. Ev gençliği, beraberinde yalnızlaşma, sosyal izolasyon, özgüven kaybı ve aidiyet duygusunun zayıflaması gibi sorunları da getiriyor. Sosyal medya algoritmalarının benzer içerikleri sürekli ön plana çıkarması, umutsuzluk duygusunu pekiştiren bir döngü oluşturuyor.

HÜKÜMET HAREKETE GEÇTİ
Edinilen bilgilere göre hükümet, gençlerin yeniden eğitim ve üretim süreçlerine dahil edilmesi amacıyla yeni teşvik modelleri üzerinde çalışıyor. Mesleki eğitim programları, genç istihdamına yönelik prim destekleri, özel sektörle ortak yürütülecek projeler ve girişimcilik teşvikleri gündemdeki başlıklar arasında yer alıyor. Bir zamanlar Türkiye'nin en büyük gücü olarak görülen genç nüfus, gerekli adımlar atılmazsa önümüzdeki yıllarda iş gücü açığı, üretim kaybı ve sosyal maliyetlerin büyümesi gibi sonuçları beraberinde getirebileceği kaydediliyor. TikTok'ta başlayan bir akımın etkisi ise yalnızca ekranlarla sınırlı kalmayıp ülkenin ekonomik geleceğine kadar uzanabilecek bir risk olarak değerlendiriliyor.